Pytanie opisuje sytuację, w której właściciel został pozbawiony faktycznego władztwa nad rzeczą. Kluczowe jest tu rozróżnienie dwóch typowych naruszeń własności:
- pozbawienie władztwa (właściciel nie ma rzeczy i chce ją odzyskać),
- inne naruszenia (właściciel rzecz ma, ale ktoś mu przeszkadza, zakłóca korzystanie albo wkracza w sferę uprawnień właściciela).
W pierwszym przypadku właściwe jest roszczenie windykacyjne (od "windykacji", czyli dochodzenia wydania). Istotą tego roszczenia jest żądanie wydania rzeczy przez osobę, która włada nią bez podstawy prawnej względem właściciela. To klasyczny instrument ochrony własności, gdy celem jest odzyskanie rzeczy.
Odpowiedź "negatoryjnym" nie pasuje do opisanego stanu faktycznego. Roszczenie negatoryjne co do zasady służy do żądania zaniechania naruszeń i usunięcia ich skutków, ale wtedy, gdy właściciel nie utracił władztwa nad rzeczą (np. ktoś bezprawnie przechodzi przez działkę, stawia przeszkody, emituje immisje). Skoro w pytaniu wprost wskazano pozbawienie władztwa, właściwy jest inny typ ochrony.
Odpowiedź "uzupełniającym" jest nieadekwatna, bo nie jest to podstawowa nazwa roszczenia właściciela przeciwko osobie naruszającej własność w opisanej sytuacji. Podobnie "akcesoryjnym" – pojęcie akcesoryjności dotyczy zwykle zależności jednego prawa/roszczenia od innego (np. zabezpieczenia), a nie stanowi typowej kategorii roszczeń rzeczowych właściciela o wydanie rzeczy.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę:
"Nie mam rzeczy" → żądam wydania (windykacja).
"Mam rzecz, ale ktoś narusza" → żądam zaniechania (negatoria).
