KWALIFIKACJA INF9 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Przedstawiony na rysunku wtyk należy zastosować do łączenia kabli
Ilustracja przedstawia metalowy wtyk typu BNC, który jest używany do łączenia kabli koncentrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wtyki stosowane do kabli koncentrycznych są dopasowane do ich budowy: pojedyncza żyła w środku oraz ekran dookoła. Kable symetryczne (skrętka), światłowodowe i falowodowe mają inną konstrukcję i używają innych typów złączy, więc nie łączy się ich takim wtykiem.

Pełne wyjaśnienie:

W torach telekomunikacyjnych i abonenckich dobór wtyku (złącza) wynika bezpośrednio z konstrukcji kabla oraz z wymagań transmisyjnych. Kabel koncentryczny ma charakterystyczną budowę: centralną żyłę (przewodnik) otoczoną dielektrykiem oraz zewnętrzny ekran (oplot/folia) pełniący rolę przewodu powrotnego i ochrony przed zakłóceniami. Złącza przeznaczone do tego typu kabli muszą zapewnić poprawny kontakt zarówno z żyłą środkową, jak i z ekranem, a także stabilne mechaniczne zamocowanie.

Dlatego odpowiedź "koncentrycznych" jest właściwa: taki wtyk jest projektowany do pracy z kablem o budowie współosiowej i do zachowania parametrów toru (m.in. ciągłości ekranu i właściwego połączenia przewodnika centralnego).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z powodów konstrukcyjnych:

  • "symetrycznych" – kable symetryczne (np. skrętka) mają dwie (lub więcej) żyły równorzędne, a połączenia realizuje się złączami dostosowanymi do par przewodów, nie do układu żyła+ekran.
  • "światłowodowych" – światłowód przenosi sygnał optycznie, a złącza muszą centrować włókno i zapewnić czystość oraz precyzję czoła ferruli; nie ma tu elektrycznej żyły i ekranu.
  • "falowodowych" – falowody mają formę prowadnic fal (zwykle metalowych) o innych zasadach łączenia; stosuje się kołnierze i elementy mechaniczne właściwe dla falowodów, a nie typowe wtyki kablowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku/zakończeniu widać pojedynczy przewodnik centralny i element odpowiadający za ekran/masę, najczęściej oznacza to rozwiązanie dla koncentryka. Przy światłowodzie szukaj ferruli i osłon przeciwkurzowych, a przy skrętce – styków dla wielu żył.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kabel koncentryczny to przewód z żyłą centralną, warstwą izolacji (dielektrykiem) oraz ekranem dookoła (oplot/folia). Taka budowa ogranicza zakłócenia i pozwala przesyłać sygnały RF, np. w instalacjach RTV/SAT oraz w niektórych torach abonenckich.
Złącza do koncentryka zwykle zapewniają osobny kontakt dla przewodnika środkowego oraz dla ekranu. Patrzy się na to, czy konstrukcja przewiduje pin/tuleję dla żyły oraz obejmę/nakrętkę dla ekranu. Kluczowe jest dopasowanie do budowy "żyła + ekran".
Skrętka (kabel symetryczny) ma pary żył równorzędnych i inne wymagania połączeniowe (wiele styków dla wielu żył, inna geometria). Koncentryk ma pojedynczą żyłę i ekran. Użycie złego wtyku powoduje brak poprawnego kontaktu i zwykle pogorszenie parametrów toru.
Kabel symetryczny to przewód, w którym sygnał jest przesyłany po dwóch przewodach o podobnych parametrach (najczęściej skrętka). Dzięki symetrii i skręceniu pary rośnie odporność na zakłócenia. Do takich kabli stosuje się inne złącza niż do koncentryka.
Nie. Światłowód przenosi sygnał jako światło, więc złącza muszą precyzyjnie ustawić włókno i zapewnić czyste, dopasowane czoło połączenia. Wtyk od koncentryka nie ma elementów do centrowania włókna ani nie spełnia wymagań optycznych, więc połączenie nie zadziała.
Najczęstsze skutki to: brak łączności, niestabilny sygnał, większe tłumienie, wrażliwość na zakłócenia oraz uszkodzenia mechaniczne końcówki kabla. W praktyce serwisowej błędny dobór wtyku często prowadzi do reklamacji i konieczności ponownego zarobienia złącza.
Ekran jest częścią toru: pełni rolę przewodu powrotnego i chroni przed zakłóceniami. Wtyk musi zapewnić ciągłość ekranu i dobry kontakt 360° (lub równoważny), bo przerwanie ekranu pogarsza parametry i może zwiększać podatność na zakłócenia w instalacji.
Falowody spotyka się głównie w technice mikrofalowej i radiowej (wysokie częstotliwości), np. w niektórych torach antenowych. Mają inną budowę niż kable i zwykle łączy się je kołnierzami/elementami mechanicznymi. To inna technika niż typowe zakończenia kabli abonenckich.
Typowe pomyłki to ocenianie "po kształcie" bez sprawdzenia, czy widać pin/żyłę centralną i połączenie ekranu, mylenie złączy przez podobną obudowę oraz ignorowanie tego, że światłowód ma ferrulę i elementy ochronne. Warto szukać cech funkcjonalnych, nie tylko wyglądu.
Najlepiej łączyć teorię z praktyką: oglądać realne złącza, porównywać zakończenia kabli i analizować, które elementy łączą żyłę, a które ekran lub włókno. Pomaga też praca na zdjęciach/rysunkach z katalogów producentów oraz ćwiczenia "kabel → właściwe złącze".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wtyki stosowane do kabli koncentrycznych są dopasowane do ich budowy: pojedyncza żyła w środku oraz ekran dookoła.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kabel koncentryczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabel_koncentryczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Światłowód" (sekcje dot. złączy i zastosowań) — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awiat%C5%82ow%C3%B3d (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Falowód" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Falow%C3%B3d (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Katalogi/poradniki producentów osprzętu telekomunikacyjnego (działy: złącza, wtyki, złączki)
  • Materiały dydaktyczne o budowie i zastosowaniach kabli koncentrycznych oraz symetrycznych
  • Instrukcje montażu i zakończeń kabli (koncentrycznych i światłowodowych) w instalacjach abonenckich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego