W systemach taryfowych w transporcie "stawka degresywna" opisuje sytuację, w której im większy jest rozmiar usługi (np. większy wolumen przewozu, większa praca przewozowa, większa partia), tym niższa jest cena w przeliczeniu na jednostkę (np. na 1 tonę, 1 przesyłkę, 1 tkm – zależnie od przyjętej jednostki rozliczeniowej).
Mechanizm jest typowy dla kosztów i organizacji przewozów:
- koszty stałe (organizacja zlecenia, podstawienie pojazdu, dokumenty, część czasu pracy kierowcy) "rozsmarowują się" na większą liczbę jednostek rozliczeniowych,
- często występuje efekt skali (łatwiej efektywnie wykorzystać przestrzeń ładunkową, trasę, zasoby),
- dla klienta większy wolumen bywa podstawą do rabatu lub niższej stawki w cenniku progowym.
Dlatego odpowiedź "maleje" jest zgodna z definicją degresji stawek: rosnący wolumen usługi → spadek stawki jednostkowej.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- "rośnie" opisuje raczej stawkę progresywną albo sytuację, gdy większy wolumen powoduje wzrost kosztu jednostkowego (co nie jest istotą degresji).
- "rośnie, a po osiągnięciu ceny optymalnej maleje" wprowadza dodatkowy, nieokreślony w pytaniu warunek "ceny optymalnej" i sugeruje przebieg nieliniowy, który nie wynika z samego pojęcia stawki degresywnej.
- "nie zmienia się wraz ze wzrostem świadczonej usługi" odpowiadałoby stawce liniowej (stałej jednostkowo), a nie degresywnej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na słowo "jednostkowa". Cena całkowita usługi przy większym wolumenie zwykle rośnie, ale w degresji spada cena w przeliczeniu na jednostkę.
