KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 5.
Składnik odżywczy magazynowany w organizmie człowieka w postaci glikogenu to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Glikogen jest formą zapasową węglowodanów w organizmie i składa się z wielu cząsteczek glukozy. Nadmiar glukozy po posiłku jest przekształcany i magazynowany jako glikogen (głównie w wątrobie i mięśniach). Kwasy tłuszczowe i żelazo nie są magazynowane w postaci glikogenu.

Pełne wyjaśnienie:

Organizm człowieka utrzymuje glukozę jako podstawowe paliwo dla wielu tkanek, a jej nadmiar po posiłku nie krąży bez końca we krwi. Zamiast tego jest magazynowany w postaci glikogenu – czyli wielkocząsteczkowego polisacharydu zbudowanego z licznych jednostek glukozy połączonych wiązaniami glikozydowymi. Dlatego poprawna jest odpowiedź "glukoza": to właśnie ona jest "składnikiem odżywczym", który może zostać odłożony w organizmie jako glikogen.

W praktyce (także ważnej w gastronomii) działa to tak: po spożyciu produktów bogatych w węglowodany glukoza wchłania się do krwi, a pod wpływem insuliny jest wychwytywana przez komórki. Część zostaje wykorzystana na bieżące potrzeby energetyczne, a reszta odkładana jako glikogen w wątrobie (dla utrzymania poziomu glukozy między posiłkami) oraz w mięśniach (jako szybkie źródło energii podczas wysiłku).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo dotyczą innych klas związków i innych "magazynów" w organizmie:

  • "kwas linolowy" i "kwas linolenowy" to niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Tłuszcze mogą być odkładane głównie jako triacyloglicerole w tkance tłuszczowej, ale nie w formie glikogenu.
  • "żelazo" jest składnikiem mineralnym. Organizm gromadzi je w postaci związków białkowych (np. w zasobach ustrojowych), a nie jako glikogen; nie jest to też węglowodan.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "magazynowany w postaci glikogenu", szukaj odpowiedzi z grupy węglowodanów, a konkretnie glukozy, bo glikogen jest jej zapasową "formą".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Glikogen to zapasowy wielocukier organizmu człowieka. Jest zbudowany z wielu połączonych ze sobą cząsteczek glukozy i stanowi "magazyn" węglowodanów. Najwięcej glikogenu gromadzi się w wątrobie i w mięśniach, skąd może być szybko wykorzystany na energię.
Bo wolna glukoza w dużej ilości podnosiłaby jej stężenie we krwi i zaburzała równowagę osmotyczną. Zapisanie jej w postaci glikogenu pozwala bezpiecznie przechować "nadwyżkę" po posiłku i szybko ją odzyskać, gdy spada dostępność energii.
Najważniejsze magazyny glikogenu to wątroba i mięśnie. Glikogen wątrobowy pomaga utrzymać względnie stałe stężenie glukozy między posiłkami. Glikogen mięśniowy jest zużywany lokalnie w mięśniach jako szybkie źródło energii podczas wysiłku.
Źródłem glukozy są węglowodany z żywności: pieczywo, kasze, ryż, makarony, ziemniaki, owoce, a także cukier i miód. Po trawieniu skrobi i cukrów prostych glukoza trafia do krwi, a jej nadmiar może zostać odłożony jako glikogen.
Nie. Glikogen jest magazynem węglowodanów, a dokładniej glukozy. Kwasy tłuszczowe (np. linolowy, linolenowy) są elementem tłuszczów i organizm odkłada je głównie jako triacyloglicerole w tkance tłuszczowej, a nie jako glikogen.
Glukoza to cukier prosty krążący we krwi i wykorzystywany bezpośrednio jako paliwo. Glikogen to forma zapasowa: duża, rozgałęziona cząsteczka zbudowana z wielu jednostek glukozy. Prosto: glukoza to "bieżące pieniądze", glikogen to "oszczędności".
Gdy spada dopływ energii z pożywienia, np. między posiłkami, w nocy lub podczas wysiłku fizycznego. Wtedy uruchamiana jest glikogenoliza, czyli rozkład glikogenu. Dzięki temu glukoza może zasilić procesy energetyczne i wspierać pracę mięśni.
Nie w tym znaczeniu. Składnikiem odżywczym z diety są m.in. węglowodany, a ich podstawową jednostką jest glukoza. Glikogen jest natomiast formą, w jakiej organizm przechowuje nadmiar glukozy. To "postać magazynowa", a nie osobna kategoria składnika odżywczego.
Bo oba związki są polisacharydami zbudowanymi z glukozy i kojarzą się z magazynowaniem energii. Różnica jest praktyczna: skrobia to materiał zapasowy roślin (np. w ziemniakach), a glikogen to materiał zapasowy zwierząt i człowieka (w wątrobie i mięśniach).
Szukaj zwrotu "w postaci glikogenu" i skojarz go z węglowodanami. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się kwasy tłuszczowe lub minerały, to zwykle są dystraktorami. Glikogen to zapas z glukozy, więc poprawna będzie odpowiedź odnosząca się do cukru prostego.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Glikogen jest formą zapasową węglowodanów w organizmie i składa się z wielu cząsteczek glukozy."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło "glycogen" (opis: polisacharyd zapasowy z glukozy), https://www.britannica.com/science/glycogen - dostęp 2026-03-01
  • NCBI Bookshelf, "Biochemistry (Berg, Tymoczko, Stryer) / Glycogen Metabolism" (rozdział o magazynowaniu glukozy jako glikogenu), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - dostęp 2026-03-01
  • OpenStax, Anatomy & Physiology, sekcje dotyczące metabolizmu węglowodanów i roli glikogenu, https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy dietetyki/żywienia człowieka (rozdziały o węglowodanach i metabolizmie energii)
  • Materiały dydaktyczne z biochemii żywienia (glikogeneza i glikogenoliza)
  • Podręczniki dla gastronomii: żywienie człowieka i wartość odżywcza produktów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego