KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 12.
Przygotowujesz roztwór o stężeniu 0.5M z substancji, której masa molowa wynosi 60g/mol. Ile gramów tej substancji potrzebujesz, aby przygotować 1 litr roztworu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przygotować 1 L roztworu 0,5 M, potrzebujesz liczby moli n = c·V = 0,5 mol/L · 1 L = 0,5 mol.
Następnie obliczasz masę: m = n·M = 0,5 mol · 60 g/mol = 30 g. Dlatego poprawny wynik to 30 g substancji.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie molowe (molarność) c informuje, ile moli substancji rozpuszczonej przypada na 1 dm³ (1 L) roztworu. Kluczowa zależność to:

n = c · V

gdzie n to liczba moli, a V to objętość roztworu (końcowa), wyrażona w litrach (dm³).

Dla roztworu o stężeniu 0,5 M i objętości 1 L:

  • n = 0,5 mol/L · 1 L = 0,5 mol

Mając liczbę moli, przechodzisz na masę korzystając z masy molowej M:

m = n · M

Podstawienie danych:

  • m = 0,5 mol · 60 g/mol = 30 g

Poprawna jest więc odpowiedź "30g", bo wynika wprost z definicji molarności i relacji mol–gram.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "60g" odpowiadałoby 1 molowi substancji o M = 60 g/mol. To byłoby właściwe dla 1 L roztworu 1,0 M, a nie 0,5 M.
  • "120g" to 2 mole tej substancji. Taki wynik pasowałby np. do 1 L roztworu 2,0 M, więc jest efektem przeszacowania o czynnik 4 względem 0,5 M.
  • "300g" jest wynikiem zawyżonym o rząd wielkości; może wynikać z błędu w mnożeniu lub nieprawidłowego traktowania jednostek (np. mylenia L z 10 L albo błędnej interpretacji "0,5" jako "5").

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj obliczenia w dwóch krokach: (1) policz mole z c·V, (2) zamień mole na gramy przez mnożenie przez M. Zapisuj jednostki przy każdym działaniu, bo one same "prowadzą" do poprawnego wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie molowe to liczba moli substancji rozpuszczonej przypadająca na 1 dm³ (1 L) roztworu. Zapisuje się je w mol/dm³ lub jako M. W praktyce laboratoryjnej mówi, ile moli odczynnika ma być w objętości końcowej roztworu.
Użyj zależności n = c · V, gdzie n to mole, c to molarność (mol/L), a V to objętość roztworu w litrach. Najpierw upewnij się, że objętość jest w L (np. 250 mL = 0,250 L), a dopiero potem wykonaj mnożenie.
Po wyznaczeniu liczby moli n przelicz ją na masę wzorem m = n · M, gdzie M to masa molowa w g/mol. Jednostki pomagają sprawdzić wynik: "mol" skraca się z "mol" i zostają "g", czyli gramy substancji do odważenia.
Wzór n = c·V wymaga objętości w litrach. Jeśli przygotowujesz 1 L roztworu, to V = 1 L, więc mnożysz stężenie przez 1. Uwaga: chodzi o objętość końcową roztworu, a nie objętość dodanej wody przed uzupełnieniem do kreski.
Tak, w chemii analitycznej standardowo przyjmuje się przeliczenie 1 L = 1 dm³. Dzięki temu molarność zapisywana jako mol/L i mol/dm³ jest równoważna. Problem pojawia się dopiero przy mL: 1000 mL = 1 L, więc trzeba uważać na przesunięcie przecinka.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie objętości (c potraktowane jak n), użycie mL bez zamiany na L, pomylenie masy molowej z masą potrzebną do odważenia oraz błędy rachunkowe z ułamkami dziesiętnymi (0,5 vs 5). Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
Jeśli roztwór ma 0,5 M i 1 L, to liczba moli wynosi 0,5 mola, czyli połowę mola. Skoro 1 mol waży 60 g (taka jest masa molowa), to 0,5 mola musi ważyć połowę tej wartości, czyli 30 g. Sama logika proporcji pozwala szybko wyłapać błąd.
Roztwory o określonej molarności przygotowuje się m.in. do miareczkowań, sporządzania roztworów wzorcowych i roboczych, a także do kontroli jakości analiz (np. przygotowanie roztworu reagenta o znanym stężeniu). Zawsze liczy się dokładne odważenie i uzupełnienie do objętości w kolbie miarowej.
Typowo używa się kolby miarowej 1 L, wagi analitycznej lub technicznej (zależnie od wymaganej dokładności), leja i naczynia do rozpuszczania (zlewki). Odważoną substancję rozpuszcza się, przenosi ilościowo do kolby i dopełnia rozpuszczalnikiem do kreski.
W praktyce laboratoryjnej często tak: gdy odczynnik nie ma 100% czystości, masę do odważenia koryguje się o zawartość substancji czynnej. W zadaniach szkolnych bywa to pomijane, jeśli nie podano czystości. Jeśli czystość jest podana, trzeba ją włączyć jako dodatkowy współczynnik.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby przygotować 1 L roztworu 0,5 M, potrzebujesz liczby moli n = c·V = 0,5 mol/L · 1 L = 0,5 mol.Następnie obliczasz masę: m = n·M = 0,5 mol · 60 g/mol = 30 g.

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): hasło "amount-of-substance concentration (molar concentration)", https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (dostęp: 2026-03-02)
  • OpenStax Chemistry 2e: rozdział "Solution Concentrations" (molarity), https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/4-6-solution-concentrations (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy: "Molarity" (definicja i przykłady obliczeń), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/chem-chemistry-foundations/chem-molarity/a/molarity-review (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Skrypt z chemii ogólnej: dział "Stężenia roztworów"
  • Tablice chemiczne: jednostki, mol, masa molowa
  • Zestawy zadań rachunkowych z przygotowania roztworów (molarność, rozcieńczanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego