Witamina A (retinol i jego pochodne oraz prowitamina A – karotenoidy) pełni kluczowe funkcje w organizmie: bierze udział w procesie widzenia (szczególnie w warunkach słabego oświetlenia) oraz wpływa na prawidłowy stan nabłonków, skóry i błon śluzowych. Z tego powodu typowe objawy jej niedoboru dotyczą właśnie tych obszarów.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "niedoboru witaminy A."?
Jeżeli w tabeli przedstawiono objawy takie jak pogorszenie widzenia po zmroku (tzw. kurza ślepota) oraz problemy ze skórą i nabłonkami (nadmierne rogowacenie, suchość), to jest to charakterystyczny zestaw dla zbyt małej podaży witaminy A w diecie lub jej upośledzonego wchłaniania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "nadmiaru witaminy A." – nadmiar (hiperwitaminoza) ma inny profil objawów i nie jest zwykłym "odwróceniem" skutków niedoboru. W praktyce egzaminacyjnej ważne jest rozróżnienie, że zarówno niedobór, jak i nadmiar mogą dawać objawy, ale ich zestawy nie są tożsame.
- "nadmiaru tłuszczów." – nadmierna podaż tłuszczu dotyczy głównie bilansu energetycznego i profilu lipidowego; nie odpowiada typowym, specyficznym objawom awitaminozy związanym ze wzrokiem i nabłonkami.
- "niedoboru węglowodanów." – niedobór węglowodanów wiąże się przede wszystkim z problemami energetycznymi i metabolicznymi, a nie z charakterystycznymi zmianami dla witaminy A.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "niedobór/nadmiar" tej samej witaminy, nie wybieraj intuicyjnie. Najpierw przypisz objawy do funkcji: wzrok + nabłonki + skóra → witamina A. Dopiero potem sprawdź, czy chodzi o niedobór czy nadmiar.
