Wskaźnik wykorzystania ładowności informuje, jaką część maksymalnej zdolności przewozowej wykorzystano w praktyce. W tego typu zadaniach kluczowe jest, aby poprawnie zbudować licznik i mianownik.
1) Mianownik (możliwości przewozowe taboru)
Przedsiębiorstwo ma 4 zestawy drogowe, każdy o ładowności 18 t. Zatem maksymalna ładowność całego taboru w jednym dniu wynosi: 4 × 18 t. Jeśli tabela obejmuje kilka dni, to całkowita możliwa masa przewozu w całym okresie to: 4 × 18 t × liczba dni (zakładając, że każdego dnia wszystkie zestawy są dostępne do przewozu).
2) Licznik (wykonane przewozy)
Z tabeli sumuje się faktycznie przewiezione masy ładunków (dla wszystkich zestawów i dla wszystkich dni ujętych w zestawieniu). Ta suma jest rzeczywistym wykorzystaniem potencjału przewozowego.
3) Obliczenie wskaźnika
Wskaźnik = (masa rzeczywiście przewieziona) / (masa możliwa do przewiezienia). Wynik jest zwykle liczbą z przedziału 0–1, gdzie np. 0,69 oznacza 69%.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "0,69"?
Po podstawieniu danych z tabeli do licznika i porównaniu ich z łączną ładownością taboru w analizowanym okresie otrzymuje się iloraz równy 0,69.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "0,31" zwykle wynika z pomylenia mianownika (np. przyjęcia zbyt dużej liczby dni albo policzenia ładowności "podwójnie") lub z pominięcia części ładunków w liczniku.
- "0,76" to typowy skutek drobnych błędów sumowania w tabeli lub błędnego uśrednienia (np. policzenia średniej z części dni albo niewłaściwego zaokrąglenia).
- "1,45" przekracza 1, co w klasycznym rozumieniu wykorzystania ładowności oznacza błąd konstrukcji wskaźnika (np. wstawienie ładowności w liczniku, a mas ładunków w mianowniku albo nieuwzględnienie liczby pojazdów w mianowniku).
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy wynik ma sens: wykorzystanie ładowności rzadko powinno przekraczać 1. Jeśli wychodzi > 1, w pierwszej kolejności zweryfikuj, czy mianownik obejmuje 4 zestawy oraz liczbę dni.
