KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 5.
Nieprawidłowe ustawienie oczu w pozycji na wprost jak na rysunku wskazuje na zeza
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek dwóch oczu, oznaczonych literami 'P' (prawe) i 'L' (lewe).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zez pionowy dotyczy odchylenia oka w osi góra–dół. Jeśli na ilustracji w pozycji na wprost jedno oko jest ustawione wyraźnie wyżej względem drugiego, oznacza to odchylenie ku górze, czyli zeza pionowego ku górze. Odpowiedzi z odchyleniem na boki (rozbieżny) lub ukośnie nie pasują do czysto pionowego ustawienia.

Pełne wyjaśnienie:

Zez (strabizm) to nieprawidłowe ustawienie osi widzenia jednego oka względem drugiego. W praktyce rozróżnia się kierunek odchylenia: poziomy (na boki), pionowy (góra–dół) oraz skośny (kombinacja składowych poziomej i pionowej).

W tym zadaniu kluczowa jest interpretacja ilustracji "w pozycji na wprost". Jeżeli na rysunku widać, że jedno oko znajduje się wyżej (jego ustawienie jest podniesione w porównaniu z drugim), to mówimy o odchyleniu pionowym ku górze. Taki obraz odpowiada odpowiedzi "pionowego ku górze."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "rozbieżnego." opisuje zeza poziomego, gdy oczy "uciekają" na zewnątrz. To wymagałoby widocznego odchylenia w lewo/prawo, a nie różnicy wysokości położenia.
  • "skośnego." sugeruje odchylenie ukośne, czyli jednocześnie w bok i w górę albo w bok i w dół. W zadaniu rozpoznanie ma opierać się na czystej składowej pionowej, więc ta odpowiedź jest zbyt szeroka i nieprecyzyjna względem przedstawionego ustawienia.
  • "pionowego ku dołowi." byłoby poprawne, gdyby na rysunku oko było ustawione niżej. To przeciwna sytuacja niż odchylenie ku górze.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw nazwij oś odchylenia (pozioma czy pionowa), a dopiero potem kierunek (na zewnątrz/do wewnątrz albo ku górze/ku dołowi). To zmniejsza ryzyko pomylenia terminów, szczególnie przy zadaniach opartych o rysunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zez pionowy to odchylenie jednego oka względem drugiego w osi góra–dół. Zamiast patrzeć na ten sam punkt, jedno oko ustawia się wyżej (ku górze) albo niżej (ku dołowi). W opisie spotyka się też terminy medyczne dotyczące odchylenia w pionie.
Rozpoznasz go po tym, że w ustawieniu "na wprost" jedno oko jest widocznie położone wyżej od drugiego. Najpierw oceń oś (pion), a dopiero potem kierunek (góra). To ogranicza pomyłki wynikające z mylenia odchylenia pionowego z poziomym.
W prostym podziale według kierunku wyróżnia się: zez poziomy (odchylenie na boki), zez pionowy (góra–dół) oraz zez skośny (kombinacja obu składowych). Na egzaminie zwykle sprawdza się umiejętność dopasowania nazwy do widocznego kierunku odchylenia.
Zez rozbieżny dotyczy osi poziomej: jedno oko "ucieka" na zewnątrz, więc różnica jest lewo/prawo, a nie góra/dół. W zezie pionowym kluczowa jest różnica wysokości położenia oka. To dwa różne kierunki i inne nazewnictwo.
Oznacza odchylenie oka w dół względem drugiego oka w pozycji na wprost. Na ilustracji wygląda to tak, że jedno oko jest ustawione niżej. W zadaniach testowych łatwo to pomylić z "ku górze", dlatego warto świadomie sprawdzać znak odchylenia: góra czy dół.
W zezie pionowym odchylenie jest wyłącznie w górę lub w dół. W zezie skośnym widzisz jednocześnie składową pionową i poziomą, np. oko jest i wyżej, i bardziej "w bok". Jeśli rysunek pokazuje tylko różnicę wysokości bez uciekania na boki, to nie jest zez skośny.
Technik optyk może zauważyć nieprawidłowe ustawienie oczu i właściwie je opisać, ale rozpoznanie przyczyny i diagnostyka medyczna należą do lekarza okulisty/optometrysty w ramach ich kompetencji. Na egzaminie sprawdza się głównie rozumienie pojęć i prawidłowe nazewnictwo.
Najczęściej myli się kierunki góra/dół, zwłaszcza gdy patrzy się "oczami pacjenta", a nie obserwatora. Innym błędem jest szybkie wybieranie odpowiedzi "skośny", bo wydaje się ogólna i pasująca do wielu przypadków. Pomaga zasada: oś (pion/poziom), potem kierunek.
Pytania z rysunkami pojawiają się, gdy trzeba ocenić ustawienie oczu lub nazwać rodzaj odchylenia na podstawie obrazu. Warto ćwiczyć na schematach, bo egzamin często wymaga szybkiego dopasowania terminu do ilustracji, a nie długiego opisu objawów.
Ucz się na zestawach schematów: odchylenie na zewnątrz/do wewnątrz oraz ku górze/ku dołowi. Rób krótkie notatki z definicjami i ćwicz rozpoznawanie "na pierwszy rzut oka". Dobrą metodą jest też samodzielne opisywanie rysunku jednym zdaniem przed wyborem odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zez pionowy dotyczy odchylenia oka w osi góra–dół."

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Strabismus — https://medlineplus.gov/ency/article/001004.htm (dostęp: 2026-03-02)
  • NHS: Squint (strabismus) — https://www.nhs.uk/conditions/squint/ (dostęp: 2026-03-02)
  • American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus (AAPOS): Strabismus — https://aapos.org/glossary/strabismus (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw okulistyki/optometrii omawiające klasyfikację zeza
  • Atlasy i materiały dydaktyczne z ilustracjami ustawień oczu (hipertropia/hipotropia/ezotropia/egzotropia)
  • Kursy i notatki z widzenia obuocznego oraz zaburzeń motoryki oczu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego