KWALIFIKACJA BUD19 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 25.
Przy pomiarze sytuacyjnym kwadratowej pokrywy włazu kanalizacyjnego o boku równym 0,40 m geodeta powinien mierzyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwadratowa pokrywa włazu o boku 0,40 m jest w praktyce pomiaru sytuacyjnego traktowana jako mały detal punktowy.
Dlatego zamiast mierzyć jej kontur lub "oś", wyznacza się jednoznaczny punkt reprezentujący obiekt, czyli położenie środka rzutu pokrywy.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze sytuacyjnym geodeta nie zawsze odtwarza dokładny kształt każdego elementu w terenie. Kluczowa jest reprezentacja obiektu adekwatna do jego wielkości i roli na opracowaniu kartograficznym. Małe elementy infrastruktury, takie jak pokrywy włazów czy małe studzienki, są najczęściej traktowane jako szczegóły punktowe, czyli takie, które w opracowaniu są opisywane jednym punktem o określonych współrzędnych.

Dla kwadratowej pokrywy włazu o boku 0,40 m najbardziej jednoznacznym i powtarzalnym punktem jest środek rzutu pokrywy. Taki wybór ma zalety praktyczne: łatwiej go odtworzyć w kolejnym pomiarze kontrolnym, minimalizuje wpływ drobnych uszkodzeń krawędzi, a także upraszcza zapis w szkicu i późniejsze opracowanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "średnicę włazu" – dotyczy obiektu kołowego i nie opisuje poprawnie kwadratowej pokrywy; dodatkowo sama średnica nie daje położenia w układzie współrzędnych.
  • "przebieg osi pokrywy" – "oś" jest typowa dla obiektów liniowych (np. rurociągi, krawężniki) albo elementów o wyraźnym kierunku; pokrywa włazu jako detal punktowy nie wymaga wyznaczania osi do ustalenia położenia.
  • "kontury włazu" – pomiar konturu oznaczałby wyznaczanie wielu punktów naroży/krawędzi. Dla małego elementu jest to zwykle nieuzasadnione w standardowym pomiarze sytuacyjnym, bo zwiększa pracochłonność bez proporcjonalnego wzrostu wartości informacyjnej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli obiekt jest niewielki i w dokumentacji bywa rysowany symbolem punktowym, najczęściej mierzy się jego punkt reprezentacyjny (często środek), a nie pełny obrys.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiar sytuacyjny to wyznaczanie położenia szczegółów terenowych w planie (najczęściej współrzędnych X,Y), takich jak elementy infrastruktury, granice, krawędzie jezdni czy włazy. Wyniki służą do opracowania mapy lub bazy danych, a nie do odtworzenia każdego detalu z pełnym obrysem.
Bo jest to zwykle mały element, który na mapie przedstawia się symbolem punktowym. Pomiar konturu wymaga wielu punktów i zwiększa pracochłonność, a informacja kartograficzna najczęściej nie zyskuje proporcjonalnie. Punkt (środek) daje jednoznaczne, porównywalne położenie obiektu.
W praktyce środek można wyznaczyć jako punkt przecięcia przekątnych kwadratu albo jako punkt w połowie odległości między przeciwległymi krawędziami. Ważne jest, aby metoda była powtarzalna i umożliwiała jednoznaczne wskazanie punktu do pomiaru współrzędnych.
To punkt reprezentujący obiekt w rzucie na płaszczyznę poziomą (plan). Dla elementów takich jak pokrywa włazu oznacza praktycznie "środek w planie", który opisuje położenie obiektu na mapie. Nie chodzi o środek wysokościowy, tylko o położenie w planie.
Może być uzasadnione w nietypowych zadaniach, gdy wymagane jest dokładne odwzorowanie geometrii (np. specjalistyczna inwentaryzacja, kolizje projektowe, wymagania inwestora). W typowym pomiarze sytuacyjnym egzaminacyjnym przyjmuje się jednak reprezentację punktową dla małych obiektów.
Najczęściej wybierają "kontury", bo intuicyjnie kojarzą pomiar z odtwarzaniem kształtu, albo "oś", bo brzmi profesjonalnie i pasuje do obiektów liniowych. Błąd polega na pominięciu zasady doboru reprezentacji: punkt dla małych detali, linia dla obiektów wydłużonych, powierzchnia dla rozległych.
Zwróć uwagę na wielkość obiektu i typowe przedstawienie na mapie. Jeśli element jest niewielki (np. właz, słupek, hydrant) i zwykle jest symbolizowany znakiem punktowym, najczęściej mierzy się jeden punkt reprezentacyjny (często środek). Kontur wybiera się dla obiektów wyraźnie rozległych.
Nie, bo średnica jest parametrem koła. Dla kwadratu można mówić o boku lub przekątnej, ale sama długość boku/przekątnej nie opisuje położenia obiektu w terenie. W pomiarze sytuacyjnym kluczowe jest wskazanie punktu o współrzędnych, a nie tylko wymiaru geometrycznego.
Oś mierzy się głównie dla obiektów liniowych lub wydłużonych, gdzie przebieg w terenie jest najważniejszy, np. kable, rurociągi, rowy, krawężniki. Wtedy zapis osi pozwala odtworzyć przebieg elementu. Dla małych obiektów punktowych oś nie wnosi istotnej informacji o położeniu.
Ucz się klasyfikacji detali (punktowe, liniowe, powierzchniowe) i przypisanych im sposobów pomiaru. Ćwicz na przykładach: właz–punkt, ogrodzenie–linia, budynek–kontur. Dobrze działa też tworzenie krótkich reguł: "małe = punkt", "długie = oś", "duże = obrys".
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (standardy techniczne pomiarów sytuacyjnych i zasady prezentacji obiektów na mapach)
  • Podręczniki do geodezji inżynieryjno-przemysłowej i pomiarów sytuacyjno-wysokościowych (rozdziały o szczegółach terenowych)
  • Zestawy przykładowych zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: pomiary sytuacyjne i identyfikacja detali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego