KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 16.
Przeprowadzasz pomiary warsztatowe cylindrów silnika za pomocą miernika teleskopowego. Odczytana wartość średnicy cylindra wynosi 78.00 mm. Jak ocenisz ten wynik, jeżeli wartość nominalna średnicy cylindra dla danego silnika wynosi 78.00 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość nominalna wynosi 78,00 mm, a odczyt z pomiaru to również 78,00 mm. Przy takim porównaniu (bez podanych tolerancji) wynik jest zgodny z nominalem, więc uznaje się, że średnica cylindra jest prawidłowa.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwie liczby: średnicę zmierzoną oraz średnicę nominalną. Zmierzona średnica cylindra wynosi 78,00 mm i dokładnie taka sama jest wartość nominalna (78,00 mm). Jeśli kryterium oceny ma polegać wyłącznie na porównaniu do nominalu, to zgodność wartości oznacza, że wymiar jest prawidłowy.

Odpowiedź "Średnica cylindra jest prawidłowa." jest więc poprawna, ponieważ nie ma żadnej różnicy między wynikiem pomiaru a wartością odniesienia podaną w treści.

Pozostałe odpowiedzi wynikają z typowych błędnych interpretacji:

  • "Średnica cylindra jest za duża." – byłoby prawdą, gdyby pomiar dał wartość większą od nominalnej (np. 78,02 mm), ale tutaj wartości są identyczne.
  • "Średnica cylindra jest za mała." – analogicznie wymagałoby wyniku mniejszego od nominalnego, czego w danych nie ma.
  • "Nie można ocenić średnicy cylindra bez dodatkowych informacji." – w praktyce warsztatowej często potrzebna jest tolerancja (zakres dopuszczalny), a także ocena owalności i stożkowatości. Jednak w tym konkretnym pytaniu proszona ocena opiera się na prostej zgodności z nominalem, więc dodatkowe dane nie są konieczne do udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu występuje tylko wartość nominalna i pojedynczy wynik pomiaru, a liczby są równe, najczęściej chodzi o rozpoznanie zgodności "wynik = nominal". Jeśli pojawia się tolerancja lub kilka przekrojów pomiarowych, wtedy trzeba interpretować odchyłki i zużycie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość nominalna to wymiar odniesienia podany przez producenta jako "docelowy" (np. 78,00 mm). Służy do porównania z pomiarem. W praktyce ocena stanu cylindra wymaga też tolerancji i często dodatkowych pomiarów (owalność, stożkowatość).
Miernik teleskopowy (średnicówka teleskopowa) rozpręża końcówki wewnątrz cylindra, "łapie" średnicę i blokuje ją, a następnie przenosi wymiar do odczytu mikrometrem zewnętrznym. Kluczowe jest prawidłowe ustawienie w osi i powtarzalny nacisk.
Bo w treści podano, że wartość nominalna wynosi 78,00 mm, a odczyt z pomiaru to także 78,00 mm. Przy takim porównaniu oznacza to zgodność z nominalem. W zadaniu nie ma tolerancji, więc nie analizuje się odchyłek.
W realnej diagnostyce silnika zwykle tak, bo producent podaje dopuszczalne zużycie i odchyłki. Jednak w prostych zadaniach testowych czasem wystarcza porównanie "wynik = nominal". Jeśli w pytaniu nie ma tolerancji, najczęściej nie jest ona wymagana do odpowiedzi.
Najczęstsze błędy to: przekoszenie narzędzia w cylindrze, zbyt mocne dociśnięcie (zafałszowanie wymiaru), brak "przeciągnięcia" przez punkt minimalny, oraz niestaranne przeniesienie wymiaru na mikrometr. Pomaga wykonywanie kilku powtórzeń w tym samym przekroju.
Gdy ocenia się zużycie cylindra do naprawy (honowanie, tulejowanie, nadwymiar). Owalność sprawdza się w dwóch prostopadłych kierunkach, a stożkowatość na różnych wysokościach cylindra. Samej średnicy w jednym miejscu zwykle nie uznaje się za pełną diagnozę.
Najpierw sprawdź, jakie dane podano: nominal, dopuszczalne odchyłki, czy tylko jeden wynik. Jeśli wynik jest równy nominalnemu, wybierz ocenę zgodności. Jeśli jest tolerancja, porównaj, czy wynik mieści się w zakresie. Zwróć uwagę na jednostki i miejsca po przecinku.
Nie musi. W praktyce występuje niepewność pomiaru, wpływ temperatury, technika pomiaru i zużycie lokalne. Wynik "równy nominalnemu" w zadaniu jest zwykle uproszczeniem. W warsztacie wykonuje się serię pomiarów i odnosi do tolerancji oraz kryteriów producenta.
Do dokładniejszej oceny średnic wewnętrznych stosuje się średnicówki czujnikowe (z zegarem), średnicówki mikrometryczne oraz przyrządy pomiarowe 3-punktowe. Wybór zależy od wymaganej dokładności, dostępności miejsca i tego, czy mierzymy szybko w warsztacie, czy kontrolnie.
Opanuj: nazwy narzędzi, kolejność czynności pomiarowych, typowe błędy i zasady porównywania wyniku z danymi producenta (nominał i tolerancje). Ćwicz interpretację prostych zadań liczbowych oraz rozpoznawanie, kiedy pytanie dotyczy tylko zgodności, a kiedy zużycia.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręcznik z metrologii warsztatowej (pomiary średnic wewnętrznych, błędy pomiaru)
  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych: średnicówka/miernik teleskopowy i mikrometr zewnętrzny
  • Materiały szkolne z budowy i napraw silników spalinowych (zużycie cylindra, owalność, stożkowatość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego