KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 32.
Przedstawionym na rysunku przyrządem pomiarowym jest
Ilustracja przedstawia termometr górniczy, który jest używany w kontekście technika górnictwa podziemnego, kwalifikacji M39.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termometr górniczy to przyrząd do bezpośredniego pomiaru temperatury (zwykle z widoczną skalą i czujnikiem/zbiorniczkiem lub sondą). Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru wysokich temperatur, anemometr do pomiaru prędkości przepływu powietrza, a metanomierz interferencyjny do oznaczania stężenia metanu.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie przyrządu na rysunku opiera się na tym, co mierzy i jaką ma konstrukcję. Termometr górniczy jest przeznaczony do pomiaru temperatury w warunkach podziemnych. Typowo ma czytelną skalę temperatury oraz element pomiarowy (np. zbiorniczek cieczowy, bimetal lub sonda), a jego budowa nie wskazuje na elementy wymagane do pomiaru przepływu powietrza czy gazów.

Odpowiedź "termometr górniczy" jest właściwa, gdy na rysunku widać przyrząd odpowiadający cechom termometru: skalę temperatury oraz element czujnikowy przystosowany do kontaktu z powietrzem/otoczeniem, bez części charakterystycznych dla innych urządzeń.

  • "Pirometr stacjonarny" jest niepoprawny, ponieważ pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury (zwykle wysokich) metodą optyczną/na podczerwień. Często ma układ celowniczy/optykę i nie przypomina klasycznego termometru ze skalą kontaktową.
  • "Anemometr stacjonarny" jest niepoprawny, bo anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza. W zależności od typu ma wirnik, czaszę, czujnik termoanemometryczny lub sondę przepływu, a wskazania odnoszą się do m/s, a nie do °C.
  • "Metanomierz interferencyjny" jest niepoprawny, gdyż jest to przyrząd do pomiaru stężenia metanu, zwykle o specyficznej budowie (układ pomiarowy dla gazów, skala w % CH4 lub rozwiązanie interferencyjne). Nie jest to typowy przyrząd do pomiaru temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaką wielkość mierzy przyrząd (temperatura, prędkość powietrza, stężenie gazu), a dopiero potem dopasuj nazwę. W zadaniach "na rysunku" kluczowe są elementy konstrukcyjne: skala, sonda, wirnik, optyka, komora gazowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Termometr górniczy to przyrząd do pomiaru temperatury w warunkach kopalnianych (wyrobiska, przodki, rejony o podwyższonej temperaturze). Umożliwia ocenę mikroklimatu i warunków pracy załogi. Na rysunkach rozpoznasz go po skali temperatury i elemencie czujnikowym.
Termometr zwykle mierzy temperaturę kontaktowo i ma skalę temperatury oraz czujnik w kontakcie z otoczeniem. Pirometr mierzy bezdotykowo (optycznie/IR), często ma układ celowniczy lub element optyczny. Jeśli widać "celownik" zamiast skali kontaktowej, to częściej pirometr.
Anemometr służy do pomiaru prędkości ruchu powietrza (np. w m/s) w wyrobiskach. Jest używany w wentylacji kopalń do kontroli przepływów i skuteczności przewietrzania. Konstrukcyjnie może mieć wirnik, czasze lub sondę przepływu, co odróżnia go od termometru.
Metanomierz interferencyjny służy do oznaczania stężenia metanu w powietrzu kopalnianym, a nie do pomiaru temperatury. Ma elementy charakterystyczne dla pomiaru gazów (układ pomiarowy dla mieszanin), a jego wskazania odnoszą się do zawartości CH4. Termometr ma skalę temperatury i czujnik temperatury.
Najczęściej myli się przyrządy o podobnym "przemysłowym" wyglądzie i wybiera nazwę na podstawie skojarzenia (np. "metanomierz", bo często występuje w górnictwie). Drugi błąd to ignorowanie tego, co jest mierzone i brak analizy skali/jednostek oraz elementów czujnikowych widocznych na rysunku.
Przyrząd do temperatury zwykle ma skalę w °C i czujnik temperatury (zbiorniczek, bimetal lub sonda). Przyrząd do przepływu powietrza (anemometr) ma element reagujący na ruch powietrza, np. wirnik lub specjalną sondę. Jeśli widzisz wirnik lub "śmigiełko", to raczej anemometr.
Pomiary temperatury wykonuje się podczas kontroli warunków mikroklimatycznych, w rejonach o podwyższonej temperaturze oraz w ramach okresowych sprawdzeń warunków pracy. W praktyce pomagają ocenić obciążenie cieplne i skuteczność przewietrzania. Na egzaminie ważne jest powiązanie przyrządu z celem pomiaru.
Anemometr wykorzystuje się w wyrobiskach wentylacyjnych, na prądach powietrza, przy tamach i w miejscach, gdzie ocenia się ilość i prędkość przepływu powietrza. Pomaga w sprawdzaniu rozdziału powietrza i skuteczności przewietrzania. To typowy przyrząd "wentylacyjny", a nie "temperaturowy".
Nie. W praktyce spotyka się zarówno rozwiązania przenośne, jak i montowane w wybranych punktach kontroli. Na egzaminie istotne jest rozpoznanie funkcji: pomiar temperatury. Określenie "stacjonarny" częściej pojawia się przy przyrządach instalowanych na stałe (np. w stanowiskach pomiarowych).
Najlepiej uczyć się na zdjęciach/rysunkach z podpisami i łączyć wygląd z funkcją: temperatura, przepływ powietrza, stężenie metanu. Pomaga też skojarzenie elementów: wirnik → anemometr; układ do gazów/skala % → metanomierz; skala °C i czujnik → termometr. Trenuj krótkie porównania typów.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Termometr górniczy to przyrząd do bezpośredniego pomiaru temperatury (zwykle z widoczną skalą i czujnikiem/zbiorniczkiem lub sondą)."

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe i procedury pomiarów w kopalni (mikroklimat, wentylacja, gazometria)
  • Podręczniki/kompendia z wentylacji kopalń i bezpieczeństwa pracy pod ziemią
  • Karty katalogowe i instrukcje obsługi termometrów górniczych oraz metanomierzy używanych w danym zakładzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego