KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
Przedstawione na rysunku narzędzie do wiercenia otworów strzałowych w skałach średniotwardych i twardych to
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w górnictwie, a konkretnie żerdź monolityczną do wiercenia udarowo-obrotowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żerdź monolityczna jest elementem przewodu wiertniczego przenoszącym energię udaru i moment obrotowy na narzędzie skrawające/kruszące. Koronka (w tym krzyżowa) to końcówka robocza, a raczek wiąże się z wierceniem obrotowym ze skrawaniem. Dlatego poprawne jest rozpoznanie żerdzi.

Pełne wyjaśnienie:

W zestawie do wykonywania otworów strzałowych wyróżnia się m.in. elementy przewodu wiertniczego (żerdzie, przedłużki) oraz element roboczy (koronka/ostrze), który bezpośrednio oddziałuje na skałę.

Odpowiedź "żerdź monolityczna do wiercenia udarowo-obrotowego" opisuje część o funkcji konstrukcyjno-przenoszącej: żerdź przekazuje energię udaru oraz moment obrotowy z urządzenia wiertniczego na końcówkę roboczą. W praktyce jest to długi element o przekroju i zakończeniach umożliwiających łączenie w ciąg oraz współpracę z mechanizmem udarowo-obrotowym.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych typów elementów lub innej zasady urabiania:

  • "koronka krzyżowa do wiercenia udarowo-obrotowego" to końcówka robocza (bit), zwykle rozpoznawalna po kształcie ostrza/krzyża. Jeśli na rysunku widoczny jest długi element przewodu, nie jest to koronka.
  • "raczek do wiercenia obrotowego ze skrawaniem" wskazuje na narzędzie skrawające używane w technologii wiercenia obrotowego (bez dominującego udaru). Mylenie go z osprzętem udarowo-obrotowym wynika często z nieuwzględnienia mechanizmu urabiania.
  • "koronka do wiercenia obrotowo-udarowego" również oznacza końcówkę roboczą, a nie żerdź. Dodatkowo w praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest odróżnienie: czy wskazany element jest "przedłużeniem/przewodem" (żerdź), czy "narzędziem na czole" (koronka).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy obiekt na rysunku ma cechy łączonego odcinka przewodu (długi pręt z zakończeniami do połączeń) czy końcówki roboczej (krótka część z ostrzami/wstawkami). Dopiero potem dopasuj tryb pracy (udarowo-obrotowy vs obrotowy ze skrawaniem) do nazwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Żerdź monolityczna to odcinek przewodu wiertniczego (pręt), który przenosi moment obrotowy i energię udaru z wiertarki na końcówkę roboczą. Sama w sobie zwykle nie kruszy skały jak koronka, tylko umożliwia wiercenie na wymaganą głębokość.
Żerdź jest elementem "nośnym" przewodu wiertniczego (przenosi napęd i udar), a koronka jest elementem "roboczym" na czole otworu (kruszy lub skrawa skałę). W zadaniach z rysunkiem rozpoznanie zależy od tego, czy widzisz długi pręt, czy krótką końcówkę z ostrzami.
Koronka krzyżowa to końcówka robocza o charakterystycznym kształcie ostrza, przeznaczona do bezpośredniego urabiania skały. Żerdź natomiast jest częścią przewodu i nie ma typowych elementów skrawających/kruszących na czole. Mylenie wynika z traktowania obu jako "narzędzi do wiercenia".
Wiercenie udarowo-obrotowe łączy dwa oddziaływania: cykliczny udar (kruszenie) oraz obrót (wspomaganie postępu i odprowadzanie zwiercin). Taki tryb jest typowy przy wykonywaniu otworów strzałowych w zwięzłych skałach, gdzie samo skrawanie bywa niewystarczające.
Wiercenie obrotowe ze skrawaniem stosuje się wtedy, gdy skała daje się efektywnie skrawać (np. jest mniej zwięzła) i nie ma potrzeby intensywnego kruszenia udarem. W praktyce dobór technologii zależy od warunków geologicznych, wymagań robót oraz możliwości sprzętu.
Raczek bywa kojarzony z narzędziem do wiercenia obrotowego ze skrawaniem. Na egzaminie można go mylić z elementami osprzętu udarowo-obrotowego, jeśli patrzy się tylko na hasło "wiercenie" i nie rozróżnia funkcji: przewód (żerdź) kontra końcówka robocza (koronka/narzędzie skrawające).
Żerdź zwykle ma postać długiego, prostego elementu z zakończeniami do łączenia (gwint/zamek), bez wyraźnych ostrzy na czole. Koronka jest krótsza i ma część roboczą z ostrzami/wstawkami, która bezpośrednio pracuje w przodku otworu. Patrz na proporcje i obecność części skrawającej.
Zwykle nie. Rysunek pomaga rozpoznać typ elementu, ale kluczowe jest dopasowanie go do poprawnej nazwy technicznej. W górnictwie podziemnym podobne elementy mogą wyglądać zbliżenie, więc sama intuicja często prowadzi do mylenia żerdzi z koronką lub narzędziem skrawającym.
Najczęstsze pomyłki to: wybieranie "koronki" zawsze, gdy mowa o wierceniu; ignorowanie różnicy między elementem przewodu a końcówką roboczą; oraz nieuwzględnianie trybu pracy (udarowo-obrotowy vs obrotowy). Pomaga najpierw nazwać funkcję elementu, a dopiero potem technologię.
Ćwicz na zdjęciach i schematach: rozpoznawaj żerdzie, złącza, koronki i narzędzia skrawające po cechach zewnętrznych. Ucz się par: funkcja–nazwa (np. "przenosi udar" → żerdź) oraz tryb pracy–osprzęt. Zapisuj różnice w krótkich notatkach do powtórek.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Żerdź monolityczna jest elementem przewodu wiertniczego przenoszącym energię udaru i moment obrotowy na narzędzie skrawające/kruszące."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu robót strzałowych i wiertniczych (nazewnictwo osprzętu)
  • Instrukcje producentów osprzętu wiertniczego (katalogi żerdzi i koron)
  • Podręczniki/kompendia z wiertnictwa górniczego i technologii urabiania (rozdziały o wierceniu udarowo-obrotowym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego