W walcowaniu jedną z podstawowych wielkości zapisywanych w dokumentacji jest gniot względny (redukcja względna grubości), czyli procentowe zmniejszenie grubości materiału w danym przepuście/klatce.
Najpierw ustala się:
- h0 – grubość początkową (na wejściu): 120 mm,
- h1 – grubość końcową (na wyjściu): 102 mm.
Następnie oblicza się ubytek grubości (gniot bezwzględny):
Δh = h0 − h1 = 120 − 102 = 18 mm
Gniot względny to ubytek odniesiony do grubości początkowej:
ε = (Δh / h0) · 100% = (18 / 120) · 100% = 0,15 · 100% = 15%
Dlatego poprawna wartość do wpisania to 15%.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne:
- 12% mogłoby wyjść z nieuważnego rachunku lub użycia złych danych wejściowych (np. pomylenia odczytów albo zaokrągleń "na oko").
- 18% to typowy skutek pomylenia pojęć: 18 to różnica w milimetrach, a nie procent. Częsty błąd polega na przepisaniu Δh jako "%".
- 20% może wynikać z zaokrąglenia bez wykonania obliczeń albo z błędnej podstawy procentu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach są wartości procentowe, a w danych występują grubości w mm, to najpierw policz różnicę, a potem koniecznie podziel przez wartość początkową i pomnóż przez 100%.
