Pojemność skuteczna torów transmisyjnych w kablu UTP to efekt "kondensatora" tworzonego przez dwie (lub więcej) żyły rozdzielone izolacją. W ujęciu fizycznym pojemność zależy przede wszystkim od: przenikalności elektrycznej dielektryka (εr), geometrii i odległości między przewodnikami oraz długości odcinka. Gdy pojemność skuteczna rośnie ponad typowy poziom, oznacza to, że zmieniły się warunki w izolacji między żyłami.
Odpowiedź "uszkodzeniu izolacji" jest poprawna, ponieważ degradacja izolacji (np. mikropęknięcia, zgniecenia, starzenie materiału) albo zawilgocenie powodują wzrost εr oraz mogą zmniejszać efektywną odległość między przewodnikami. W praktyce wilgoć jest szczególnie "silnym" czynnikiem: woda ma znacznie większą przenikalność elektryczną niż typowe tworzywa izolacyjne, więc nawet częściowe zawilgocenie potrafi zauważalnie podnieść pojemność między żyłami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wzrostu pojemności?
- "przerwaniu jednej z żył" dotyczy ciągłości przewodnika. Przerwa powoduje obwód otwarty (brak przewodzenia, bardzo duża rezystancja), ale nie jest typową przyczyną wzrostu pojemności skutecznej toru między żyłami.
- "zbyt dużej rezystancji pętli" odnosi się do strat rezystancyjnych (rezystancja przewodów w pętli), zależnych m.in. od długości i przekroju żyły oraz jakości połączeń. To inny parametr niż pojemność i zwykle diagnozuje się go innym pomiarem.
- "nieprawidłowym podłączeniu kabla" (np. złe parowanie, zamiana żył) wykrywa się głównie testami mapowania par i ciągłości. Taki błąd nie musi powodować wzrostu samej pojemności między przewodnikami.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się pojemność, szukaj przyczyn związanych z izolacją/dielektrykiem i zjawiskami między żyłami (wilgoć, uszkodzenia mechaniczne), a nie usterek typu przerwa czy zła kolejność żył.
