KWALIFIKACJA ROL4 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 11.
Przedstawiona na rysunku zgorzel liści sercowych buraka, jest objawem
Ilustracja przedstawia rysunek botaniczny buraka cukrowego, który jest dotknięty zgorzelą liści sercowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgorzel liści sercowych buraka jest typowym objawem niedoboru boru, ponieważ bor odpowiada m.in. za prawidłowy wzrost tkanek młodych (stożków wzrostu) i ich regenerację.
Przenawożenie azotem oraz nadmiar wody dają zwykle inne, bardziej ogólne objawy, a niedobór potasu częściej dotyczy starszych liści.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw określany jako zgorzel liści sercowych buraka jest klasycznie wiązany z niedoborem boru. Bor jest mikroelementem kluczowym dla prawidłowego rozwoju tkanek intensywnie rosnących (m.in. stożków wzrostu oraz młodych liści). Gdy boru brakuje, właśnie te najmłodsze części rośliny reagują najszybciej: pojawia się zamieranie, deformacje, nekrozy i "gnicie/zgorzel" w obrębie serca rozety.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego obrazu?

  • "Nadmiaru azotu" nie rozpoznaje się typowo po zgorzeli najmłodszych liści. Zbyt duże dawki azotu częściej powodują nadmierny wzrost wegetatywny, ciemnozielone, "miękkie" tkanki i większą podatność na choroby, ale nie dają charakterystycznego zamierania serca rośliny jako głównego objawu diagnostycznego.
  • "Braku potasu" zwykle objawia się głównie na starszych liściach (bo potas jest składnikiem mobilnym w roślinie): pojawia się chloroza i nekroza brzegów liści (tzw. przypalenie brzegów). To inny wzorzec lokalizacji niż w przypadku zmian obejmujących liście sercowe.
  • "Nadmiaru wody" (zalanie, podtopienie) prowadzi do niedotlenienia korzeni, więdnięcia, zahamowania wzrostu i ogólnego pogorszenia kondycji, ale objawy są niespecyficzne i nie są klasycznie opisywane jako zgorzel liści sercowych wynikająca z konkretnego niedoboru mikroelementu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na zdjęciach/rysunkach objawy dotyczą przede wszystkim młodych części rośliny (serce rozety, stożek wzrostu), rozważ niedobory składników słabo przemieszczających się w roślinie, w tym boru. Jeśli dominują na starszych liściach (np. brzegi), częściej w grę wchodzą składniki mobilne, takie jak potas.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To nazwa objawu polegającego na zamieraniu i nekrozie najmłodszych liści w "sercu" rozety buraka. W praktyce diagnostycznej często łączy się go z zaburzeniami fizjologicznymi, zwłaszcza z niedoborem mikroelementów, a nie z typowym "przypaleniem" starszych liści.
Bor jest szczególnie ważny dla tkanek intensywnie rosnących (stożki wzrostu, młode liście). Gdy go brakuje, roślina nie "przenosi" go łatwo ze starszych organów do młodych, więc właśnie serce rośliny najszybciej pokazuje objawy: deformacje, pękanie i nekrozy.
Przy niedoborze potasu objawy częściej zaczynają się na starszych liściach i dotyczą brzegów (chloroza i nekroza brzegowa). Przy niedoborze boru częściej cierpią najmłodsze części: serce rozety, stożek wzrostu, młode liście, gdzie pojawia się zamieranie i zniekształcenia.
Nadmiar wody daje objawy niespecyficzne (więdnięcie, zahamowanie wzrostu, żółknięcie, gorsza kondycja korzeni). Może pośrednio pogarszać pobieranie składników, ale sam w sobie nie jest klasycznym "wzorem" zgorzeli liści sercowych. Do rozróżnienia potrzebne są obserwacje stanowiska i całej rośliny.
Najczęściej myli się lokalizację objawów (młode vs stare liście) i wybiera potas "z rozpędu", bo jest częsty w testach. Drugim błędem jest przypisywanie nekroz stresowi wodnemu bez analizy, czy zmiany są specyficzne dla serca rozety. Pomaga zasada: bor uderza w stożki wzrostu.
Tak, choć w zakresie praktycznym. Kondycja roślin wpływa na kwitnienie, wydzielanie nektaru i ilość pyłku, a to przekłada się na pożytek. Umiejętność zauważenia problemów (np. słabe kwitnienie, zamieranie pąków) ułatwia ocenę, czy pożytek będzie stabilny i kiedy planować pracę pasieczną.
Stres pokarmowy roślin może ograniczać wzrost, liczbę kwiatów i czas kwitnienia, a w konsekwencji zmniejszać dostępność nektaru i pyłku. W skrajnych przypadkach rośliny słabiej kwitną lub zrzucają zawiązki. Dla pszczelarza oznacza to gorszy pożytek i potrzebę czujniejszej kontroli zapasów.
Najczęściej wtedy, gdy roślina intensywnie rośnie i tworzy nowe tkanki (okres silnego przyrostu). Objawy pojawiają się w młodych częściach, więc warto oglądać serce rozety i wierzchołki wzrostu. Dokładny moment zależy od gatunku, gleby i dostępności boru w stanowisku.
Szczegóły zależą od stanowiska, ale ryzyko problemów z mikroelementami rośnie przy glebach o niekorzystnych właściwościach sorpcyjnych oraz przy warunkach ograniczających pobieranie składników (np. stres wodny). W praktyce zawsze warto łączyć obserwację objawów z oceną pola i historią nawożenia.
Najpierw oceń, czy objawy dotyczą młodych czy starych liści, a potem czy dominuje chloroza, nekroza brzegowa, deformacja lub zamieranie stożka wzrostu. Następnie dopasuj składnik: składniki mobilne częściej dają objawy na starszych liściach, a słabo mobilne na młodych.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rozpoznawania niedoborów składników pokarmowych u roślin (atlas objawów)
  • Podręczniki/opracowania z żywienia roślin i roli mikroelementów (bor, mangan, cynk)
  • Notatki kursowe z diagnostyki wizualnej zaburzeń fizjologicznych roślin oraz ćwiczenia ze zdjęciami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego