KWALIFIKACJA SPC5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 20.
Przyjrzyj się poniższej tabeli, która zawiera informacje o surowcach rybnych otrzymanych do obróbki:
Rodzaj ryby Data dostawy Ilość (kg)
Dorsz 2022-01-15 150
Łosoś 2022-01-16 200
Pstrąg 2022-01-17 100
Które z poniższych informacji powinny być uwzględnione w dokumentacji procesu wstępnej obróbki surowców rybnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja etapu wstępnej obróbki powinna zawierać dane identyfikujące surowiec oraz parametry wejściowe dostawy.
Dlatego zapisuje się rodzaj ryby, datę dostawy (śledzenie partii w czasie) i ilość (rozliczenie surowca, planowanie produkcji i kontrola zgodności).

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji procesu (w tym wstępnej obróbki surowców rybnych) kluczowe jest odnotowanie danych, które pozwalają jednoznacznie zidentyfikować surowiec oraz opisać jego parametry wejściowe. Dane z momentu przyjęcia i skierowania do obróbki są podstawą do późniejszych zapisów technologicznych, magazynowych i jakościowych.

Poprawna odpowiedź: Rodzaj ryby, data dostawy i ilość.

  • Rodzaj ryby – identyfikuje surowiec (co jest obrabiane). Bez tej informacji nie da się powiązać zapisów z konkretnym surowcem ani właściwie zaplanować czynności (np. rozbiór, filetowanie, odskórzanie).
  • Data dostawy – umożliwia odtworzenie chronologii użycia surowca i wspiera identyfikowalność (które dostawy były użyte w danym dniu/partii produkcyjnej). Pomaga też w organizacji pracy (rotacja surowca).
  • Ilość (kg) – jest potrzebna do rozliczeń magazynowych, planowania produkcji, obliczania wydajności oraz kontroli, czy ilości w procesie zgadzają się z przyjęciem i wydaniem do produkcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Rodzaj ryby i data dostawy – brak ilości uniemożliwia rozliczenie surowca i kontrolę strat/uzysków, a także utrudnia planowanie obciążenia linii.
  • Tylko rodzaj ryby – to informacja zbyt ogólna; nie pozwala odtworzyć, kiedy surowiec przyjęto i jaką masę wprowadzono do procesu.
  • Tylko ilość – sama masa nie identyfikuje surowca; nie wiadomo, jakiej ryby dotyczy wpis ani z jakiej dostawy pochodzi.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o dokumentację myśl o trzech elementach: co? (identyfikacja surowca), kiedy? (czas/partia), ile? (rozliczenie i plan).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co najmniej dane identyfikujące surowiec i dostawę, aby dało się odtworzyć przebieg procesu: rodzaj surowca (gatunek/postać), data przyjęcia/dostawy oraz ilość (np. kg). W praktyce często dopisuje się też dostawcę i numer partii, ale pytanie dotyczy podstaw z tabeli.
Data dostawy pozwala powiązać surowiec z konkretną dostawą i kolejnością użycia. Ułatwia identyfikowalność, analizę jakości (np. porównanie dostaw) oraz organizację pracy magazynu i produkcji. Bez dat trudno odtworzyć, z jakiego dnia pochodził surowiec użyty w danej partii wyrobu.
Ilość jest potrzebna do rozliczeń magazynowych i produkcyjnych: kontrolujesz, ile surowca weszło do procesu, ile wydano na stanowiska i jak wygląda uzysk po obróbce. To także podstawa planowania produkcji (obciążenie linii, zapotrzebowanie na opakowania, czas pracy) i wykrywania niezgodności.
Nie, bo sam gatunek nie pozwala odtworzyć, kiedy i w jakiej ilości surowiec przyjęto ani jaką część dostawy zużyto. W dokumentacji procesowej zwykle zapisuje się zestaw danych: identyfikację surowca, czas/dostawę oraz ilość. To minimalizuje ryzyko błędów i ułatwia kontrolę.
Najczęściej w momencie przyjęcia surowca (rejestr dostawy) oraz przy wydaniu do obróbki/produkcji. Zapisy mogą być uzupełniane także po wykonaniu obróbki wstępnej (np. masa po patroszeniu/odfiletowaniu). W pytaniu sprawdza się podstawowe dane wejściowe dostawy: co, kiedy, ile.
Typowe błędy to pomijanie daty lub ilości, wpisywanie danych "z pamięci", brak spójności jednostek (kg/szt.), albo nieczytelne zapisy utrudniające identyfikację. Na egzaminie warto sprawdzać, czy wybrany zestaw danych pozwala jednoznacznie odpowiedzieć na trzy pytania: co przyjęto, kiedy i w jakiej ilości.
Identyfikowalność to możliwość prześledzenia drogi surowca i produktu na podstawie zapisów: od przyjęcia dostawy, przez kolejne etapy obróbki, aż po wyrób gotowy. W praktyce wymaga spójnych danych wejściowych (np. rodzaj surowca, data dostawy, ilość) i powiązania ich z zapisami produkcyjnymi.
Dla rozliczenia najważniejsza jest ilość, ale musi być powiązana z rodzajem ryby i datą dostawy, aby wiadomo było, czego dotyczy wpis i z jakiej dostawy pochodzi. Taki komplet danych umożliwia kontrolę stanów magazynowych, zużycia i ewentualnych odchyleń w procesie.
Jednostka zależy od systemu ewidencji w zakładzie (kg, sztuki, skrzynki), ale w przetwórstwie ryb bardzo często stosuje się masę (kg), bo ułatwia rozliczenie uzysku i strat. W tym zadaniu tabela podaje ilość w kg, więc właściwa odpowiedź uwzględnia także tę informację.
Ćwicz rozpoznawanie minimalnego zestawu danych w zapisach: identyfikacja surowca, czas/dostawa oraz ilość. Ucz się też słownictwa: surowiec, partia, ewidencja, przyjęcie, wydanie do produkcji. Na egzaminie sprawdzaj, czy wybrana odpowiedź pozwala odtworzyć przebieg procesu i powiązać zapisy.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • ISO 22000:2018, Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain, wymagania dot. udokumentowanej informacji i zapisów
  • Codex Alimentarius Commission, CXC 1-1969 (Rev. 2020) General Principles of Food Hygiene, Annex: HACCP System and Guidelines for its Application (wymóg prowadzenia zapisów i monitorowania)
  • Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, Dz.Urz. UE L 139 (wymogi higieniczne i podejście oparte na procedurach)

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii przetwórstwa ryb i organizacji produkcji
  • Instrukcje zakładowe GMP/GHP dotyczące przyjęcia surowca i zapisów
  • Normy i wytyczne systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności (np. ISO 22000) – rozdziały o zapisach i identyfikowalności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego