Formatowanie dysku (partycji) polega przede wszystkim na utworzeniu lub odtworzeniu struktur systemu plików (np. tablic, katalogów, metadanych). W wielu typowych przypadkach same dane użytkownika nie znikają od razu z nośnika – pozostają w sektorach do czasu ich nadpisania przez nowe zapisy.
Dlatego przy próbie odzyskania plików po formatowaniu używa się oprogramowania typu recovery, czyli narzędzi do odzyskiwania danych. Takie programy skanują nośnik, wyszukują ślady plików (np. po nagłówkach, sygnaturach) i próbują odtworzyć strukturę danych lub przynajmniej wydobyć zawartość.
Pozostałe propozycje odnoszą się do zupełnie innych klas programów:
- p2p – dotyczy sieci wymiany danych między użytkownikami (peer-to-peer), a nie odzyskiwania skasowanych/utraconych plików z systemu plików.
- sniffer – narzędzie do przechwytywania i analizy ruchu sieciowego; pomaga diagnozować komunikację w sieci, ale nie służy do odtwarzania plików z nośnika po formatowaniu.
- irc – protokół/usługa komunikacyjna (czat); nie jest narzędziem serwisowym do pracy z dyskami.
Wskazówka praktyczna: po wykryciu utraty danych należy ograniczyć pracę na tym dysku (żeby nie nadpisać sektorów), a odzysk zapisywać na inny nośnik. W profesjonalnych procedurach często wykonuje się też obraz dysku i dopiero na nim prowadzi analizę.
