KWALIFIKACJA MEP3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 3.
Przy astygmatyzmie skośnym krótkowzrocznym promienie świetlne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Astygmatyzm krótkowzroczny oznacza, że przynajmniej w jednym meridianie promienie ogniskują się przed siatkówką. W wariancie, gdy w drugim meridianie ognisko wypada na siatkówce, opis pasuje do połączenia "na siatkówce" i "przed siatkówką".
"Skośny" wiąże się z osiami odchylonymi o >30°.

Pełne wyjaśnienie:

W astygmatyzmie oko ma różną moc optyczną w dwóch meridianach (osiach) głównych, dlatego promienie świetlne mogą ogniskować się w dwóch różnych położeniach względem siatkówki.

"Krótkowzroczny" odnosi się do sytuacji, w której ognisko (co najmniej w jednym meridianie) leży przed siatkówką. Jeśli w drugim meridianie ognisko wypada na siatkówce, opis odpowiada astygmatyzmowi krótkowzrocznemu, w którym jeden meridian jest "w normie", a drugi jest krótkowzroczny.

"Skośny" dotyczy położenia osi: meridiany główne nie są ustawione typowo poziomo/pionowo, tylko ukośnie (w wielu ujęciach przyjmuje się kryterium odchylenia przekraczającego określony próg kątowy). Dlatego w poprawnym opisie muszą jednocześnie wystąpić:

  • informacja o położeniu ognisk (na siatkówce / przed siatkówką / za siatkówką),
  • informacja o "skośnym" ustawieniu osi.

Odpowiedź "jednej osi skupiają się na siatkówce, a w drugiej przed siatkówką" spełnia warunek krótkowzroczności (przed siatkówką w jednym meridianie) oraz dopowiada kryterium osi skośnych.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo:

  • opis "w obu osiach przed siatkówką" odpowiada sytuacji, gdy oba meridiany są krótkowzroczne (inny wariant astygmatyzmu), więc nie pasuje do kombinacji "na siatkówce + przed siatkówką",
  • sam warunek różnicy osi (mniej/więcej niż 30°) bez zgodnego opisu ognisk nie wystarcza,
  • opis "w jednej osi przed siatkówką, a w drugiej za siatkówką" odpowiada astygmatyzmowi mieszanemu (jednocześnie element krótkowzroczny i nadwzroczny), a nie krótkowzrocznemu.

Na egzaminie warto zawsze "rozbić" pojęcie na dwie części: (1) gdzie wypadają ogniska w obu meridianach, (2) jak ustawione są osie (prosty/odwrotny/skośny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wada refrakcji, w której w co najmniej jednym meridianie (osi głównej) promienie ogniskują się przed siatkówką. Drugi meridian może mieć ognisko także przed siatkówką lub (w odmianie prostej) na siatkówce. Kluczowe jest rozpatrywanie dwóch meridianów, a nie jednej wartości.
"Skośny" oznacza, że osie (meridiany główne) nie są ustawione klasycznie poziomo/pionowo, tylko ukośnie. W praktyce chodzi o to, że oś cylindra lub meridiany główne wypadają w okolicach kierunków skośnych (np. zbliżonych do 45°/135°), a nie 0°/90°.
W astygmatyzmie układ optyczny oka ma różną moc w dwóch prostopadłych meridianach, więc tworzą się dwa ogniska w różnych położeniach. To prowadzi do rozmazania i zniekształceń zależnych od kierunku. Dlatego opis wady zawsze odnosi się do obu meridianów.
W astygmatyzmie krótkowzrocznym ognisko w meridianach wypada na siatkówce i/lub przed siatkówką (nigdy za). W astygmatyzmie mieszanym jeden meridian ogniskuje przed siatkówką, a drugi za siatkówką. Rozstrzygające jest położenie obu ognisk.
Oznacza sytuację, w której oba meridiany są krótkowzroczne, czyli oba ogniska leżą przed siatkówką. To opis astygmatyzmu krótkowzrocznego w wariancie, w którym żadna oś nie ogniskuje dokładnie na siatkówce. Do pełnej klasyfikacji potrzebujesz jeszcze informacji o orientacji osi (prosty/odwrotny/skośny).
Często pojawia się rozmycie, "cienie" liter, trudność w ocenie ostrości w jednym kierunku i gorsza tolerancja nieprawidłowej osi cylindra. W astygmatyzmie skośnym zniekształcenia bywają bardziej dokuczliwe, bo rozmycie nie pokrywa się z naturalnymi kierunkami poziom/pion.
Oś cylindra w recepcie opisuje orientację korekcji, która kompensuje różnicę mocy w meridianach. Jest powiązana z meridianami głównymi oka: korekcja musi być ustawiona we właściwym kierunku, inaczej pacjent odczuwa zniekształcenia. Dlatego pytania o "skośny" astygmatyzm często zawierają warunek dotyczący osi.
Bo odpowiedzi różnią się drobnymi szczegółami: "przed/na/za siatkówką" oraz opisem osi. Wystarczy pominąć jeden element (np. warunek osi skośnych) i wybór staje się losowy. Dobra metoda to sprawdzanie po kolei: najpierw położenie ognisk w dwóch meridianach, potem orientacja osi.
Najczęściej: zamiana "przed" z "za" siatkówką, utożsamienie krótkowzroczności z "przed siatkówką w obu osiach" bez sprawdzenia wariantu "na + przed", oraz nieuwzględnienie położenia osi (skośny vs prosty). Pomaga rysunek dwóch ognisk i podpisanie meridianów.
Ćwicz na schematach: wpisuj dla każdego typu astygmatyzmu położenie ognisk względem siatkówki (na/przed/za) w dwóch meridianach oraz dopisz orientację osi (prosty/odwrotny/skośny). Potem rozwiązuj testy z receptami cylindrycznymi, zwracając uwagę na oś i znak cylindra.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Astygmatyzm krótkowzroczny oznacza, że przynajmniej w jednym meridianie promienie ogniskują się przed siatkówką."

Materiały:

  • Podręcznik z optyki okularowej/refrakcji omawiający klasyfikację astygmatyzmu
  • Materiały do ćwiczeń: schematy ogniskowania w dwóch meridianach i konoidę Sturm’a
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z działu "wady refrakcji" dla technika optyka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego