Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 5



PYTANIE NR 11.
Zidentyfikuj strukturę rynkową charakteryzującą się jednym dostawcą, który ma pełną kontrolę nad cenami i produkcją.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Monopol to struktura rynku, w której występuje jeden sprzedawca/dostawca, a brak konkurentów daje mu istotną siłę rynkową – może w dużym stopniu kształtować cenę i wielkość produkcji. Oligopol oznacza kilku dużych sprzedawców, a konkurencja doskonała i monopolistyczna zakładają wielu oferentów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "jeden dostawca, pełna kontrola nad cenami i produkcją" odpowiada strukturze rynku nazywanej monopolem. Kluczową cechą jest tu pojedynczy sprzedawca (producent), który dzięki braku bezpośrednich rywali posiada znaczną siłę rynkową. Oznacza to, że nie jest jedynie "biorcą ceny" (jak w konkurencji doskonałej), lecz może w dużym zakresie ustalać cenę oraz decydować o wielkości podaży, dobierając je do realizacji swoich celów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Oligopol – na rynku działa kilku dominujących sprzedawców. Każdy z nich ma pewien wpływ na cenę, ale musi liczyć się z reakcjami konkurentów, więc nie ma "pełnej" kontroli.
  • Konkurencja monopolistyczna – występuje wielu sprzedawców oferujących zróżnicowane produkty (różne marki, cechy), dlatego pojedyncza firma ma ograniczoną kontrolę cenową, ale nie jest jedynym dostawcą.
  • Konkurencja doskonała – rynek z wieloma sprzedawcami i jednorodnym produktem; pojedynczy sprzedawca nie ma wpływu na cenę (jest "biorcą ceny"), więc opis z pytania do niej nie pasuje.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu struktury rynku zawsze najpierw ustal liczbę sprzedawców (jeden/kilku/wielu), a dopiero potem oceniaj możliwość wpływu na cenę i zróżnicowanie produktu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest monopol w ekonomii?
Monopol to struktura rynku, w której działa jeden sprzedawca oferujący dany produkt lub usługę. Dzięki brakowi konkurentów ma on dużą siłę rynkową, czyli może w znacznym stopniu kształtować cenę i wielkość podaży.
Jak rozpoznać monopol w zadaniu testowym?
Szukaj cech: jeden sprzedawca (lub jeden dostawca), brak bliskich substytutów i informacja, że firma może ustalać cenę albo kontrolować produkcję. To zestaw wskazówek typowy dla monopolu.
Dlaczego oligopol to nie to samo co monopol?
W oligopolu jest kilku dużych sprzedawców, którzy konkurują i obserwują swoje decyzje cenowe. Każda firma ma pewien wpływ na cenę, ale nie ma pełnej swobody, bo reakcje pozostałych firm ograniczają jej decyzje.
Co oznacza "pełna kontrola nad ceną" w opisie rynku?
To skrót myślowy wskazujący na dużą siłę rynkową: sprzedawca nie jest biorcą ceny, tylko może ją kształtować, dobierając poziom produkcji i cenę do swojej strategii. Najczęściej odnosi się to do monopolu.
Czy konkurencja doskonała pozwala firmie ustalać ceny?
Nie. W konkurencji doskonałej jest wielu sprzedawców i jednorodny produkt, więc pojedyncza firma jest biorcą ceny – przyjmuje cenę rynkową. Dlatego opis "kontrola nad ceną" nie pasuje do tego modelu.
Czym jest konkurencja monopolistyczna i jak ją odróżnić od monopolu?
Konkurencja monopolistyczna to rynek z wieloma sprzedawcami, ale produkt jest zróżnicowany (marka, jakość, cechy). Firma ma ograniczoną kontrolę nad ceną, jednak nie jest jedynym dostawcą, więc to nie monopol.
Jakie są typowe pułapki w pytaniach o struktury rynkowe?
Najczęściej myli się monopol z konkurencją monopolistyczną przez podobieństwo nazw. Druga pułapka to ignorowanie liczby sprzedawców: "kontrola nad ceną" występuje też w oligopolu, ale nie przy jednym dostawcy.
Jakie cechy są najważniejsze przy identyfikacji struktury rynku?
W praktyce zadań egzaminacyjnych kluczowe są: liczba sprzedawców, stopień zróżnicowania produktu, istnienie barier wejścia oraz to, czy firma jest biorcą czy kreatorem ceny. Te cechy prowadzą do właściwego modelu rynku.
Kiedy w gospodarce mogą występować monopole?
Monopole mogą pojawiać się m.in. przy bardzo wysokich barierach wejścia, kontroli nad kluczowym zasobem, ochronie prawnej (np. wyłączność) lub gdy koszty infrastruktury sprzyjają jednemu dostawcy. W testach zwykle podaje się opis "jeden dostawca".
Jak przygotować się do pytań o monopol, oligopol i konkurencję?
Ułóż sobie krótką tabelę porównawczą: liczba sprzedawców (1/kilku/wielu), wpływ na cenę (duży/średni/brak), zróżnicowanie produktu (tak/nie). Następnie ćwicz zadania opisowe, w których rozpoznajesz model rynku po 2–3 cechach.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Monopol to struktura rynku, w której występuje jeden sprzedawca/dostawca, a brak konkurentów daje mu istotną siłę rynkową – może w dużym stopniu kształtować cenę i wielkość produkcji."

Źródła:

  • Encyklopedia zarządzania: "Monopol" (definicja i cechy struktury rynku), https://mfiles.pl/pl/index.php/Monopol - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia zarządzania: "Oligopol" (porównanie liczby sprzedawców i wpływu na cenę), https://mfiles.pl/pl/index.php/Oligopol - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia zarządzania: "Konkurencja doskonała" (cechy: wielu sprzedawców, biorca ceny), https://mfiles.pl/pl/index.php/Konkurencja_doskona%C5%82a - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw mikroekonomii (rozdział o strukturach rynkowych)
  • Notatki/opracowania z zakresu: konkurencja doskonała, monopol, oligopol, konkurencja monopolistyczna
  • Zadania testowe z rozpoznawania struktur rynkowych na podstawie opisu cech
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego