KWALIFIKACJA CHM5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 28.
Przemysłowe zanieczyszczenie gleb jest spowodowane głównie przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemysłowe zanieczyszczenie gleb wiąże się z działalnością zakładów produkcyjnych i typowo wynika m.in. z nieprawidłowego odprowadzania ścieków przemysłowych, które mogą wnikać w grunt i kumulować toksyny. "Stosowanie pestycydów" to źródło rolnicze, a płodozmian i wylesianie nie są typowymi przyczynami skażenia chemicznego gleby.

Pełne wyjaśnienie:

"Przemysłowe zanieczyszczenie gleb" oznacza skażenie powstające wskutek działalności zakładów przemysłowych, a więc procesów produkcyjnych, magazynowania i transportu surowców oraz emisji i zrzutów związanych z przemysłem. Jednym z najważniejszych i najbardziej typowych źródeł takiego oddziaływania są odprowadzane ścieki przemysłowe. Jeśli są odprowadzane niewłaściwie (np. nieszczelności, awarie, infiltracja z osadników), zanieczyszczenia mogą przenikać do gruntu, prowadząc do kumulacji substancji toksycznych i pogorszenia właściwości gleby.

Ścieki przemysłowe mogą zawierać m.in. metale ciężkie, różne związki organiczne oraz chemikalia zależne od profilu zakładu. Dlatego przy ocenie stanu środowiska w rejonach uprzemysłowionych często bada się gleby pod kątem charakterystycznych wskaźników skażenia, a następnie dobiera działania naprawcze adekwatne do źródła.

Pozostałe propozycje nie pasują do kategorii "przemysłowe":

  • "Stosowanie pestycydów" to klasyczny przykład zanieczyszczenia rolniczego, wynikającego z praktyk agrotechnicznych i ochrony roślin. Może powodować skażenia, ale nie jest to dominujące źródło przemysłowe.
  • "Zbyt częste stosowanie płodozmianu" nie jest typowym mechanizmem zanieczyszczania gleby; płodozmian jest praktyką rolniczą służącą utrzymaniu żyzności i ograniczaniu chorób oraz erozji. Nawet jeśli można dyskutować o błędach w agrotechnice, nie jest to źródło przemysłowych zanieczyszczeń.
  • "Nadmierne wylesianie terenów zielonych" wiąże się głównie z degradacją fizyczną (np. erozją, spływem powierzchniowym, utratą próchnicy) i zmianą stosunków wodnych, a nie z typowym chemicznym skażeniem gleb charakterystycznym dla przemysłu.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy odpowiedź dotyczy właściwej kategorii źródła (przemysł vs rolnictwo) oraz czy opisuje zanieczyszczenie chemiczne, a nie inne formy degradacji środowiska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To skażenie gleby wynikające z działalności zakładów przemysłowych, np. zrzutów ścieków, składowania odpadów czy depozycji pyłów. Charakterystyczne są zanieczyszczenia typowe dla procesów produkcyjnych, które mogą przenikać w głąb profilu glebowego i kumulować się latami.
Ścieki mogą zawierać substancje toksyczne zależne od branży (np. metale ciężkie, związki organiczne, chemikalia). Gdy są odprowadzane niewłaściwie, mogą infiltrować do gruntu, powodując trwałe skażenie i pogorszenie właściwości gleby oraz ryzyko przenikania do wód podziemnych.
Źródła przemysłowe to te związane z zakładami produkcyjnymi: ścieki, odpady przemysłowe, emisje i pyły osiadające na terenie. Źródła rolnicze wynikają z uprawy i hodowli: nawozy, pestycydy, gnojowica. W testach szukaj słów wskazujących na przemysł lub rolnictwo.
Najczęściej nie — to typowy przykład presji rolniczej, bo wynika z ochrony roślin w uprawach. Może prowadzić do skażenia gleb, ale w klasyfikacji źródeł zanieczyszczeń przypisuje się je rolnictwu, a nie przemysłowi.
Chodzi o sytuacje, gdy ścieki z zakładu (np. z mycia instalacji, procesów technologicznych) trafiają do środowiska w sposób niekontrolowany lub po niedostatecznym oczyszczeniu. Skutkiem może być infiltracja do gruntu, lokalne "plamy" skażenia i konieczność remediacji terenu.
Płodozmian to praktyka agrotechniczna polegająca na zmianowaniu roślin, która zwykle ogranicza degradację gleby (np. wyjałowienie, choroby, erozję). Nie jest źródłem dopływu substancji toksycznych do gleby, więc nie pasuje do przyczyn chemicznego zanieczyszczenia.
Wylesianie częściej prowadzi do degradacji (erozji, utraty próchnicy, przesuszenia), a nie do typowego skażenia chemicznego. Może pośrednio zwiększać spływ zanieczyszczeń, ale samo w sobie nie jest głównym źródłem przemysłowych zanieczyszczeń gleb.
Często spotyka się podwyższone stężenia metali ciężkich oraz różne związki organiczne zależne od profilu produkcji. W praktyce monitoringu wykonuje się badania gleb w pobliżu zakładów, składowisk i miejsc potencjalnych wycieków, aby rozpoznać zasięg i głębokość skażenia.
Najczęstsze jest mylenie kategorii źródła: wybór rolnictwa (np. pestycydów) w pytaniu o przemysł. Drugi błąd to utożsamianie degradacji (erozji po wylesieniu) z chemicznym zanieczyszczeniem. Pomaga metoda: najpierw ustal sektor (przemysł/rolnictwo), potem mechanizm oddziaływania.
Twórz krótkie mapy skojarzeń: przemysł = ścieki/odpady/emisje pyłowe, rolnictwo = nawozy/pestycydy, komunalne = ścieki bytowe/składowiska. Ćwicz na zadaniach, w których trzeba dopasować źródło do typu presji i skutku środowiskowego.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: ""Stosowanie pestycydów" to źródło rolnicze, a płodozmian i wylesianie nie są typowymi przyczynami skażenia chemicznego gleby."

Źródła:

  • Kabata-Pendias A., Pendias H., "Trace Elements in Soils and Plants", CRC Press/Taylor & Francis – rozdziały o źródłach zanieczyszczeń gleb metalami ciężkimi (wiedza specjalistyczna, publikacja książkowa).
  • European Environment Agency (EEA), "Soil contamination" (strona tematyczna EEA) – https://www.eea.europa.eu/themes/soil/soil-contamination (dostęp: 13.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki akademickie i techniczne z zakresu ochrony gleb i rekultywacji terenów zdegradowanych
  • Materiały dydaktyczne do kształcenia w zawodzie dotyczące presji przemysłu na środowisko (ścieki, odpady, emisje pyłowe)
  • Opracowania branżowe o zanieczyszczeniach gleb metalami ciężkimi i związkami organicznymi oraz ich migracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego