KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2017

Sterylizacja parą wodną to proces w sterylizatorze parowym (autoklawie), w którym czynnikiem sterylizującym jest para pod ciśnieniem.

Stosuje się ją głównie do wyrobów termoodpornych, zwłaszcza metalowych narzędzi wielorazowych, gdy producent dopuszcza taką metodę.

Dezynfekcja zmniejsza liczbę drobnoustrojów, ale zwykle nie gwarantuje eliminacji wszystkich form mikroorganizmów.

Sterylizacja jest procesem końcowym dla wyrobów używanych w warunkach jałowych i ma zapewnić stan jałowości po prawidłowym przygotowaniu, pakietowaniu i kontroli procesu.

Nie musi. O doborze metody sterylizacji decyduje przede wszystkim materiał i konstrukcja wyrobu oraz instrukcja producenta.

Informacja o HIV zwiększa wagę prawidłowej dekontaminacji i bezpieczeństwa personelu, ale nie oznacza automatycznie konieczności metod gazowych, jeśli wyrób jest termoodporny.

Tlenek etylenu wykorzystuje się zwykle do wyrobów termowrażliwych, których nie można sterylizować parą wodną.

W praktyce wybór tej metody wynika z ograniczeń materiałowych i konstrukcyjnych oraz wymaga spełnienia dodatkowych warunków organizacyjnych (m.in. właściwe przewietrzanie/aeracja).

Termoodporny wyrób medyczny zachowuje właściwości użytkowe i bezpieczeństwo po ekspozycji na warunki procesu sterylizacji parowej.

Ocenia się to na podstawie instrukcji producenta (IFU) oraz praktyki walidacji procesu. Jeśli wyrób jest termowrażliwy, rozważa się metody niskotemperaturowe.

Najczęstsze błędy to wybór metody "na skróty" bez sprawdzenia IFU, mylenie dezynfekcji ze sterylizacją oraz dobieranie metody pod wpływem nazwy patogenu zamiast cech wyrobu.

W praktyce zawsze analizuje się kompatybilność materiałową i wymagany poziom jałowości.

Mycie i właściwe przygotowanie (usunięcie zanieczyszczeń, osuszenie, kontrola czystości) są kluczowe, bo zanieczyszczenia mogą utrudnić kontakt czynnika sterylizującego z powierzchnią.

Dopiero prawidłowo przygotowany wyrób pakuje się i kieruje do sterylizacji oraz kontroli wsadu.

Metody oparte o nadtlenek wodoru stosuje się najczęściej do wyrobów wrażliwych na wysoką temperaturę i/lub gdy konstrukcja wyrobu wymaga innego czynnika niż para.

Nie jest to zwykle metoda pierwszego wyboru dla prostych narzędzi metalowych, które dobrze znoszą parę wodną.

Przed wyborem pary wodnej należy sprawdzić: instrukcję producenta (dopuszczalne metody), stan techniczny wyrobu, sposób pakietowania oraz zgodność z procedurą walidowaną w danej jednostce.

Dopiero potem dobiera się cykl i kontrolę (parametry, wskaźniki) zgodnie z praktyką sterylizatorni.

Ucz się w schemacie: rodzaj wyrobu → materiał/konstrukcja → etap procesu (mycie, dezynfekcja, pakietowanie, sterylizacja) → dobór metody i kontroli.

Trenuj rozpoznawanie, kiedy para jest standardem, a kiedy potrzebne są metody niskotemperaturowe, oraz nie myl dezynfekcji ze sterylizacją.