W prawie cywilnym moment przejścia własności zależy od tego, jak oznaczono przedmiot sprzedaży. Kluczowe jest rozróżnienie:
- rzeczy oznaczonej co do tożsamości (indywidualnie) – np. konkretny używany samochód, wskazany egzemplarz obrazu, rzecz z unikatowymi cechami identyfikującymi,
- rzeczy oznaczonej co do gatunku – np. określona ilość rzeczy tego samego rodzaju (towar liczony wagą/sztukami), gdzie ważne są cechy gatunkowe i ilość.
Dla rzeczy oznaczonej co do tożsamości zastosowanie ma zasada konsensualizmu: na podstawie art. 155 § 1 KC własność przechodzi co do zasady przez samo zawarcie umowy sprzedaży. Oznacza to, że jeżeli strony złożyły zgodne oświadczenia woli i zawarły umowę, kupujący staje się właścicielem, nawet gdy rzecz fizycznie pozostaje jeszcze u sprzedawcy.
Dlatego odpowiedź "zawarcie umowy" jest poprawna: opisuje moment, w którym następuje skutek rozporządzający dla rzeczy indywidualnie oznaczonej. Wydanie może mieć znaczenie praktyczne (np. przeniesienie posiadania, możliwość korzystania), ale nie jest warunkiem samego przejścia własności w tej sytuacji.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów:
- "przyjęcie rzeczy" – odbiór przez kupującego nie jest ustawowym warunkiem przejścia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości; to czynność faktyczna związana z posiadaniem.
- "wydanie rzeczy" – kojarzy się z zasadą tradycji, ale ta ma znaczenie przede wszystkim przy rzeczach oznaczonych co do gatunku (gdzie wymagane jest przeniesienie posiadania). W pytaniu wskazano tożsamość, więc wydanie nie jest konieczne do przeniesienia własności.
- "sporządzenie umowy" – spisanie dokumentu (forma) nie jest tym samym co zawarcie umowy (porozumienie stron). Umowę można zawrzeć także ustnie lub w inny sposób, o ile przepisy nie wymagają szczególnej formy.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać regułę: "tożsamość = umowa, gatunek = wydanie (przeniesienie posiadania)". Pomaga to szybko przyporządkować właściwy moment przejścia własności.
