W robotach ziemnych i drogowych kluczowe jest uzyskanie wymaganego stopnia zagęszczenia warstw gruntu lub mieszanek. Do tego potrzebne są parametry odniesienia wyznaczane w warunkach laboratoryjnych: wilgotność optymalna (taka, przy której zagęszczanie jest najbardziej efektywne) oraz maksymalna sucha gęstość objętościowa szkieletu gruntowego (największa gęstość po zagęszczeniu, po przeliczeniu na stan "suchy").
Badanie polega na przygotowaniu kilku próbek o różnych zawartościach wody, a następnie ich zagęszczeniu w ustandaryzowanych warunkach (ta sama energia zagęszczania, ta sama objętość formy). Dla każdej próbki wyznacza się gęstość i wilgotność, a potem oblicza gęstość suchą. Po naniesieniu wyników na wykres otrzymuje się krzywą zagęszczania, której maksimum odpowiada maksymalnej suchej gęstości, a odpowiadająca jej wilgotność to wilgotność optymalna.
Odpowiedź "wilgotności optymalnej i maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego" jest właściwa, bo właśnie te dwie wielkości są podstawowym wynikiem badania zagęszczalności wykorzystywanym do planowania i kontroli zagęszczania na budowie.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych badań i innych właściwości:
- "składu granulometrycznego … metodą areometryczną i optyczną" dotyczy analizy uziarnienia (rozkład frakcji), a nie wyznaczania optimum wilgotności i maksimum gęstości po zagęszczeniu.
- "granicy płynności i gęstości nasypowej" miesza pojęcia z badań konsystencji gruntów spoistych (granice konsystencji) z gęstościami luźno usypanych materiałów; to nie jest typowy zestaw wyników z próby zagęszczalności.
- "kapilarności biernej i czynnej" opisuje zjawiska podciągania wody w gruntach i nie jest bezpośrednim wynikiem badania zagęszczalności.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się jednocześnie "wilgotność optymalna" i "maksymalna sucha gęstość", niemal zawsze chodzi o laboratoryjne wyznaczenie parametrów zagęszczania (krzywa zagęszczania) stosowane później do kontroli robót ziemnych.
