Pytanie sprawdza rozróżnienie między degradacją mechaniczną (fizyczną) a degradacją chemiczną gleby. Degradacja mechaniczna oznacza pogorszenie cech fizycznych: niszczenie gruzełkowatej struktury, zmniejszenie porowatości, zaskorupienie, ugniatanie (zagęszczenie) oraz ubytek warstwy próchnicznej w wyniku procesów fizycznych.
Odpowiedź "przedawkowanie nawozów." jest poprawna, ponieważ nadmierne nawożenie oddziałuje przede wszystkim przez zmianę składu chemicznego roztworu glebowego (np. zasolenie, zaburzenia odczynu, nadmiar biogenów) oraz wtórnie może wpływać na życie biologiczne. Nie jest to jednak typowy czynnik mechanicznego niszczenia gleby w rozumieniu jej fizycznej struktury.
Pozostałe propozycje wiążą się z degradacją mechaniczną/fizyczną:
- "silna erozja." prowadzi do fizycznego wynoszenia (zmywania/wywiewania) cząstek gleby i ubytku poziomów glebowych, co jest klasycznym przykładem degradacji mechanicznej.
- "użytkowanie dużych maszyn rolniczych." sprzyja ugniataniu, koleinowaniu i zagęszczaniu gleby, czyli pogarszaniu jej właściwości wodno-powietrznych i struktury.
- "niewłaściwa melioracja." może powodować niekorzystne zmiany fizyczne (np. przesuszenie i degradację struktury lub niekorzystne stosunki wodne sprzyjające zaskorupieniu i erozji). To odpowiedź, którą łatwo błędnie uznać za "chemiczną", ale w praktyce często dotyczy warunków wodnych i fizycznego stanu profilu.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: mechaniczne to erozja i ugniatanie/struktura, a chemiczne to m.in. nadmiar nawozów i zmiana odczynu lub zasolenia. Gdy w pytaniu pojawia się słowo "mechaniczne", szukaj odpowiedzi związanych z siłami fizycznymi i ruchem cząstek lub naciskiem.
