KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 6.
Przedstawiony na rysunku sterownik PLC posiada
Ilustracja przedstawia sterownik PLC, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej technika mechatronika,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź wynika z odczytu i zliczenia typów kanałów I/O sterownika.
Wejścia cyfrowe (DI) liczy się osobno od wejść analogowych (AI), a wyjścia stykowe to zwykle wyjścia przekaźnikowe. Pozostałe propozycje błędnie zmieniają liczbę DI/AI lub mylą liczbę wyjść stykowych.

Pełne wyjaśnienie:

W sterownikach PLC kanały wejść i wyjść dzieli się m.in. na cyfrowe (dwustanowe, np. 0/1) oraz analogowe (ciągłe, np. 0–10 V lub 4–20 mA). Dodatkowo wyjścia mogą mieć różną realizację wykonawczą, a określenie "wyjścia stykowe" w praktyce szkolnej i przemysłowej najczęściej odnosi się do wyjść przekaźnikowych (zestykowych), które przełączają obwód jak styk.

W tym typie zadania kluczowe jest, aby:

  • nie mieszać wejść z wyjściami,
  • zliczać osobno grupy DI i AI,
  • zwrócić uwagę, że "stykowe" nie oznacza "dowolne", tylko konkretny typ wyjścia.

Odpowiedź "8 wejść cyfrowych, 2 wejścia analogowe, 6 wyjść stykowych" jest poprawna, bo odpowiada zestawieniu liczby kanałów dla każdej z tych grup na pokazanym sterowniku.

Odpowiedź "6 wejść cyfrowych, 2 wejścia analogowe, 8 wyjść stykowych" jest błędna, ponieważ zamienia proporcje DI i wyjść: typowym błędem jest niedoliczenie części wejść cyfrowych albo doliczenie wyjść, które nie są stykowe.

Odpowiedź "2 wejścia cyfrowe, 8 wejść analogowych, 4 wyjścia stykowe" jest błędna, bo skrajnie zawyża liczbę wejść analogowych. To często efekt pomylenia opisów zacisków analogowych z innymi złączami lub potraktowania całej sekcji jako "analogowej".

Odpowiedź "8 wejść cyfrowych, 4 wejścia analogowe, 6 wyjść stykowych" jest błędna, ponieważ zwiększa liczbę AI. W praktyce należy zwracać uwagę na to, czy wejścia analogowe są rzeczywiście obecne jako oddzielne kanały, a nie np. jako opcjonalny moduł lub inne funkcje urządzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj nazwy/oznaczenia (DI, AI, DO/RO), a dopiero potem licz kanały. Unikniesz wtedy "zgadywania po liczbach".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wejścia cyfrowe (DI) to kanały, które rozpoznają sygnały dwustanowe, np. 0/1 lub załączone/wyłączone. Typowo podłącza się do nich przyciski, krańcówki i czujniki binarne. Na egzaminie DI zlicza się osobno od wejść analogowych.
Wejścia analogowe (AI) służą do pomiaru sygnałów ciągłych, np. napięcia lub prądu z przetwornika. W praktyce wykorzystuje się je do temperatury, ciśnienia, poziomu czy prędkości. W zadaniach trzeba odróżnić AI od zacisków zasilania i wejść cyfrowych.
"Wyjścia stykowe" najczęściej oznaczają wyjścia przekaźnikowe, czyli takie, które realizują przełączenie obwodu przez zestyk. Są uniwersalne (mogą przełączać różne obciążenia w granicach parametrów), ale zwykle wolniejsze i mają ograniczoną trwałość styków.
Wyjście stykowe (przekaźnikowe) przełącza obwód mechanicznie przez styki, a tranzystorowe przełącza elektronicznie. Tranzystorowe jest szybsze i dobre do częstego przełączania, ale bywa ograniczone do prądu stałego. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie typu wyjścia z opisu.
Najpierw rozpoznaj sekcje oznaczone jako DI/AI/DO (lub podobnie), a potem policz kanały w każdej sekcji. Nie mieszaj zacisków sygnałowych z zasilaniem i masą odniesienia. Jeśli są różne typy wyjść, licz tylko te wskazane w pytaniu (np. stykowe).
Najczęstszy powód to automatyczne zliczanie wszystkich zacisków "po kolei" bez sprawdzenia opisów. W wielu sterownikach złącza są blisko siebie, a symbole DI/DO są małe. Dobra strategia to zaznaczyć najpierw grupy, a dopiero potem liczyć kanały.
Nie zawsze, ale to bardzo częste standardy w automatyce. Mogą występować też inne zakresy lub czujniki z innymi interfejsami. W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest rozpoznanie, że AI to kanały do sygnałów ciągłych, a nie liczba "większa, bo analog".
Dodatkowy moduł I/O jest potrzebny, gdy liczba wymaganych wejść/wyjść w układzie przekracza liczbę dostępnych wbudowanych kanałów albo gdy brakuje konkretnego typu kanału (np. analogowego). W praktyce decyzję podejmuje się na etapie projektu szafy i doboru osprzętu.
Do DI często podłącza się krańcówki, przyciski, czujniki indukcyjne i pojemnościowe z wyjściem binarnym, bariery optyczne oraz kontaktrony. Kluczowe jest dopasowanie napięcia i typu wyjścia czujnika do wejścia PLC oraz poprawne okablowanie wspólnego potencjału.
Ćwicz odczyt oznaczeń DI/AI/DO na różnych sterownikach i kartach katalogowych. Utrwal różnice: cyfrowe vs analogowe oraz przekaźnikowe (stykowe) vs tranzystorowe. Pomaga też rysowanie prostych schematów podłączeń czujników i obciążeń do konkretnych kanałów I/O.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawna odpowiedź wynika z odczytu i zliczenia typów kanałów I/O sterownika.Wejścia cyfrowe (DI) liczy się osobno od wejść analogowych (AI), a wyjścia stykowe to zwykle wyjścia przekaźnikowe."

Źródła:

  • Hugh Jack, "Automating Manufacturing Systems with PLCs", rozdziały: I/O Systems oraz Types of Outputs, wydanie online (Royal Oak, Michigan) – https://claymore.engineer.gvsu.edu/~jackh/books/plcs/ (dostęp 2026-03-02)
  • W. Bolton, "Programmable Logic Controllers", rozdział dotyczący wejść/wyjść oraz sygnałów cyfrowych i analogowych, wydawnictwo Newnes/Elsevier (konkretne strony zależne od wydania) – źródło książkowe
  • Frank D. Petruzella, "Programmable Logic Controllers", rozdziały o modułach wejść/wyjść i typach wyjść (przekaźnikowe/tranzystorowe), wydawnictwo McGraw-Hill (konkretne strony zależne od wydania) – źródło książkowe

Materiały:

  • Instrukcje producentów sterowników PLC (karty katalogowe I/O i opisy zacisków)
  • Podręczniki do PLC (rozdziały o wejściach/wyjściach oraz typach sygnałów)
  • Ćwiczenia laboratoryjne z identyfikacji i adresacji I/O w sterownikach PLC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego