KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 1.
Przemiana energii elektrycznej w elektryczną odbywa się w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator zmienia parametry energii elektrycznej (najczęściej napięcie i prąd) i nadal na wyjściu daje energię elektryczną. Prądnica zamienia energię mechaniczną na elektryczną, silnik odwrotnie, a akumulator magazynuje energię, zamieniając ją na chemiczną i z powrotem.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o urządzenie, w którym energia na wejściu i na wyjściu ma tę samą postać, czyli jest energią elektryczną. Tak działa transformator: nie "produkuje" energii elektrycznej od zera, tylko przekształca jej parametry (np. podwyższa lub obniża napięcie, zmienia poziom prądu) z wykorzystaniem zjawiska indukcji elektromagnetycznej w uzwojeniach.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "transformatorach". W praktyce transformatory służą m.in. do dopasowania napięcia zasilania do odbiorników oraz do bezpiecznego rozdziału/izolacji obwodów.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo dotyczą innych przemian energii:

  • "prądnicach" – prądnica jest źródłem, w którym typowo zachodzi przemiana mechaniczna → elektryczna. Na wejściu nie ma energii elektrycznej jako energii napędowej, tylko ruch (moment obrotowy).
  • "silnikach" – silnik elektryczny wykonuje przemianę elektryczna → mechaniczna (ruch). Na wyjściu nie otrzymujemy energii elektrycznej, lecz pracę mechaniczną.
  • "akumulatorach" – akumulator nie jest klasycznym "przekształtnikiem elektryczna → elektryczna". Podczas ładowania energia elektryczna jest zamieniana głównie na energię chemiczną, a podczas rozładowania energia chemiczna zamieniana jest na elektryczną. To proces magazynowania/odzysku, a nie bezpośredniej przemiany tej samej postaci energii.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze porównaj postać energii na wejściu i na wyjściu. Jeśli wejście i wyjście są elektryczne, a zmieniają się tylko parametry (np. napięcie), najczęściej chodzi o transformator (dla prądu przemiennego) lub przekształtniki energoelektroniczne (gdy pojawiają się informacje o AC/DC).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Transformator to urządzenie elektryczne, które przekazuje energię między obwodami i zmienia jej parametry (najczęściej napięcie i prąd) przy zachowaniu postaci energii jako elektrycznej. Stosuje się go do dopasowania zasilania odbiorników i separacji galwanicznej.
Bo transformator nie zamienia energii na ruch ani ciepło jako cel działania, tylko przenosi moc elektryczną z uzwojenia pierwotnego na wtórne przez pole magnetyczne. Zmieniają się parametry (np. napięcie), ale wyjściem nadal jest energia elektryczna.
Prądnica zamienia energię mechaniczną (napęd) na elektryczną, więc na wejściu jest ruch. Transformator wymaga energii elektrycznej na wejściu i oddaje energię elektryczną na wyjściu, zwykle o innym napięciu/prądzie. To kluczowa różnica w typie przemiany.
Nie wprost. Akumulator podczas ładowania zamienia energię elektryczną na chemiczną (magazynuje ją), a podczas rozładowania chemiczną na elektryczną. To cykl magazynowania i odzysku energii, a nie typowa przemiana "elektryczna → elektryczna" jak w transformatorze.
Szukaj informacji, że na wejściu i wyjściu jest energia elektryczna, a zmienia się np. napięcie lub prąd (podwyższenie/obniżenie). Jeśli nie ma mowy o ruchu (silnik) ani o napędzie mechanicznym (prądnica), najbardziej pasuje transformator.
Częsty błąd to wybór urządzenia "kojarzącego się z prądem" bez analizy wejścia i wyjścia. Uczniowie mylą też magazynowanie z przetwarzaniem (akumulator) oraz zamieniają role prądnicy i silnika, bo oba mają podobną budowę i "kręcą się".
W infrastrukturze gazowej zasilanie elektryczne bywa potrzebne do automatyki, telemetrii, systemów bezpieczeństwa i sterowania w obiektach (np. punktach redukcyjno-pomiarowych). Transformatory mogą występować w układach zasilania, gdy trzeba dopasować napięcie lub odseparować obwody.
Gdy zadanie sugeruje zmianę rodzaju prądu (AC na DC, DC na AC) lub regulację częstotliwości, zwykle chodzi o układy energoelektroniczne (prostowniki, falowniki). Transformator klasycznie pracuje z prądem przemiennym i nie zmienia AC na DC.
Najczęściej zmienia napięcie (obniża lub podwyższa), a w konsekwencji zmienia się też prąd przy zbliżonej mocy (z uwzględnieniem strat). W zadaniach szkolnych kluczowe jest to, że zarówno wejście, jak i wyjście transformatora są elektryczne.
Utrwal mapę przemian: prądnica (mechaniczna→elektryczna), silnik (elektryczna→mechaniczna), transformator (elektryczna→elektryczna), akumulator (elektryczna↔chemiczna). Ćwicz na krótkich przykładach i zawsze analizuj wejście/wyjście energii.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Transformator zmienia parametry energii elektrycznej (najczęściej napięcie i prąd) i nadal na wyjściu daje energię elektryczną."

Źródła:

  • Wikipedia: "Transformator" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Prądnica" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85dnica — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Silnik elektryczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_elektryczny — dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/elektroniki dla szkół branżowych (dział: transformatory i maszyny elektryczne)
  • Notatki/lekcje: bilans energii wejście–wyjście w urządzeniach (co jest energią na wejściu i na wyjściu)
  • Materiały producentów transformatorów i opracowania edukacyjne (zasada działania, zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego