KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 5.
Przedstawiciel handlowy zatrudniony w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje co miesiąc wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4 200,00 zł oraz prowizję, która zależy od wysokości osiągniętego obrotu ze sprzedaży. Ile wyniesie wynagrodzenie brutto przedstawiciela handlowego, jeżeli w bieżącym miesiącu przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej i osiągnął obrót ze sprzedaży w wysokości 18 000,00 zł?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z systemem wynagrodzenia prowizyjnego dla przedstawiciela handlowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji.
W zadaniu pracownik ma 4 200,00 zł płacy zasadniczej oraz prowizję obliczoną dla obrotu 18 000,00 zł (zgodnie z zasadami prowizji podanymi w materiale do zadania), co daje łącznie 4 560,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie miesięczne pracownika składa się z co najmniej dwóch elementów:

  • wynagrodzenia zasadniczego (stała kwota za przepracowanie obowiązującego czasu pracy),
  • prowizji (część zmienna zależna od wyniku sprzedaży, najczęściej od obrotu).

W tym zadaniu podano, że przedstawiciel handlowy w bieżącym miesiącu przepracował pełny obowiązujący go czas pracy w porze dziennej. Oznacza to, że należy przyjąć pełną kwotę wynagrodzenia zasadniczego: 4 200,00 zł (brak podstaw do proporcjonalnego zmniejszenia).

Następnie trzeba ustalić prowizję dla obrotu ze sprzedaży 18 000,00 zł. Ponieważ pytanie informuje, że prowizja zależy od obrotu, jej wartość powinna wynikać z zasad prowizyjnych (np. tabeli progów lub stawki procentowej) dołączonych do zadania. Dla podanego obrotu prowizja wynosi 360,00 zł.

Wynagrodzenie brutto oblicza się więc jako sumę składników:

4 200,00 zł + 360,00 zł = 4 560,00 zł

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Kwota 4 200,00 zł pomija prowizję, więc nie odpowiada systemowi czasowo-prowizyjnemu. Kwoty 4 380,00 zł i 4 470,00 zł oznaczają inne wartości prowizji (odpowiednio 180,00 zł i 270,00 zł), czyli byłyby poprawne tylko przy innych zasadach naliczania prowizji niż te przyjęte w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpisz wynagrodzenie na składniki i sprawdź, czy występują warunki wpływające na pełną kwotę podstawy (np. niepełny miesiąc pracy, absencje, nadgodziny, dodatki). Dopiero potem dodaj część zmienną (prowizję/premię) wyznaczoną według zasad z materiału do zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To system, w którym pracownik otrzymuje stałą część za czas pracy (płaca zasadnicza) oraz część zmienną zależną od wyników, np. prowizję od obrotu lub sprzedaży. W praktyce na liście płac sumuje się te składniki, aby uzyskać wynagrodzenie brutto.
Najpierw przyjmij pełną kwotę pensji zasadniczej (jeśli przepracowano cały obowiązujący czas). Następnie wyznacz prowizję zgodnie z zasadami (stawka procentowa, progi obrotu, tabela). Na końcu dodaj oba składniki: podstawa + prowizja = brutto.
Obrót jest podstawą naliczenia prowizji, czyli zmiennej części wynagrodzenia. Ten sam pracownik przy tej samej płacy zasadniczej może otrzymać różne wynagrodzenie brutto w zależności od obrotu w danym miesiącu, zgodnie z tabelą lub stawką prowizyjną.
Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami (np. składkami i podatkiem), czyli suma wszystkich należnych składników wynagrodzenia w danym okresie. W takich zadaniach zwykle liczy się brutto, a dopiero w kolejnych etapach przechodzi do potrąceń i kwoty netto.
Tak. Informacja o przepracowaniu obowiązującego czasu pracy oznacza, że płaca zasadnicza nie jest pomniejszana proporcjonalnie. Gdyby pracownik nie przepracował pełnego miesiąca (np. rozpoczął pracę w trakcie miesiąca lub miał nieobecności), podstawa mogłaby wymagać przeliczenia.
Najczęściej myli się obrót z prowizją (zamiast obliczyć procent, ktoś dodaje obrót do pensji), stosuje się złą stawkę/prog, albo pomija się warunki z tabeli (np. przedziały obrotu). Błędem jest też przyjęcie prowizji "na oko" bez sprawdzenia zasad z załącznika.
Nie zawsze. Prowizja może być procentowa, kwotowa (np. stała kwota za przekroczenie progu) albo mieszana (część stała + procent). Na egzaminie trzeba stosować dokładnie taki mechanizm, jaki wynika z polecenia lub materiału dołączonego do zadania.
Porównaj wynik z pensją zasadniczą. W systemie czasowo-prowizyjnym brutto zwykle jest większe od podstawy, bo dolicza się prowizję. Jeśli jedna z odpowiedzi równa się samej podstawie, często oznacza to pominięcie prowizji. Zawsze policz różnicę: brutto − podstawa = prowizja.
Najpierw znajdź przedział, do którego należy podany obrót (np. 18 000,00 zł). Następnie odczytaj przypisaną stawkę lub kwotę prowizji. Uważaj na granice przedziałów (np. "od", "do", "powyżej") i na to, czy prowizję liczy się od całego obrotu czy tylko od nadwyżki.
Ćwicz schemat: identyfikacja składników (podstawa, premie, prowizje, dodatki), ustalenie warunków (pełny miesiąc, absencje), obliczenie składników zmiennych z tabel/reguł, a potem zsumowanie do brutto. Pomaga praca na wielu przykładach i kontrola wyników przez sprawdzenie różnic.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręcznik do kadr i płac dla technika ekonomisty (dział: systemy wynagradzania)
  • Zbiory zadań z list płac i wynagrodzeń (prowizje, premie, dodatki)
  • Materiały szkolne/regulamin wynagradzania – przykłady tabel prowizyjnych i progów obrotu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego