KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 31.
Przedstawiony amperomierz jest przygotowany do pomiaru prądu
Ilustracja przedstawia cyfrowy miernik cęgowy, model Kyoritsu KEW SNAP 2033, używany do pomiaru prądu przemiennego i stałego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "rozruchu silnika szeregowego prądu stałego" pasuje do amperomierza przeznaczonego do obserwacji dużych, krótkotrwałych prądów, typowych dla rozruchu napędów DC. Pozostałe zastosowania dotyczą innych charakterów obciążenia (np. prądy AC w spawarce transformatorowej lub małe prądy sterujące), więc wymagają innego doboru miernika.

Pełne wyjaśnienie:

Amperomierz dobiera się do rodzaju prądu (stały/przemienny), zakresu oraz przebiegu w czasie (czy prąd jest ustalony, czy występują duże wartości chwilowe). W praktyce rozruch napędu jest sytuacją szczególną: prąd w chwili startu bywa wielokrotnie większy od prądu pracy ustalonej, a jego wskazanie ma znaczenie diagnostyczne (np. ocena przeciążeń, stanu uzwojeń, problemów mechanicznych).

Odpowiedź "rozruchu silnika szeregowego prądu stałego" jest właściwa, ponieważ silnik szeregowy DC ma charakterystykę sprzyjającą występowaniu wysokich prądów rozruchowych, a miernik stosowany do takiego pomiaru musi być przygotowany na duże wartości chwilowe i odpowiedni typ pomiaru prądu stałego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "wyjściowego prądnicy synchronicznej" – prądnice synchroniczne w typowych zastosowaniach dają prąd przemienny, a pomiar może wymagać przyrządu dostosowanego do AC i warunków pracy generatora (inne zakresy i warunki obciążenia niż przy rozruchu silnika DC).
  • "sterującego tyrystorem mocy" – prądy sterujące elementami mocy (bramka) mają zwykle małe wartości i inny charakter niż prądy w torze mocy; do takich pomiarów dobiera się czułe przyrządy o małych zakresach, a nie mierniki do dużych prądów.
  • "pobieranego z sieci przez spawarkę transformatorową" – spawarka transformatorowa jest odbiornikiem zasilanym z sieci AC; pomiar prądu sieciowego wymaga przyrządu przystosowanego do AC i często uwzględnienia odkształceń/prądów zmiennych, co nie odpowiada typowemu pomiarowi prądu rozruchu silnika DC.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu jest "przedstawiony amperomierz", kluczowe jest odczytanie z tarczy/oznaczeń, czy miernik jest do DC/AC oraz jaki ma zakres. Następnie dopasuj to do sytuacji, w której spodziewasz się odpowiednio dużych (lub małych) prądów i ich zmian w czasie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amperomierz to przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego. Włącza się go szeregowo w obwód, aby płynący prąd przepływał przez miernik. W praktyce dobiera się go do rodzaju prądu (AC/DC) i spodziewanego zakresu wartości.
Najczęściej decydują oznaczenia na skali (symbole dla DC/AC) oraz opis tabliczki znamionowej. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest też to, czy skala i konstrukcja sugerują pomiar dużych prądów chwilowych (np. rozruch), czy prądów ustalonych.
Podczas rozruchu silnik nie wytwarza jeszcze w pełni zjawisk ograniczających prąd (np. związanych z ruchem i warunkami pracy), więc obwód elektryczny "widzi" mniejszą skuteczną przeszkodę dla przepływu prądu. Skutkiem jest duży, krótkotrwały prąd, który potem spada do wartości ustalonej.
Użycie miernika o zbyt małym zakresie lub niewłaściwym typie może spowodować uszkodzenie przyrządu, błędne wskazania albo nawet zagrożenie dla osoby wykonującej pomiar. Prąd rozruchowy jest chwilowy, ale może wielokrotnie przekraczać prąd znamionowy, więc margines bezpieczeństwa jest kluczowy.
Silnik szeregowy DC może uzyskiwać duży moment na starcie, bo jego prąd wpływa jednocześnie na uzwojenie twornika i wzbudzenia. W praktyce oznacza to, że przy rozruchu pojawiają się warunki sprzyjające wysokiemu prądowi, co trzeba uwzględnić przy doborze aparatury pomiarowej i zabezpieczeń.
Prąd sterujący (np. w obwodach wyzwalania elementów mocy) ma zwykle małe wartości i służy do podania sygnału, a nie do zasilania obciążenia. Prąd mocy zasila odbiornik i bywa duży. Dlatego do tych dwóch pomiarów dobiera się inne zakresy i często inne metody pomiaru.
Spawarka transformatorowa jest zasilana z sieci elektroenergetycznej, czyli z prądu przemiennego. Pomiar prądu pobieranego z sieci dotyczy więc AC i wymaga przyrządu przystosowanego do takiego prądu. To inna sytuacja niż pomiar prądu rozruchowego w obwodach DC.
Częste są: pomijanie informacji ze skali/oznaczeń, zgadywanie po nazwie urządzenia zamiast po parametrach, oraz mylenie obwodów sterowania z obwodami mocy. Pomaga zasada: najpierw określ AC czy DC, potem zakres i dopiero dopasuj zastosowanie.
Pomiar prądu pozwala ocenić obciążenie napędów i urządzeń pomocniczych, wykryć przeciążenia, zacięcia mechaniczne i nieprawidłowe stany pracy. W obiektach technicznych (także związanych z infrastrukturą) bywa to element diagnostyki i utrzymania ruchu.
Ćwicz rozpoznawanie przyrządów po wyglądzie: skala, jednostka, symbole AC/DC, zakres, zaciski. Zrób listę typowych zastosowań: rozruch silnika, pomiar sieci AC, obwody sterowania. Na egzaminie najpierw odczytaj cechy miernika, dopiero potem wybieraj zastosowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "rozruchu silnika szeregowego prądu stałego" pasuje do amperomierza przeznaczonego do obserwacji dużych, krótkotrwałych prądów, typowych dla rozruchu napędów DC."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Amperomierz" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Amperomierz (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Prąd rozruchowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_rozruchowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Silnik prądu stałego" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_pr%C4%85du_sta%C5%82ego (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej (pomiary prądu, dobór zakresów, błędy pomiaru)
  • Materiały dydaktyczne o silnikach prądu stałego (w tym silnik szeregowy) i zjawisku prądu rozruchowego
  • Instrukcje obsługi analogowych mierników tablicowych/wskazówkowych oraz opis oznaczeń na skali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego