KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 36.
Przyglądając się następującej tabeli z katalogu części:
Numer częściTypPojemnośćNapięcie
12345Kondensator elektrolityczny470 μF16 V
67890Kondensator tantalowy220 μF35 V
11121Kondensator ceramiczny100 nF50 V
13141Kondensator polipropylenowy1 μF630 V
Który numer części powinieneś zamówić, jeśli potrzebujesz kondensatora o pojemności 220 μF i napięciu 35 V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymagany jest kondensator o pojemności 220 μF oraz napięciu 35 V.
Z tabeli tylko pozycja z numerem części 67890 ma jednocześnie 220 μF i 35 V. Pozostałe pozycje mają inną pojemność (470 μF, 100 nF, 1 μF) lub inne przeznaczenie napięciowe.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy wybrać numer części na podstawie dwóch parametrów: pojemności oraz napięcia znamionowego. Poprawny wybór wymaga, aby oba warunki były spełnione jednocześnie.

W tabeli wyszukujemy wiersz, w którym pojemność wynosi 220 μF i napięcie wynosi 35 V. Tylko jeden wpis spełnia te dwa wymagania: numer części 67890.

Dlaczego pozostałe numery są błędne?

  • 12345 ma pojemność 470 μF i napięcie 16 V, więc nie spełnia ani pojemności, ani wymaganego napięcia.
  • 11121 ma pojemność 100 nF (to zupełnie inna skala niż μF), mimo że napięcie 50 V jest wyższe; pojemność nie pasuje do wymagania 220 μF.
  • 13141 ma pojemność 1 μF i napięcie 630 V; napięcie jest znacznie wyższe, ale pojemność jest niezgodna.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj wszystkie wymagane parametry, a przy jednostkach zwracaj uwagę na przedrostki (nF, μF). Napięcie znamionowe w praktyce dobiera się co najmniej równe wymaganemu, ale w tym zadaniu kryterium jest dokładne dopasowanie wartości z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pojemność określa, ile ładunku kondensator może zgromadzić przy danym napięciu. W praktyce wpływa m.in. na filtrowanie tętnień w zasilaczach, stałe czasowe układów RC oraz sprzęganie sygnałów. Dlatego dobór wartości (np. 220 μF) powinien wynikać z wymagań układu.
Napięcie znamionowe mówi, jakie maksymalne napięcie kondensator może bezpiecznie wytrzymać. Przekroczenie tej wartości grozi uszkodzeniem, wzrostem prądu upływu, a w skrajnych przypadkach awarią elementu. W doborze zwykle przyjmuje się zapas, ale zawsze trzeba spełnić minimum wymagane przez układ.
Najpierw zaznacz wymagane parametry (np. 220 μF i 35 V), potem w tabeli szukaj wiersza spełniającego wszystkie warunki. Nie sugeruj się kolejnością ani typem elementu, jeśli pytanie nie wymaga typu. Na końcu wybierz numer części z tego wiersza.
Elektrolityczne są bardzo popularne i często mają duże pojemności, ale mogą mieć większy prąd upływu i gorsze parametry przy wysokich częstotliwościach. Tantalowe zwykle mają stabilne parametry i dobrą gęstość pojemności, ale bywają wrażliwe na przepięcia i błędną polaryzację. W zadaniu kluczowe są jednak liczby z tabeli.
Często tak, o ile pasują inne parametry (pojemność, ESR, gabaryty, montaż, temperatura pracy). Wyższe napięcie znamionowe daje większy margines bezpieczeństwa, ale może oznaczać większy rozmiar lub koszt. W pytaniach tabelarycznych egzamin zwykle wymaga wskazania pozycji dokładnie odpowiadającej wpisowi.
To typowy błąd wynikający z nieuwagi na przedrostki jednostek. μF (mikrofarady) i nF (nanofarady) różnią się o trzy rzędy wielkości, a zapis bywa podobny. Pomaga nawyk głośnego "czytania jednostki" w głowie oraz szybkie sprawdzenie, czy skala ma sens dla danej funkcji (np. filtr zasilania zwykle ma μF).
Do odsprzęgania (decoupling) często używa się kondensatorów ceramicznych o małych pojemnościach (np. rzędu 100 nF) blisko pinów zasilania układów scalonych oraz dodatkowo większych pojemności (np. elektrolitycznych) dla wolniejszych zmian obciążenia. Kluczowe jest dobranie wartości do roli w układzie.
Numer części to identyfikator katalogowy elementu w magazynie lub systemie zakupowym. Ułatwia jednoznaczne zamówienie właściwego komponentu bez ryzyka pomyłki nazwy czy parametrów. W praktyce w BOM podaje się numer producenta lub numer wewnętrzny firmy, aby zakupy były powtarzalne.
Typ ma znaczenie, gdy liczą się takie cechy jak polaryzacja, ESR, stabilność pojemności, praca z AC, częstotliwość czy niezawodność. Jeśli pytanie każe dobrać element wyłącznie po parametrach liczbowych z tabeli, typ bywa drugorzędny. W praktycznych projektach zwykle analizuje się i liczby, i technologię wykonania.
Ćwicz czytanie datasheetów i tabel asortymentowych: parametry podstawowe (C, V), a potem dodatkowe (tolerancja, ESR, temperatura, obudowa). Rób krótkie zadania na dopasowanie wymagań do jednej pozycji w tabeli. Na egzaminie zawsze sprawdzaj dwa razy jednostki i zgodność wszystkich warunków.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wymagany jest kondensator o pojemności 220 μF oraz napięciu 35 V.Z tabeli tylko pozycja z numerem części 67890 ma jednocześnie 220 μF i 35 V.

Źródła:

  • Paul Horowitz, Winfield Hill, "The Art of Electronics", 3rd Edition, Cambridge University Press, 2015, rozdziały wprowadzające o elementach biernych (capacitors).
  • Wikipedia: "Capacitor" — https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor (dostęp: 2026-03-02).
  • Wikipedia: "Tantalum capacitor" — https://en.wikipedia.org/wiki/Tantalum_capacitor (dostęp: 2026-03-02).

Materiały:

  • Notatki/lekcje o kondensatorach (pojemność, napięcie znamionowe, typy dielektryków)
  • Ćwiczenia z czytania kart katalogowych (datasheet) i tabel asortymentowych
  • Zadania praktyczne z kompletowania BOM i doboru zamienników elementów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego