KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 30.
Przedsiębiorstwo zawarło umowę o dzieło z 40-letnim wykonawcą, z którym nie pozostaje w stosunku pracy. Jaka będzie kwota podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu umowy o dzieło, jeżeli wynagrodzenie brutto wynosi 5 000 zł, a koszty uzyskania przychodu 50%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa opodatkowania w tym zadaniu to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Koszty wynoszą 50% z 5 000 zł, czyli 2 500 zł. Zatem podstawa opodatkowania to 5 000 zł − 2 500 zł = 2 500 zł. Pozostałe kwoty wynikają z pomylenia podstawy z brutto lub z błędnych działań.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wynagrodzenie brutto (5 000 zł) oraz informację, że koszty uzyskania przychodu wynoszą 50%. Aby obliczyć podstawę opodatkowania (dla uproszczenia rozumianą tu jako przychód pomniejszony o koszty), wykonuje się dwa kroki:

  1. Obliczenie kosztów: 50% × 5 000 zł = 2 500 zł.
  2. Odjęcie kosztów od przychodu: 5 000 zł − 2 500 zł = 2 500 zł.

Dlatego poprawny wynik to 2 500,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5 000,00 zł to kwota brutto (przychód), czyli wartość przed zastosowaniem kosztów uzyskania przychodu. Wskazuje na typową pomyłkę polegającą na nieuwzględnieniu KUP.
  • 7 500,00 zł nie wynika z żadnego standardowego działania w tym schemacie. Taki wynik pojawia się zwykle przy błędnym dodawaniu kosztów do przychodu albo przy myleniu kosztów z "premią" zamiast potrąceniem.
  • 300,00 zł jest wartością nieadekwatną do skali danych (5 000 zł). Taki wybór bywa skutkiem zgadywania lub błędu w liczeniu procentów (np. mylenia 50% z 5%/0,5% albo przestawienia przecinka).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest podany procent KUP, najpierw policz samą kwotę kosztów, a dopiero potem oblicz podstawę jako przychód minus koszty. To ogranicza ryzyko pomylenia podstawy z przychodem brutto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której oblicza się podatek. W prostych zadaniach egzaminacyjnych najczęściej jest to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Jeśli w treści nie ma innych potrąceń, liczy się: podstawa = brutto − KUP.
Koszty 50% liczy się jako połowę przychodu: 0,5 × 5 000 zł = 2 500 zł. Dopiero potem odejmuje się je od przychodu, aby dostać podstawę opodatkowania w danym zadaniu.
5 000 zł to przychód brutto. Jeśli w treści podano koszty uzyskania przychodu, to należy je uwzględnić. Podstawa jest więc mniejsza, bo stanowi przychód pomniejszony o KUP (tu: o 2 500 zł).
Nie zawsze. W praktyce zastosowanie 50% KUP zależy od spełnienia warunków wynikających z przepisów (np. charakteru pracy i praw do utworu). W tym zadaniu przyjmuje się je wprost, bo są podane jako dane do obliczeń.
Najczęściej: (1) przyjęcie brutto jako podstawy, (2) dodanie kosztów zamiast odjęcia, (3) policzenie 50% błędnie przez pomyłkę przecinka, (4) mylenie kosztów z podatkiem lub składkami i odejmowanie niewłaściwych wartości.
Koszty uzyskania przychodu zmniejszają podstawę, czyli kwotę do opodatkowania. Podatek jest dopiero wynikiem obliczeń od podstawy (według stawki). W zadaniu najpierw liczysz KUP, potem podstawę, a dopiero później ewentualny podatek.
Tylko wtedy, gdy zadanie podaje informacje o składkach albo wyraźnie pyta o podstawę po odliczeniach składkowych. Jeżeli w treści są wyłącznie brutto i KUP, to zwykle oczekuje się obliczenia: podstawa = brutto − KUP.
Weryfikacja "na logikę": przy KUP 50% podstawa powinna być równa połowie brutto, bo odejmujesz połowę przychodu jako koszty. Połowa z 5 000 zł to 2 500 zł, więc wynik jest spójny ze skalą danych.
W podanym rachunku (brutto i koszty 50%) wiek nie wpływa na wynik matematyczny. Taki szczegół bywa dodany jako kontekst umowy cywilnoprawnej, ale jeśli zadanie nie wprowadza ulg lub wyjątków zależnych od wieku, liczy się standardowo KUP i podstawę.
Ćwicz schemat: przychód → KUP → podstawa. Rób serie zadań na 20% i 50% KUP, zapisuj kroki obliczeń i sprawdzaj, czy wynik ma sens (np. 50% KUP daje podstawę równą 50% brutto). To minimalizuje błędy pod presją czasu.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podstawa opodatkowania w tym zadaniu to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu.

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z zakresu wynagrodzeń i podatków w zawodzie technik ekonomista (dział: umowy cywilnoprawne)
  • Zadania treningowe z obliczeń podstawy opodatkowania (KUP 20% i 50%)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące rozliczeń PIT w umowach cywilnoprawnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego