KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 14.
Przedstawiona na rysunku pipeta służy do pobierania prób
Ilustracja przedstawia pipetę, która jest używana do pobierania prób gazowych, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pipeta pokazana na rysunku jest przyrządem do pobierania próbek powietrza/gazów do dalszej analizy składu.
W górnictwie podziemnym takie próby służą m.in. ocenie zagrożeń gazowych i kontroli przewietrzania. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych typów próbkowania (np. woda, pył, materiał geologiczny).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania zastosowania pipety przedstawionej na rysunku. W praktyce kopalń podziemnych spotyka się przyrządy do poboru próbek atmosfery (powietrza kopalnianego), które następnie mogą być analizowane pod kątem składu gazowego. Dlatego odpowiedź "gazowych" jest właściwa: wskazuje na pobór prób gazu/powietrza do oceny warunków środowiskowych oraz zagrożeń.

Odpowiedź "geologicznych" jest niepoprawna, ponieważ próby geologiczne dotyczą materiału skalnego lub urobku (np. do oceny złoża), a nie są pobierane pipetą w sensie przyrządu do zasysania porcji atmosfery. Odpowiedź "pyłowych" także jest błędna: pobór prób pyłu realizuje się zwykle metodami filtracyjnymi (z użyciem filtrów, kaset i pomp), a nie pipetą tego typu. Odpowiedź "wodnych" nie pasuje, bo próby wody pobiera się naczyniami/próbnikami przeznaczonymi do cieczy, a w warunkach kopalnianych dodatkowo istotne są procedury zapobiegające zanieczyszczeniu próbki i zapewniające reprezentatywność.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne rodzaje prób (gaz, pył, woda, geologia), najpierw rozpoznaj funkcję przyrządu z rysunku (czy służy do zasysania powietrza, filtracji, nabierania cieczy czy poboru materiału stałego), a dopiero potem dopasuj rodzaj próbki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próba gazowa to pobrana porcja powietrza/gazu z wyrobiska, przeznaczona do analizy składu (np. pod kątem gazów niebezpiecznych). Wynik pomaga ocenić bezpieczeństwo atmosfery i skuteczność przewietrzania w danym rejonie.
Kluczowe jest to, czy przyrząd jest przeznaczony do zasysania i zatrzymania porcji powietrza, a nie do nabierania cieczy. Przyrządy do wody zwykle mają konstrukcję ułatwiającą pobór cieczy (naczynia, próbniki), a nie typową dla poboru atmosfery.
Pobiera się je, aby potwierdzić skład atmosfery w wyrobisku i ocenić ryzyko zagrożeń gazowych. Analiza prób może wspierać decyzje o przewietrzaniu, doborze środków bezpieczeństwa oraz dopuszczeniu rejonu do pracy.
Najczęściej w rejonach o podwyższonym ryzyku zagrożeń gazowych, po zmianach w wentylacji, po zdarzeniach mogących pogorszyć jakość powietrza oraz w ramach kontroli okresowych. Cel to uzyskanie reprezentatywnej informacji o atmosferze.
Najczęstsze błędy to mylenie narzędzi o podobnym wyglądzie oraz automatyczne skojarzenie "pipety" wyłącznie z cieczami. Uczniowie czasem ignorują kontekst górniczy i wybierają odpowiedź "wodne" lub "pyłowe" bez analizy funkcji przyrządu.
Nie jest to typowa metoda. Próby pyłowe pobiera się zwykle przez filtrację określonej objętości powietrza (filtry, kasety, pompy), aby oznaczyć stężenie pyłu. Pipeta z zadania służy do poboru porcji gazu/powietrza, nie do ważenia pyłu.
Próby geologiczne dotyczą materiału stałego: skał, rdzeni, urobku lub osadów, które analizuje się pod kątem budowy i parametrów złoża. Do takiego poboru stosuje się zupełnie inne narzędzia niż przyrządy do poboru atmosfery (gazów).
Gazy mogą powodować m.in. niedobór tlenu, zatrucia lub ryzyko zapłonu/wybuchu. Dlatego istotne jest monitorowanie atmosfery i pobieranie prób w miejscach newralgicznych. Rozpoznanie przyrządów do poboru gazów wspiera bezpieczną organizację pracy.
Dobór miejsca zależy od celu kontroli, ale zwykle pobiera się próbę w strefie oddziaływania wentylacji i w punktach, gdzie mogą gromadzić się gazy. Ważne jest zachowanie procedur, aby próbka nie była "zafałszowana" dopływem świeżego powietrza.
Najlepiej uczyć się na zestawach zdjęć i rysunków sprzętu używanego pod ziemią: mierników, próbników i elementów wentylacji. Pomaga też kojarzenie: gaz = zasysanie porcji powietrza, pył = filtracja, woda = próbnik cieczy.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych typów próbkowania (np. woda, pył, materiał geologiczny)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii górniczej i wentylacji kopalń
  • Instrukcje zakładowe i DTR przyrządów do poboru prób atmosfery
  • Podręczniki dotyczące zagrożeń gazowych i pomiarów w kopalniach podziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego