KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 22.
Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem ceramiki budowlanej produkuje jeden rodzaj dachówki. Do ustalenia jednostkowego kosztu wytworzenia produkcji będzie stosowało kalkulację
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W produkcji jednorodnej (wytwarzany jest jeden rodzaj wyrobu) koszt jednostkowy ustala się najczęściej przez podzielenie łącznych kosztów produkcji przez liczbę wytworzonych sztuk, czyli stosuje się kalkulację podziałową prostą. Metody doliczeniowe dotyczą zwykle zleceń lub wielu asortymentów.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji przedsiębiorstwo wytwarza jeden rodzaj dachówki, czyli prowadzi produkcję jednorodną. W takim układzie celem jest ustalenie kosztu jednostkowego w sposób prosty i adekwatny do organizacji produkcji: nie ma potrzeby wyodrębniać kosztów dla różnych wyrobów ani rozliczać kosztów na odrębne zlecenia.

Dlatego właściwa jest kalkulacja podziałowa prosta. Jej sens polega na tym, że ustala się łączny koszt produkcji w danym okresie (lub dla danej partii), a następnie dzieli się go przez liczbę wytworzonych jednostek produktu. Metoda odpowiada realiom produkcji masowej/jednorodnej, gdzie produkty są takie same i przechodzą podobny proces wytwórczy.

Pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne do opisu:

  • "doliczeniowa zleceniowa" wiąże się z produkcją na zamówienie lub na odrębne zlecenia, gdy koszty ujmuje się i kalkuluje dla konkretnego zlecenia (np. z numerem zlecenia). W pytaniu nie ma informacji o zleceniach ani o indywidualizacji produktu.
  • "doliczeniowa asortymentowa" stosuje się, gdy wytwarza się kilka asortymentów/wyrobów i trzeba policzyć koszt jednostkowy osobno dla każdego z nich. Tutaj wskazano wprost, że jest tylko jeden rodzaj dachówki.
  • "podziałowa współczynnikowa" wykorzystuje współczynniki przeliczeniowe wtedy, gdy z jednego procesu powstaje kilka wyrobów lub są wyroby podobne, ale o różnych "wagach" kosztowych. Skoro jest jeden wyrób, współczynniki nie są potrzebne.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w treści słów-kluczy: "jeden rodzaj", "masowa/jednorodna" sugeruje podziałową prostą; "wiele asortymentów" sugeruje asortymentową; "zlecenie/zamówienie" sugeruje zleceniową; "różne odmiany i współczynniki" sugerują współczynnikową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania kosztu jednostkowego w produkcji jednorodnej. Polega na podzieleniu łącznych kosztów produkcji (dla okresu lub partii) przez liczbę wytworzonych sztuk. Sprawdza się, gdy powstaje jeden rodzaj produktu o zbliżonym procesie wytwarzania.
Bo nie trzeba rozdzielać kosztów między różne produkty ani przypisywać ich do zleceń. Jeśli wyrób jest jeden, najprościej i najczytelniej ustalić koszt jednostkowy przez "koszt całkowity / ilość produkcji". To odpowiada logice produkcji jednorodnej.
Kalkulacja podziałowa ustala koszt jednostkowy przez podział kosztów łącznych na liczbę wyrobów (typowo produkcja masowa). Kalkulacja doliczeniowa polega na "doliczaniu" kosztów do obiektów kosztów, np. zleceń lub asortymentów, gdy trzeba liczyć koszty oddzielnie.
Stosuje się ją, gdy produkcja jest realizowana na konkretne zlecenia lub zamówienia, a koszty trzeba rozliczać dla każdego z nich osobno. Typowe są wyroby jednostkowe lub małoseryjne, gdzie różne zlecenia mogą mieć różne materiały, robociznę i narzuty.
Gdy przedsiębiorstwo wytwarza kilka asortymentów (różne produkty) i chce policzyć koszt jednostkowy osobno dla każdego z nich. Wtedy koszty bezpośrednie przypisuje się do asortymentów, a koszty pośrednie rozlicza się kluczem i dolicza do poszczególnych wyrobów.
To odmiana kalkulacji podziałowej używana, gdy z procesu powstaje więcej niż jeden wyrób lub wyroby różnią się "ciężarem kosztowym". Zamiast dzielić koszty wprost na sztuki, przelicza się produkcję na jednostki umowne za pomocą współczynników, a dopiero potem liczy koszt jednostkowy.
Zwykle pojawiają się sformułowania typu: "jeden rodzaj wyrobu", "produkuje jeden produkt", "produkcja masowa". Brak informacji o różnych wariantach, asortymentach czy zleceniach sugeruje, że nie trzeba różnicować kosztów między obiektami, więc pasuje kalkulacja podziałowa prosta.
Tak, bo od metody zależy, jak ustalisz koszt jednostkowy wytworzenia, a ten jest podstawą wyceny wyrobów gotowych i produkcji w toku. W praktyce ważne jest, aby metoda była dopasowana do rodzaju produkcji, wtedy kalkulacja jest porównywalna i przydatna w analizie.
Najczęstszy błąd to pomijanie informacji "jeden rodzaj produktu" i wybieranie metody zleceniowej lub asortymentowej "nawykowo". Drugi błąd to mylenie współczynnikowej z prostą: współczynniki mają sens dopiero przy wielu wyrobach lub przeliczeniach, a nie przy jednym produkcie.
Ułóż mapę skojarzeń: jeden wyrób → podziałowa prosta; wiele wyrobów → asortymentowa; zlecenia → zleceniowa; współczynniki/jednostki umowne → współczynnikowa. Potem ćwicz na krótkich opisach działalności i sprawdzaj, jaki "obiekt kosztów" jest kluczowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metody doliczeniowe dotyczą zwykle zleceń lub wielu asortymentów.

Źródła:

  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości 2 (MSR 2) "Zapasy" / IAS 2 Inventories – definicja i elementy kosztu wytworzenia oraz wycena zapasów produktów
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – pojęcie kosztu wytworzenia i wycena zapasów (akt dostępny w ISAP)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów (kalkulacja podziałowa i doliczeniowa) dla technika rachunkowości
  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości 2 (MSR 2) – zagadnienia kosztu wytworzenia i wyceny zapasów
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne z obszaru rachunku kosztów i kalkulacji produkcji jednorodnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego