KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Przedstawiony na rysunku przyrząd geofizyczny służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia przyrząd geofizyczny używany w technice wiertniczej do pomiaru średnicy otworu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar średnicy otworu wykonuje się m.in. przyrządem typu kaliper (sondą kaliperową), który mechanicznie/elektronicznie rejestruje zmianę rozwartości ramion i pozwala ocenić przewężenia oraz kawerny. Długość i głębokość otworu wyznacza się innymi metodami, a krzywiznę – narzędziami inklinometrycznymi.

Pełne wyjaśnienie:

W geofizyce otworowej wykonuje się różne pomiary, ale każdy przyrząd jest przeznaczony do konkretnego parametru. Odpowiedź "średnicy otworu" odpowiada narzędziu typu kaliper (sonda kaliperowa, caliper log), które służy do oceny geometrii otworu. Taki przyrząd rejestruje zmiany średnicy (np. poprzez ramiona pomiarowe dociskane do ściany otworu albo czujniki mierzące odległość do ściany). Wynik pozwala wykrywać:

  • kawerny i rozmycia ścian otworu,
  • przewężenia i "zaciśnięcia" otworu,
  • zmiany średnicy istotne dla rurowania, cementowania i bezpiecznego opuszczania narzędzi.

Odpowiedź "długości otworu" jest błędna, ponieważ w praktyce długość drogi w otworze nie jest typowym "pomiarem przyrządu geofizycznego z rysunku" w tym kontekście; do określania parametrów przebiegu i odległości stosuje się metody oparte o kontrolę przewodu, liczniki długości, a w geofizyce także zależności od głębokości (depth).

Odpowiedź "krzywizny otworu" dotyczy pomiarów inklinometrycznych/trajectory survey (kierunek i odchylenie otworu). Wymaga narzędzi z czujnikami orientacji (np. przyspieszeniomierze, żyroskopy, magnetometry), a nie typowego kalipera mierzącego rozwarcie do ściany.

Odpowiedź "głębokości otworu" jest niepoprawna, bo głębokość odnosi się do położenia wzdłuż otworu i w praktyce jest parametrem odniesienia dla profili (rejestrowanym z układu pomiaru długości kabla/przewodu). Kaliper nie służy do "mierzenia głębokości", tylko do pomiaru geometrii na danej głębokości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać elementy przypominające ramiona/łapy pomiarowe lub konstrukcję kontaktującą się ze ścianą otworu, najczęściej chodzi o pomiar średnicy (kaliperowanie), a nie o głębokość czy krzywiznę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kaliper (sonda kaliperowa) to przyrząd używany w otworze wiertniczym do pomiaru średnicy otworu i jej zmian z głębokością. Dzięki temu można ocenić przewężenia, kawerny i ogólną jakość ścian otworu.
Najczęściej przez elementy mechaniczne dociskane do ściany (ramiona/łapy) lub czujniki odległości. Zmiana ich rozwarcia jest przeliczana na średnicę, a wynik zapisywany jako profil w funkcji głębokości.
Bo rurowanie i cementowanie wymagają odpowiedniego prześwitu. Profil średnicy ujawnia kawerny i przewężenia, które mogą utrudnić opuszczenie rur, zwiększyć ryzyko zakleszczeń oraz pogorszyć jakość strefy cementu.
Kaliper pomaga wykryć m.in. kawerny (rozmycia), przewężenia, nieregularności ścian, a także strefy potencjalnych obwałów. To informacje kluczowe dla doboru technologii dalszych prac.
Średnica opisuje geometrię przekroju otworu (czy jest równy, rozszerzony, zwężony). Krzywizna dotyczy przebiegu osi otworu w przestrzeni i wymaga narzędzi inklinometrycznych (czujniki orientacji), a nie ramion kalipera.
Nie. Kaliper mierzy średnicę na danej głębokości, a głębokość jest zwykle parametrem odniesienia (z pomiaru długości kabla/przewodu). Narzędzie nie zastępuje systemu pomiaru głębokości.
Częsty błąd to wybór "głębokości" lub "długości" tylko dlatego, że kojarzą się z otworem. Warto patrzeć na cechy przyrządu: elementy stykające się ze ścianą sugerują pomiar średnicy (kaliperowanie).
Najczęściej przed rurowaniem/cementowaniem oraz po problemach w trakcie wiercenia (zaciśnięcia, obwały, rozmycia). Kaliperowanie pomaga ocenić, czy otwór ma odpowiedni prześwit do planowanych operacji.
Przydatny jest przebieg średnicy z głębokością, wykryte strefy kawern i przewężeń oraz porównanie do średnicy nominalnej świdra. To wspiera decyzje o kondycjonowaniu otworu i ryzyku zakleszczeń.
Zwróć uwagę na elementy, które muszą "sięgać" do ściany otworu: ramiona/łapy, sprężynujące dociski, mechanizmy rozwarcia. Taki wygląd zwykle wskazuje na kaliper, a nie na sondy do krzywizny czy narzędzia głębokościowe.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pomiar średnicy otworu wykonuje się m.in. przyrządem typu kaliper (sondą kaliperową), który mechanicznie/elektronicznie rejestruje zmianę rozwartości ramion i pozwala ocenić przewężenia oraz kawerny."

Źródła:

  • Schlumberger Oilfield Glossary: "Caliper log" – https://glossary.slb.com/en/terms/c/caliper_log (dostęp: 2026-03-04)
  • Schlumberger Oilfield Glossary: "Caliper" – https://glossary.slb.com/en/terms/c/caliper (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Caliper log" – https://en.wikipedia.org/wiki/Caliper_log (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do geofizyki otworowej (karotaż) w zakresie pomiarów geometrycznych otworu
  • Materiały szkoleniowe firm serwisowych dotyczące kaliperowania i interpretacji krzywych kaliperowych
  • Instrukcje/DTR narzędzi geofizycznych używanych w otworach wiertniczych (sekcja: zastosowanie i mierzone parametry)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego