KWALIFIKACJA EKA5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 6.
Przedsiębiorstwo zatrudniło osobę fizyczną na podstawie umowy zlecenia, ustalając wynagrodzenie w wysokości 2 200,00 zł brutto. Jest to jedyne źródło dochodów zleceniobiorcy, który nie wniósł o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Ile wyniosą składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy umowie zlecenia, gdy ubezpieczenie chorobowe nie zostało wybrane, zleceniobiorca finansuje składkę emerytalną i rentową. Od kwoty 2 200,00 zł liczy się łącznie 11,26% (9,76% + 1,50%). Daje to 2 200,00 × 0,1126 = 247,72 zł składek społecznych po stronie zleceniobiorcy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez zleceniobiorcę (czyli potrącanych z jego wynagrodzenia). W treści podano, że zleceniobiorca nie wniósł o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, więc tej składki nie uwzględnia się w obliczeniach.

1) Ustalenie, jakie składki społeczne finansuje zleceniobiorca
W typowym rozliczeniu umowy zlecenia po stronie ubezpieczonego (zleceniobiorcy) występują składki:

  • emerytalna (część finansowana przez ubezpieczonego),
  • rentowa (część finansowana przez ubezpieczonego),
  • chorobowa – tylko jeśli jest zgłoszona jako dobrowolna.
Skoro ubezpieczenie chorobowe nie zostało wybrane, pozostają tylko emerytalna i rentowa.

2) Podstawa wymiaru
W zadaniu podstawa do obliczeń jest równa wynagrodzeniu brutto z umowy zlecenia, czyli 2 200,00 zł.

3) Obliczenie kwoty składek finansowanych przez zleceniobiorcę
Sumujemy stawki po stronie ubezpieczonego dla składek: emerytalnej i rentowej:
9,76% + 1,50% = 11,26%.
Następnie liczymy procent od podstawy:
2 200,00 zł × 11,26% = 2 200,00 × 0,1126 = 247,72 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 214,72 zł – taka kwota sugeruje zastosowanie innej, nieuzasadnionej w zadaniu stawki łącznej lub pominięcie części składki, mimo że zleceniobiorca finansuje zarówno emerytalną, jak i rentową.
  • 176,00 zł – wynik odpowiadałby zaniżonej stopie procentowej (np. liczeniu tylko jednej składki), co jest błędem wynikającym z niepełnego uwzględnienia obowiązków po stronie ubezpieczonego.
  • 301,62 zł – kwota zawyżona; często wynika z doliczenia składki chorobowej mimo informacji, że zleceniobiorca nie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, albo z pomylenia zakresu pytania (np. dodania innych potrąceń).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy chorobowe jest w zadaniu dobrowolne i czy zostało wybrane. Dopiero potem sumuj właściwe stawki i licz procent od podstawy, a na końcu zaokrąglij do 2 miejsc po przecinku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy zleceniobiorca nie przystępuje do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, z jego wynagrodzenia potrąca się co do zasady składkę emerytalną i rentową (część finansowaną przez ubezpieczonego). Składka chorobowa nie jest wtedy liczona po jego stronie.
W umowach cywilnoprawnych chorobowe nie zawsze jest obowiązkowe. Zleceniobiorca może (w określonych przypadkach) zgłosić się do chorobowego dobrowolnie, aby mieć prawo do świadczeń w razie niezdolności do pracy. Jeśli nie zgłosi się, tej składki nie nalicza się.
Oznacza to, że te składki są potrącane z jego wynagrodzenia brutto i pomniejszają kwotę do wypłaty. Nie chodzi o składki finansowane przez płatnika (zleceniodawcę) ani o łączny koszt zatrudnienia, tylko o część "po stronie ubezpieczonego".
Najpierw ustal podstawę (zwykle kwota brutto z umowy). Następnie wybierz tylko te składki, które dotyczą zleceniobiorcy (np. emerytalna i rentowa, a chorobowa tylko gdy jest zgłoszona). Zsumuj odpowiednie stawki procentowe i pomnóż przez podstawę. Zaokrąglij wynik do 2 miejsc.
Nie, jeśli pytanie dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne. Składka zdrowotna jest innym rodzajem potrącenia i liczy się ją według odrębnych zasad. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba uważnie czytać, czy chodzi o społeczne, zdrowotne, czy o pełne obciążenia.
Wyjątki zależą od statusu osoby i innych tytułów do ubezpieczeń. Przykładowo inaczej rozlicza się uczniów i studentów do 26 lat lub osoby mające inne źródło obowiązkowych ubezpieczeń. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy w treści nie ma informacji o takich cechach, bo zmieniają wynik.
Najczęstsze pomyłki to: doliczenie chorobowego mimo braku zgłoszenia, wliczenie składki zdrowotnej do "społecznych", zsumowanie części finansowanej przez płatnika i ubezpieczonego oraz złe zaokrąglenie (np. zaokrąglanie procentów zamiast kwoty końcowej).
Różne kwoty zwykle wynikają z przyjęcia innego zestawu składek (np. ktoś doliczył chorobowe) albo z pomylenia strony finansowania (zleceniobiorca vs płatnik). Czasem to także efekt błędnego przeliczenia procentów lub nieprawidłowego zaokrąglenia do groszy.
Szukaj w treści sformułowań: "finansowane przez zleceniobiorcę", "potrącane z wynagrodzenia", "po stronie ubezpieczonego". Jeśli pytanie dotyczy kosztu zatrudnienia lub "składek pracodawcy/zleceniodawcy", wtedy zakres jest inny. To klucz do poprawnego doboru stawek.
Opanuj: (1) które umowy dają obowiązek ZUS, (2) które składki są po stronie ubezpieczonego, (3) kiedy chorobowe jest dobrowolne, (4) schemat obliczeń: podstawa → właściwe stawki → suma → mnożenie → zaokrąglenie. Ćwicz na krótkich przykładach z jedną zmianą w treści.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy umowie zlecenia, gdy ubezpieczenie chorobowe nie zostało wybrane, zleceniobiorca finansuje składkę emerytalną i rentową."

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – poradnik/strona o umowie zlecenia i podleganiu ubezpieczeniom (informacje o dobrowolnym chorobowym) – https://www.zus.pl/ (odszukanie: Ubezpieczenia > Umowy cywilnoprawne) – dostęp 2026-03-01
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – informacje o wysokości składek na ubezpieczenia społeczne (stawki emerytalna i rentowa po stronie ubezpieczonego) – https://www.zus.pl/ (odszukanie: Składki > Wysokość składek) – dostęp 2026-03-01
  • Serwis biznes.gov.pl – opracowania dot. rozliczania umów cywilnoprawnych i składek ZUS – https://www.biznes.gov.pl/ (odszukanie: Poradnik przedsiębiorcy > ZUS > umowa zlecenie) – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe ZUS dotyczące zasad podlegania ubezpieczeniom przy umowie zlecenia
  • Tablice stawek składek ZUS dla ubezpieczonego i płatnika (opracowania kadrowo-płacowe)
  • Ćwiczenia z list płac/rachunków do umów cywilnoprawnych (podstawy i potrącenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego