Przerzutnik (multwibrator) astabilny jest generatorem, który samoczynnie przełącza stany i wytwarza przebieg okresowy. W typowych rozwiązaniach okres drgań jest wyznaczany przez czas ładowania i rozładowania elementów w obwodzie czasowym, najczęściej rezystora i kondensatora. Kluczowa idea jest stała: im większa stała czasowa RC, tym dłużej trwa pojedyncza faza ładowania/rozładowania, a więc tym dłuższy jest okres sygnału.
W konsekwencji częstotliwość, jako odwrotność okresu, zachowuje się odwrotnie: gdy okres rośnie, częstotliwość maleje. Dlatego odpowiedź "zmaleje około dwa razy." jest spójna z sytuacją, w której po zamknięciu wyłącznika W obwód czasowy zaczyna mieć około dwukrotnie większą wartość "RC" (na przykład przez dołączenie dodatkowej pojemności lub zwiększenie rezystancji toru ładowania/rozładowania). Wtedy generator przełącza się rzadziej, więc częstotliwość spada w przybliżeniu 2×.
Pozostałe odpowiedzi odzwierciedlają typowe pomyłki:
- "wzrośnie około dwa razy." – byłoby prawdziwe, gdyby wyłącznik W zmniejszał stałą czasową (np. zmniejszał R lub C), skracając czas narastania/opadania w obwodzie czasowym.
- "zmaleje około cztery razy." – wymagałoby około czterokrotnego wzrostu efektywnej stałej czasowej (lub czterokrotnego wydłużenia okresu), co nie odpowiada sytuacji "około 2×", którą sugeruje typowa zmiana jednego elementu w prostym układzie.
- "wzrośnie około cztery razy." – to podwójnie błędny kierunek i skala w porównaniu z przypadkiem zwiększenia stałej czasowej; taki wzrost częstotliwości oznaczałby znaczące skrócenie czasów ładowania/rozładowania.
Na egzaminie warto zapamiętać regułę: jeżeli w generatorze RC zwiększasz R lub C, to zwalniasz generator (mniej herców); jeżeli zmniejszasz R lub C, to przyspieszasz (więcej herców). Dokładne wzory zależą od konkretnej topologii, ale zależność jakościowa zwykle pozostaje taka sama.
