KWALIFIKACJA MOD2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 9.
Przedstawione na rysunku urządzenie służy do rozkroju
Ilustracja przedstawia urządzenie mechaniczne służące do rozkroju materiałów, takich jak papier i tektura.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "papieru i tektury", ponieważ urządzenia do rozkroju tych materiałów są konstruowane do cięcia arkuszy na format (z dociskiem i prowadzeniem), a nie do materiałów elastycznych jak skóra, folie czy tkaniny. Te ostatnie zwykle wymagają innych noży, podłoży i technik cięcia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy rozpoznać urządzenie przedstawione na rysunku i wskazać, do jakiego rodzaju materiałów jest przeznaczone. Właściwa odpowiedź to "papieru i tektury", ponieważ rozkrój tych materiałów wykonuje się zwykle urządzeniami zaprojektowanymi do cięcia arkuszy: kluczowe jest stabilne podparcie, możliwość ustawienia formatu oraz równomierny docisk, który zapobiega przesuwaniu się stosu.

Materiały kaletnicze, takie jak skóra czy tworzywa, mają inną charakterystykę pracy podczas cięcia: są sprężyste, mogą się rozciągać i "uciekać" spod ostrza, a uzyskanie czystej krawędzi wymaga innych rozwiązań (np. odpowiedniego podłoża, geometrii ostrza i prowadzenia). Podobnie folie oraz tkaniny podszewkowe są cienkie i śliskie, przez co w wielu urządzeniach typowych do papieru mogą się marszczyć, przesuwać lub być wciągane, co pogarsza jakość rozkroju i zwiększa ryzyko błędu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "tworzyw i skóry" – to materiały, które w praktyce kaletniczej często tnie się nożami ręcznymi, nożami krążkowymi na macie, albo wycina wykrojnikami; wymagają innego podparcia i kontroli cięcia niż typowy rozkrój arkuszy papierowych.
  • "folii PCW" – folie są cienkie, śliskie i podatne na przesuwanie; bez właściwego docisku i dobranej techniki mogą dawać nierówne krawędzie lub się rozciągać/zwijać.
  • "tkaniny podszewkowej" – tkaniny są elastyczne i łatwo się przesuwają; do powtarzalnego rozkroju stosuje się rozwiązania dedykowane tekstyliom (np. cięcie warstwowe z właściwym dociskiem, noże krążkowe, odpowiednie stoły).

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "na rysunku" najpierw identyfikuj funkcję urządzenia (formatowanie arkuszy, docisk, prowadnice), a dopiero potem dobieraj materiał. To ogranicza typowy błąd polegający na automatycznym wybieraniu opcji związanej ze skórą tylko dlatego, że to kwalifikacja kaletnicza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozkrój to etap przygotowania materiału polegający na wycięciu formatek o określonych wymiarach lub kształtach. W kaletnictwie dotyczy nie tylko skóry, ale też papieru i tektury na szablony, przekładki czy usztywnienia. Kluczowe jest dobranie narzędzia do rodzaju materiału.
Z papieru i tektury wykonuje się m.in. szablony, formy, przekładki technologiczne oraz usztywnienia i wypełnienia (zależnie od konstrukcji wyrobu). Materiały te tnie się zwykle na format i pod kątem powtarzalności ważne są prowadnice oraz docisk.
Skóra jest elastyczna, sprężysta i ma inną strukturę niż papier. Podczas cięcia może się rozciągać i przesuwać, a krawędź wymaga "czystego" prowadzenia ostrza. Urządzenia do papieru są projektowane do arkuszy i mogą nie zapewniać właściwego podparcia ani jakości krawędzi na skórze.
Najczęściej spotyka się noże ręczne (np. noże segmentowe lub specjalistyczne noże kaletnicze), noże krążkowe na macie oraz wykrojniki używane z prasą. Dobór zależy od grubości skóry, wymaganej dokładności i powtarzalności oraz od tego, czy tnie się pojedynczo czy w seriach.
Nie. Folia PCW jest śliska i podatna na przesuwanie, a także może się rozciągać lub falować. Często wymaga większego docisku, odpowiedniego podłoża i ostrego ostrza dobranego do cienkich tworzyw. Złe narzędzie może powodować postrzępioną krawędź lub zaciągnięcia.
Najczęściej myli się urządzenia o podobnym wyglądzie (np. różne typy noży i gilotyn) oraz automatycznie wybiera odpowiedź "związaną ze skórą", ignorując funkcję urządzenia. Pomaga analiza cech: obecność docisku, prowadnic, stołu roboczego i sposobu podawania materiału.
Rozkrój to cięcie materiału na formatki (często prostokątne lub o prostych krawędziach), zwykle na podstawie wymiarów lub prostego wzoru. Wykrawanie polega na wycinaniu kształtów wykrojnikiem (matrycą) i jest typowe dla powtarzalnej produkcji elementów o złożonych konturach.
Wykrojnik jest korzystny, gdy liczy się powtarzalność i tempo pracy (serie elementów), a kształt jest stały. Zmniejsza ryzyko błędów wymiarowych i przyspiesza produkcję. Wymaga jednak przygotowania wykrojnika i odpowiedniego nacisku (np. prasa), więc przy pojedynczych sztukach często wybiera się cięcie ręczne.
Dobór zależy od twardości i elastyczności materiału oraz wymaganej jakości krawędzi. Do arkuszy papieru/tektury ważna jest stabilność i prostoliniowość cięcia, do skóry – ostrość i geometria ograniczająca "ciągnięcie" włókien, a do folii – kontrola przesuwu i czyste, nieposzarpane cięcie.
Ucz się przez porównywanie: narzędzie → materiał → efekt cięcia. Zrób listę typowych zastosowań (papier/tektura, skóra, tkaniny, folie) i obejrzyj zdjęcia urządzeń spotykanych w pracowniach. Na teście analizuj funkcję urządzenia, a nie tylko skojarzenie z branżą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Te ostatnie zwykle wymagają innych noży, podłoży i technik cięcia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii wyrobów skórzanych (rozdziały o rozkroju i narzędziach tnących)
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dotyczące prac z narzędziami tnącymi w pracowni
  • Katalogi/poradniki producentów narzędzi introligatorskich i kaletniczych (przegląd gilotyn, noży krążkowych, wykrojników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego