KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 33.
Przedstawiony kondensator ma pojemność
Ilustracja przedstawia czerwony kondensator, który jest elementem elektronicznym używanym w różnorodnych układach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pojemność kondensatora odczytuje się z jego oznaczenia (nadruku/kodu) i podaje w jednostkach F z odpowiednim przedrostkiem. Poprawna odpowiedź 10 nF odpowiada typowej wartości małych kondensatorów stosowanych w filtracji i odsprzęganiu. Pozostałe opcje różnią się o wiele rzędów wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

Pojemność kondensatora określa, ile ładunku może zgromadzić przy zadanym napięciu. W praktyce serwisowej i montażowej w mechatronice bardzo często trzeba odczytać pojemność z oznaczenia na elemencie (nadruk, kod) i porównać ją z dokumentacją lub schematem.

W tym zadaniu poprawną wartością jest 10 nF. Warto pamiętać relacje między jednostkami:

  • 1 µF = 1000 nF
  • 1 nF = 1000 pF
  • 1 mF = 1000 µF

Dzięki temu łatwo ocenić, czy dana odpowiedź ma sens jako parametr typowego małego kondensatora. 10 nF jest wartością spotykaną m.in. w prostych filtrach, układach RC oraz jako element kształtujący przebiegi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 10 pF – to pojemność znacznie mniejsza (1000 razy) niż 10 nF. Tak małe pojemności częściej dotyczą elementów w.cz. lub pojemności pasożytniczych, a nie typowego kondensatora o wartości dziesiątek nF.
  • 10 µF – to pojemność większa (1000 razy) niż 10 nF. Taka wartość jest typowa raczej dla kondensatorów elektrolitycznych/tantalowych i innych zastosowań (np. filtracja zasilania), a nie dla elementu o wartości 10 nF.
  • 10 mF – to pojemność jeszcze większa (kolejne 1000 razy względem 10 µF), spotykana w dużych kondensatorach filtrujących; w typowych układach i gabarytach elementów stosowanych jako małe kondensatory jest to rząd wielkości nieadekwatny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz odpowiedzi z różnymi przedrostkami (pF/nF/µF/mF), najpierw porównaj rzędy wielkości. To pozwala szybko wychwycić odpowiedzi skrajnie niepasujące do typowych zastosowań danego typu elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pojemność to zdolność kondensatora do gromadzenia ładunku. Podaje się ją w faradach (F) oraz częściej w podwielokrotnościach: mF, µF, nF, pF. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnianie przedrostków, bo zmieniają wartość o rzędy wielkości.
Najważniejsze relacje to: 1 nF = 1000 pF oraz 1 µF = 1000 nF. Z tego wynika, że 1 µF = 1 000 000 pF. W zadaniach testowych różnice jednostek często są "pułapką" i prowadzą do błędów rzędu 1000×.
Wartość może być podana wprost (np. w nF lub µF) albo jako skrócony kod. Trzeba odczytać oznaczenie i dopasować je do jednostki podanej przez producenta. Jeśli masz wątpliwości, porównaj rząd wielkości z typowym zastosowaniem elementu w układzie.
To typowy zabieg testowy sprawdzający, czy zdający kontroluje rzędy wielkości. Ta sama liczba (np. 10) przy różnych przedrostkach oznacza zupełnie inne pojemności. Poprawny wybór wymaga świadomego porównania 10 pF vs 10 nF vs 10 µF vs 10 mF.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie przedrostka (p/n/µ/m), automatyczne kojarzenie "µF" z każdym kondensatorem, oraz brak szybkiego przeliczenia 1000×. Warto zawsze zrobić kontrolę: czy wybrana wartość pasuje do zastosowania (filtr, odsprzęganie, RC).
Najprościej użyć multimetru z funkcją pomiaru pojemności lub miernika LCR. Kondensator powinien być odłączony od układu (lub przynajmniej jedna nóżka), a przy większych pojemnościach rozładowany. Wynik porównuje się z wartością nominalną i tolerancją elementu.
10 nF często spotyka się w prostych filtrach przeciwzakłóceniowych, układach RC kształtujących sygnał, oraz w roli elementu pomocniczego przy tłumieniu szybkich zakłóceń. To wartość "średnia" między pF (w.cz.) a µF (magazynowanie energii).
Tak, ale to już bardzo duża pojemność (10 mF = 10 000 µF). Stosuje się ją w zasilaczach i układach filtracji energii, zwykle w dużych kondensatorach elektrolitycznych. W typowych małych elementach do filtrów sygnałowych taka wartość jest zazwyczaj nieadekwatna.
To nie jest reguła bez wyjątków, ale często: bardzo małe kondensatory ceramiczne w układach w.cz. mają pF, popularne ceramiczne do filtrów i odsprzęgania sygnałów mają nF, a większe elektrolityczne/tantalowe do zasilania mają µF i więcej. Zawsze decyduje jednak oznaczenie lub pomiar.
Opanuj przeliczenia jednostek (pF–nF–µF–mF), naucz się podstawowych sposobów oznaczania wartości na elementach i ćwicz na zdjęciach/rysunkach z arkuszy. Pomaga też praktyka z miernikiem LCR: odczyt oznaczenia, pomiar, porównanie z tolerancją i wnioski.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pojemność kondensatora odczytuje się z jego oznaczenia (nadruku/kodu) i podaje w jednostkach F z odpowiednim przedrostkiem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kondensator" – opis pojemności i jednostek (sekcje o pojemności i jednostkach), https://pl.wikipedia.org/wiki/Kondensator - dostęp 2026-02-18
  • All About Circuits: "Capacitor Codes: Markings and Value Identification" (identyfikacja wartości z oznaczeń), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-13/capacitor-marking/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektroniki (dział: kondensatory i ich oznaczenia)
  • Instrukcje producentów mierników LCR/multimetrów (pomiar pojemności)
  • Karty katalogowe kondensatorów (sposoby znakowania i tolerancje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego