KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 27.
Przyjrzyj się poniższej tabeli przedstawiającej wyniki pomiarów kierunku wyrobiska korytarzowego. Która z poniższych odpowiedzi najlepiej opisuje sytuację na podstawie tych danych?
Data pomiaru Kierunek (w stopniach)
2022-01-01 90
2022-01-02 91
2022-01-03 93
2022-01-04 96
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli widać wzrost kierunku z 90° do 96° w kolejnych dniach (90, 91, 93, 96).
To oznacza wyraźny, uporządkowany trend zmiany, a nie stabilność (brak zmian) ani chaos (wahania bez kierunku). Same dane nie wskazują też na oczywisty błąd pomiaru.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli podano wyniki kolejnych pomiarów kierunku wyrobiska (w stopniach) dla czterech dni: 90°, 91°, 93°, 96°. Kluczowa jest interpretacja zmian w czasie.

Wartości nie są stałe: każda kolejna jest większa od poprzedniej. To tworzy trend rosnący (zmiana uporządkowana, "systematyczna"), czyli kierunek wyrobiska przesuwa się w jedną stronę w kolejnych dniach pomiarowych.

Dlatego stwierdzenie "Kierunek wyrobiska systematycznie się zmienia." najlepiej opisuje sytuację: dane pokazują konsekwentny wzrost o 1°, potem o 2°, potem o 3°.

Pozostałe opisy nie pasują do danych:

  • "Kierunek wyrobiska jest stabilny." byłby właściwy, gdyby kolejne odczyty były takie same lub różniły się tylko w granicach niepodanej tolerancji. Tutaj zmiana narasta i jest jednokierunkowa.
  • "Kierunek wyrobiska zmienia się chaotycznie." sugeruje wahania raz w górę, raz w dół, bez wyraźnego kierunku (np. 90, 92, 89, 93). W przedstawionych wynikach nie ma takich "zawrotów" – jest monotoniczny wzrost.
  • "Kierunek wyrobiska nie został zmierzony prawidłowo." wymagałoby przesłanek wskazujących na błąd (np. pojedynczy odstający wynik, nielogiczne skoki, sprzeczność z innymi danymi lub informacja o uszkodzonym przyrządzie). Sama sekwencja 90→96 nie stanowi dowodu błędu; może oznaczać rzeczywiste odchylenie lub celową korektę prowadzenia wyrobiska.

W zadaniach egzaminacyjnych warto przyjąć prostą zasadę: jeśli kolejne wartości układają się w jedną stronę, mówimy o trendzie/systematycznej zmianie; jeśli są prawie identyczne – o stabilności; jeśli zmieniają się bez wzorca – o chaotyczności. Dopiero dodatkowe informacje pozwalają wnioskować o nieprawidłowym pomiarze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja o orientacji osi wyrobiska w przestrzeni wyrażona jako kąt (najczęściej w nawiązaniu do kierunków geograficznych lub układu odniesienia). W praktyce pomaga kontrolować, czy wyrobisko jest prowadzone zgodnie z projektem oraz czy nie narasta odchylenie kierunku.
Systematyczna zmiana oznacza uporządkowany trend, np. wartości rosną lub maleją w kolejnych pomiarach. Jeśli w tabeli widzisz ciąg typu 90, 91, 93, 96, to jest to trend rosnący. Chaotyczność byłaby wtedy, gdy wartości raz rosną, raz spadają bez wzorca.
Stabilny kierunek oznacza brak zmian albo zmiany na tyle małe, że mieszczą się w określonej tolerancji. Gdy kolejne wyniki konsekwentnie rosną, trudno mówić o stabilności, bo pojawia się wyraźne przesunięcie. Bez podanej tolerancji najbezpieczniej uznać, że kierunek się zmienia.
"Chaotycznie" sugeruje brak trendu: wartości skaczą w górę i w dół bez stałego kierunku zmian, np. 90, 94, 89, 92. Wtedy trudno przewidzieć kolejną wartość na podstawie poprzednich. Jeśli wyniki układają się jednokierunkowo, to zwykle jest trend, a nie chaos.
Podejrzenie błędu pojawia się, gdy widać pojedynczy wynik odstający, nielogiczny skok, sprzeczność z innymi pomiarami lub są znane problemy z przyrządem/warunkami. Sama zmiana wartości nie jest dowodem błędu – może oznaczać realne odchylenie wyrobiska lub zmianę sposobu prowadzenia przodka.
Do wyznaczania i kontroli kierunku stosuje się m.in. instrumenty geodezyjne i miernicze używane w podziemiu (np. urządzenia do pomiaru kątów i kierunków w wyrobiskach). Dobór zależy od warunków kopalni, wymaganej dokładności oraz przyjętej technologii pomiaru.
Odchylenie może powodować problemy z osiągnięciem projektowanego celu (np. dojście do planowanego punktu), kolizje z innymi wyrobiskami, trudności w wentylacji i transporcie, a także komplikacje w dokumentacji i w prowadzeniu robót. Dlatego trend zmian kierunku jest ważnym sygnałem kontrolnym.
Ćwicz szybkie odczytywanie danych: sprawdź, czy wartości są stałe, rosną, maleją, czy wahają się. Naucz się nazywać wzorce: stabilność, trend, wahania losowe. Pomaga też zamiana tabeli na prosty szkic wykresu w głowie i porównanie różnic między kolejnymi pomiarami.
Nie. Niewielkie różnice mogą wynikać z rzeczywistych zmian prowadzenia wyrobiska, korekt kierunku, a także z typowych odchyłek pomiarowych. O tym, czy to błąd, decydują m.in. wymagania dokładności, tolerancje w projekcie oraz potwierdzenie wyniku innymi pomiarami, a nie sama obecność różnicy.
Trend to zmiana powtarzalna w kolejnych punktach (np. kilka razy z rzędu rośnie). Pojedynczy skok to jeden nietypowy wynik, po którym wartości wracają do wcześniejszego poziomu. W praktyce warto patrzeć na co najmniej 3–4 kolejne pomiary i sprawdzać, czy kierunek zmian się utrzymuje.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Z tabeli widać wzrost kierunku z 90° do 96° w kolejnych dniach (90, 91, 93, 96).To oznacza wyraźny, uporządkowany trend zmiany, a nie stabilność (brak zmian) ani chaos (wahania bez kierunku)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Azymut - dostęp: 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C4%85g_monotoniczny - dostęp: 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Analiza_trendu - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z miernictwa górniczego (zajęcia o azymucie i kontroli kierunku wyrobisk)
  • Zadania treningowe z interpretacji tabel i wykresów z pomiarów kontrolnych
  • Podstawy statystyki opisowej: trend, monotoniczność, zmienność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego