Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 24.
Przez pożar podziemny rozumie się stwierdzenie w wyrobisku podziemnym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pożar podziemny można rozpoznać m.in. po przekroczeniu progu tlenku węgla w rejonowym prądzie powietrza.
Wartość graniczna to CO > 25 dm3/min. Progi podane w % (np. 0,0026%) odnoszą się do wcześniejszych rozwiązań, a CO2 nie stanowi kryterium definicyjnego pożaru podziemnego.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym rozpoznanie pożaru ma charakter definicyjny i operacyjny: wystarczy stwierdzenie jednego z alternatywnych warunków, aby zdarzenie traktować jako pożar podziemny. Jednym z takich warunków jest kryterium gazometryczne związane z tlenkiem węgla (CO), który jest typowym produktem niezupełnego spalania i ważnym wskaźnikiem procesów pożarowych.

Odpowiedź "tlenku węgla w rejonowym prądzie powietrza w ilości większej niż 25 dm3/min" jest poprawna, ponieważ wskazuje aktualnie stosowaną wartość progową dla CO w rejonowym prądzie powietrza. To kryterium jest praktyczne: da się je bezpośrednio wykorzystywać w systemach monitoringu i alarmowania, które analizują wyniki pomiarów gazów w prądach wentylacyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "tlenku węgla w stężeniu większym niż 0,0026%" jest mylące, bo opiera się na progu stężeniowym wyrażonym w procentach. Takie ujęcie bywa kojarzone z wcześniejszymi definicjami i materiałami, jednak w aktualnym podejściu kryterium dla CO jest podane jako wartość ilościowa (dm3/min) w rejonowym prądzie powietrza.
  • "dwutlenku węgla w stężeniu większym niż 1%" jest błędne, ponieważ CO2 nie jest wskazanym kryterium rozpoznania pożaru podziemnego. Podwyższony CO2 może wynikać z wielu procesów (oddychanie, utlenianie, warunki wentylacyjne) i sam w sobie nie przesądza o pożarze w rozumieniu definicji.
  • "dwutlenku węgla w rejonowym prądzie powietrza w stężeniu większym niż 0,1%" również dotyczy CO2, więc nie spełnia kryterium definicyjnego. Dodatkowo wskazuje inną, arbitralną wartość procentową, co zwiększa ryzyko pomylenia wskaźników wentylacyjnych z kryteriami pożarowymi.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że w kryterium pożaru podziemnego kluczowy jest CO oraz próg podany jako 25 dm3/min w rejonowym prądzie powietrza. Jeśli w odpowiedzi pojawia się wyłącznie CO2 albo wartość w % dla CO, to najczęściej jest to pułapka na nieaktualne lub mylone informacje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza pojęcie "pożar podziemny" w kopalni?
To zdarzenie rozpoznawane na podstawie spełnienia co najmniej jednego z warunków definicyjnych, np. wystąpienia ognia, żarzenia, dymów lub przekroczenia progu CO w rejonowym prądzie powietrza. W praktyce łączy się to z natychmiastowymi działaniami bezpieczeństwa.
Jakie jest kryterium CO dla rozpoznania pożaru podziemnego?
Jednym z kryteriów jest stwierdzenie tlenku węgla (CO) w rejonowym prądzie powietrza w ilości większej niż 25 dm3/min. To próg używany w gazometrii i systemach alarmowych, bo CO jest typowym wskaźnikiem niezupełnego spalania.
Dlaczego w definicji używa się dm³/min, a nie stężenia w %?
Ujęcie w dm3/min odnosi wynik do strumienia przepływającego powietrza w danym prądzie wentylacyjnym, co bywa bardziej operacyjne przy ocenie zagrożenia w rejonie. Dzięki temu próg można stosować w monitoringu rejonowym bez sprowadzania wszystkiego do samego %.
Czy podwyższony CO2 oznacza pożar podziemny?
Nie musi. Dwutlenek węgla (CO2) może wzrastać z wielu powodów i sam w sobie nie jest wskazanym kryterium rozpoznania pożaru podziemnego. W pytaniach egzaminacyjnych częstą pułapką jest mylenie CO (wskaźnik pożaru) z CO2.
Jak rozumieć "rejonowy prąd powietrza" w kopalni?
To strumień powietrza wentylacyjnego przepływający przez określony rejon wyrobisk. Pomiary gazów odnoszone do rejonowego prądu powietrza pomagają ocenić zagrożenie w danym obszarze, a nie tylko lokalnie przy czujniku.
Czy do rozpoznania pożaru musi wystąpić kilka objawów jednocześnie?
Nie. Definicja opiera się na alternatywnych przesłankach: spełnienie jednego z warunków jest wystarczające do rozpoznania pożaru podziemnego. Na egzaminie warto zwracać uwagę na sformułowania typu "rozumie się stwierdzenie", które sugerują pojedyncze kryterium.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o CO i pożar?
Najczęstsze są dwa: mieszanie starego progu stężeniowego CO (w %) z aktualnym progiem ilościowym (dm3/min) oraz mylenie skrótów CO i CO2. Warto uczyć się progów razem z jednostką, bo sama liczba bez jednostki bywa zwodnicza.
Kiedy przekroczenie CO nie powinno być traktowane jako pożar?
W przepisach przewiduje się sytuacje, gdy CO lub dymy mogą pochodzić z dopuszczalnych procesów technologicznych (np. określone roboty, urządzenia, prace spawalnicze). Wtedy wzrost wskazań wymaga oceny źródła, a nie automatycznego wniosku o pożarze.
Jak działa monitoring gazometryczny w kontekście pożaru podziemnego?
Monitoring gazometryczny mierzy m.in. gazy pożarowe i może generować alarm, gdy zostaną przekroczone ustalone progi (np. dla CO). Dane z czujników w prądach wentylacyjnych służą do szybkiego wykrycia zagrożenia i uruchomienia procedur bezpieczeństwa w rejonie.
Jak zapamiętać, że chodzi o CO > 25 dm³/min?
Pomaga skojarzenie: CO = "czad" (gaz pożarowy), a próg jest podany jako ilość na minutę, czyli dm3/min, a nie procent. Ucz się zestawu "CO – 25 – dm3/min – rejonowy prąd powietrza" jako jednej paczki informacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, §504, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (część o zagrożeniach pożarowych)
  • Materiały szkoleniowe z wentylacji kopalnianej i gazometrii (CO jako wskaźnik pożaru)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z zakresu zagrożeń naturalnych i pożarowych w kopalniach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego