KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 37.
Przedstawiony na rysunku wariometr wskazuje prędkość wznoszenia samolotu równą około
Ilustracja przedstawia wariometr, czyli przyrząd lotniczy służący do pomiaru prędkości wznoszenia lub opadania samolotu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazówka stoi na ".5" na skali "THOUSAND FT PER MIN", czyli 0,5 tys. ft/min = 500 ft/min.
Przeliczenie: (500 × 0,3048) / 60 ≈ 2,54 m/s, więc w przybliżeniu 2,5 m/s. Pozostałe wartości odpowiadałyby innym wskazaniom skali.

Pełne wyjaśnienie:

Wariometr (wskaźnik prędkości pionowej) pokazuje tempo zmiany wysokości, czyli prędkość wznoszenia lub opadania. Na tarczy podano jednostkę THOUSAND FT PER MIN, co oznacza, że liczby na skali są wyrażone w tysiącach stóp na minutę.

Na ilustracji wskazówka znajduje się dokładnie na podziałce opisanej jako .5 w strefie UP. To należy odczytać jako:

  • 0,5 tys. ft/min = 0,5 × 1000 ft/min = 500 ft/min.

Następnie trzeba przeliczyć 500 ft/min na m/s. Korzystamy z zależności: 1 stopa = 0,3048 m oraz 1 minuta = 60 s.

  • 500 ft/min × 0,3048 = 152,4 m/min
  • 152,4 m/min ÷ 60 = 2,54 m/s

Po zaokrągleniu do wartości "około" otrzymujemy 2,5 m/s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1,5 m/s odpowiadałoby ok. 300 ft/min, czyli wskazaniu około 0,3 na skali, a nie 0,5.
  • 0,75 m/s to ok. 150 ft/min (około 0,15 na skali), zdecydowanie za mało jak na pozycję ".5".
  • 5,0 m/s to ok. 1000 ft/min, czyli wskazanie 1,0 (pełna "1"), a nie ".5". Częstą pułapką jest też błędne traktowanie ".5" jako 2,5 lub jako 2,5 tys. ft/min.

W praktyce lotniczej poprawne rozpoznanie, że skala jest w tysiącach ft/min, jest kluczowe: ten sam układ cyfr może wyglądać podobnie, ale zmienia wartość o rząd wielkości. Na egzaminie zawsze najpierw odczytaj opis jednostek na tarczy, a dopiero potem wykonuj przeliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wariometr to przyrząd pokazujący prędkość pionową, czyli tempo wznoszenia lub opadania statku powietrznego. Działa na podstawie zmian ciśnienia atmosferycznego w czasie i pomaga pilotowi kontrolować profil lotu (UP/DOWN).
Ten napis oznacza, że wskazanie jest podane w tysiącach stóp na minutę. Przykładowo 1,0 to 1000 ft/min, a 0,5 (zapisane jako ".5") to 500 ft/min. Najpierw odczytaj jednostkę, potem dopiero wartość.
Bo skala jest wyskalowana w tysiącach ft/min. Zapis ".5" oznacza 0,5 tysiąca, czyli 0,5 × 1000 = 500 ft/min. To typowy skrót na lotniczych przyrządach, który zmienia wartość o rząd wielkości.

Użyj wzoru: (ft/min × 0,3048) ÷ 60.

  • 500 ft/min × 0,3048 = 152,4 m/min
  • 152,4 ÷ 60 = 2,54 m/s

W zadaniach "około" zaokrągla się do 2,5 m/s.

Najczęściej myli się jednostki (ft/min z m/s) oraz ignoruje napis "THOUSAND". Drugi błąd to pominięcie dzielenia przez 60 przy zamianie "na minutę" na "na sekundę". Pomaga nawyk: jednostka → odczyt → przeliczenie.
Tak. Zwykle ma dwie strefy: UP dla wznoszenia (wartości dodatnie) i DOWN dla opadania (wartości ujemne). Wskazówka wychylona w stronę UP oznacza dodatnią prędkość pionową, a w stronę DOWN ujemną.
W praktyce często spotyka się rząd kilkuset ft/min podczas normalnego wznoszenia, np. około 300–700 ft/min. Na skali w tysiącach ft/min będzie to mniej więcej 0,3–0,7. Zawsze zależy to od masy i warunków.
Sprawdź napisy na przyrządzie. Jeśli widnieje "FT PER MIN" albo "THOUSAND FT PER MIN", to wskazanie jest w stopach na minutę. W zadaniach z odpowiedziami w m/s trzeba wykonać konwersję (ft → m oraz min → s).
Wariometr jest ważny podczas wznoszenia po starcie, stabilizacji wysokości (utrzymanie blisko zera) oraz podejścia do lądowania, gdy kontrolowane opadanie ma znaczenie. W trudnych warunkach meteorologicznych pomaga utrzymywać właściwy profil lotu.
Ćwicz rozpoznawanie napisów i skal na tarczach (jednostka, zakres, strefy UP/DOWN), a potem rób krótkie rachunki jednostek. Dobrą metodą jest zestaw fiszek: "wskazanie → znaczenie w ft/min → wynik w m/s" oraz kontrola mnożnika "tysiąc".
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wskazówka stoi na ".5" na skali "THOUSAND FT PER MIN", czyli 0,5 tys. ft/min = 500 ft/min.Przeliczenie: (500 × 0,3048) / 60 ≈ 2,54 m/s, więc w przybliżeniu 2,5 m/s."

Źródła:

  • Wikipedia: "Variometer" (opis przyrządu i zastosowanie), https://en.wikipedia.org/wiki/Variometer - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia: "Vertical speed indicator" (jednostki ft/min i interpretacja wskazań), https://en.wikipedia.org/wiki/Vertical_speed_indicator - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia: "Foot (unit)" (przelicznik 1 ft = 0.3048 m), https://en.wikipedia.org/wiki/Foot_(unit) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki do przyrządów pokładowych (dział: wskaźnik prędkości pionowej/vertical speed indicator)
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania jednostek lotniczych (ft, NM, kt, ft/min)
  • Materiały szkolne z podstaw meteorologii i zależności ciśnienie–wysokość (w zakresie wymaganym do zrozumienia zasady działania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego