KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 26.
Przeglądasz dokumentację dotyczącą oceny ryzyka zawodowego w firmie. Poniżej przedstawiono fragment tabeli z oceną ryzyka:
Zagrożenie Prawdopodobieństwo Skutki Ryzyko
Upadek z wysokości Małe Poważne ?
Jak powinieneś ocenić ryzyko w tym przypadku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W jakościowej ocenie ryzyka łączy się kategorię prawdopodobieństwa i ciężkość skutków. Dla sytuacji "prawdopodobieństwo: małe" oraz "skutki: poważne" typowa macierz ryzyka wskazuje poziom pośredni, czyli ryzyko średnie, wymagające działań ograniczających zagrożenie.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie ryzyka zawodowego (metody jakościowe lub półilościowe) poziom ryzyka wyznacza się przez zestawienie dwóch informacji:

  • prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego,
  • skutków (ciężkości następstw) dla zdrowia lub życia.

Dla zagrożenia "upadek z wysokości" skutki są często klasyfikowane jako poważne, ponieważ mogą prowadzić do ciężkich urazów. Jednocześnie w tabeli podano, że prawdopodobieństwo jest małe, czyli zdarzenie nie jest spodziewane często (np. dzięki częściowym zabezpieczeniom lub rzadkiemu wykonywaniu pracy).

W typowej macierzy ryzyka połączenie "małe prawdopodobieństwo" + "poważne skutki" daje wynik średni: ryzyko nie jest minimalne (bo konsekwencje są ciężkie), ale nie jest też najwyższe (bo prawdopodobieństwo nie jest duże). Taki wynik zwykle oznacza potrzebę zaplanowania i wdrożenia dodatkowych środków ograniczających ryzyko oraz nadzoru, ale priorytet może być niższy niż przy kombinacji "duże" + "poważne".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej logiki?

  • "Niskie" sugerowałoby, że albo skutki są lekkie, albo prawdopodobieństwo jest znikome. Przy "poważnych" skutkach trudno uzasadnić najniższy poziom.
  • "Wysokie" zwykle odpowiada sytuacjom, w których prawdopodobieństwo jest duże lub skutki są katastrofalne (np. śmierć wielu osób) i/lub brak zabezpieczeń. Przy "małym" prawdopodobieństwie najczęściej nie klasyfikuje się ryzyka jako najwyższego.
  • "Nie można ocenić" byłoby właściwe przy braku danych wejściowych. Tutaj kategorie prawdopodobieństwa i skutków są podane, więc ocena jest możliwa w ramach przyjętej skali.

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: im cięższe skutki, tym trudniej zejść do "niskiego", nawet gdy prawdopodobieństwo jest małe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Macierz ryzyka to tabela, która łączy dwie oceny: prawdopodobieństwo zdarzenia i ciężkość skutków. Na przecięciu tych kategorii otrzymuje się poziom ryzyka (np. niskie/średnie/wysokie), co ułatwia ustalanie priorytetów działań BHP.
"Małe" oznacza, że zdarzenie jest mało prawdopodobne w danych warunkach (np. rzadkie wykonywanie czynności, istnieją zabezpieczenia, nadzór). Nie oznacza to "niemożliwe". W ocenie ryzyka nadal trzeba uwzględnić ciężkość skutków i możliwość wystąpienia zdarzenia.
Ryzyko jest wypadkową skutków i prawdopodobieństwa. Nawet bardzo poważne skutki mogą dać poziom pośredni, jeśli prawdopodobieństwo jest niskie (np. dzięki skutecznym zabezpieczeniom). Wysokie ryzyko zwykle wymaga wysokich skutków i/lub dużego prawdopodobieństwa.
Ryzyko średnie najczęściej oznacza potrzebę zaplanowania i wdrożenia dodatkowych środków ograniczających ryzyko w rozsądnym terminie: poprawa zabezpieczeń, instruktaż, nadzór, przegląd procedur, dobór ŚOI. Zwykle nie wymaga natychmiastowego wstrzymania pracy, jak przy ryzyku wysokim.
Częste błędy to: ocenianie ryzyka wyłącznie po nazwie zagrożenia (np. "upadek" = zawsze wysokie), pomijanie jednej składowej (tylko skutki albo tylko prawdopodobieństwo) oraz mylenie poziomu ryzyka z poziomem skutków. Warto zawsze sprawdzić oba wymiary.
W praktyce organizacje mogą mieć różne skale i progi, więc najlepiej znać przyjętą metodykę. Na egzaminie zwykle zakłada się typową macierz jakościową (np. 3×3), gdzie połączenie niskiego prawdopodobieństwa i poważnych skutków daje ryzyko pośrednie.
Jest właściwa wtedy, gdy brakuje danych potrzebnych do oceny (np. nie podano prawdopodobieństwa, skutków albo skali oceny). Jeśli w zadaniu podano obie kategorie wejściowe, to ocena jest możliwa w ramach macierzy i "nie można ocenić" zwykle jest dystraktorem.
Ryzyko średnie często wynika z kombinacji: małe prawdopodobieństwo + poważne skutki albo średnie prawdopodobieństwo + umiarkowane skutki. To typowe dla prac, gdzie są zabezpieczenia ograniczające częstość zdarzeń, ale potencjalne następstwa są istotne.
Dobór środków zależy od warunków pracy, ale priorytetem są ochrony zbiorowe (balustrady, pomosty, siatki) oraz organizacja pracy. ŚOI (szelki, linki, urządzenia samohamowne) uzupełniają zabezpieczenia, a nie zastępują ich. Kluczowe są także szkolenie i nadzór.
Najpierw odczytaj dwie kategorie wejściowe: prawdopodobieństwo i skutki. Potem zastosuj typową logikę: wysokie skutki "podnoszą" poziom ryzyka, ale niskie prawdopodobieństwo zwykle nie daje poziomu maksymalnego. Unikaj oceniania "na intuicję" po nazwie zagrożenia.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W jakościowej ocenie ryzyka łączy się kategorię prawdopodobieństwa i ciężkość skutków."

Źródła:

  • PN-N-18002:2011 "Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy — Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego" (macierze i zasady klasyfikacji ryzyka)
  • ISO 45001:2018 "Occupational health and safety management systems — Requirements with guidance for use" (wymóg identyfikacji zagrożeń i oceny ryzyk)
  • ILO-OSH 2001 "Guidelines on occupational safety and health management systems", International Labour Organization (rozdziały dot. hazard identification i risk assessment)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z oceny ryzyka zawodowego (macierze ryzyka, metody jakościowe)
  • Normy i wytyczne dotyczące systemów zarządzania BHP oraz oceny ryzyka
  • Przykładowe firmowe procedury oceny ryzyka (instrukcje, tabele, karty ryzyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego