KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 17.
Przyrząd kontrolno-pomiarowy przedstawiony na rysunku to
Ilustracja przedstawia czujnik zegarowy, który jest przyrządem kontrolno-pomiarowym używanym do precyzyjnego pomiaru małych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik zegarowy służy do pomiaru bardzo małych przemieszczeń i odchyłek metodą porównawczą; ma tarczę ze wskazówką i trzpień pomiarowy.
Mikrometr mierzy bezpośrednio wymiar śrubą mikrometryczną, szczelinomierz to zestaw blaszek, a grubościomierz zwykle odczytuje grubość materiału wprost.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: "czujnik zegarowy". To przyrząd kontrolno-pomiarowy przeznaczony do wykrywania i pomiaru niewielkich przemieszczeń liniowych oraz odchyłek położenia. Pracuje najczęściej porównawczo: ustawiasz "zero" na wzorcu lub na elemencie odniesienia, a następnie kontrolujesz różnice wskazań (np. bicie, równoległość, ugięcie).

Dlaczego nie "mikrometr"? Mikrometr (zewnętrzny) ma charakterystyczną ramkę w kształcie podkowy, kowadełko i wrzeciono oraz bęben z podziałką; mierzy bezpośrednio wymiar zewnętrzny elementu. Nie służy typowo do kontroli bicia czy odchyłek ustawienia w taki sposób jak czujnik zegarowy.

Dlaczego nie "szczelinomierz"? Szczelinomierz to komplet cienkich blaszek (listków) o znanych grubościach. Używa się go do sprawdzania luzów i szczelin przez dobór blaszki, a nie przez odczyt z tarczy.

Dlaczego nie "grubościomierz elektroniczny"? Grubościomierze (w tym elektroniczne) są projektowane do bezpośredniego odczytu grubości materiału lub elementu (zależnie od konstrukcji). Zwykle mają szczęki lub sondę i wyświetlacz. Czujnik zegarowy rozpoznasz po tarczy ze wskazówką i trzpieniu, który przemieszcza się pod naciskiem mierzonej powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widać tarczę "jak zegarek" i ruchomy trzpień do dotykania elementu, najczęściej chodzi o czujnik zegarowy używany ze statywem (np. magnetycznym) do kontroli odchyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik zegarowy to przyrząd do pomiaru bardzo małych przemieszczeń i odchyłek metodą porównawczą. Używa się go m.in. do kontroli bicia, ugięcia, równoległości lub ustawienia elementów względem bazy. Odczyt wykonuje się z tarczy ze wskazówką.
Czujnik zegarowy ma tarczę ze wskazówką i wysuwany trzpień pomiarowy. Mikrometr ma ramkę (podkowę), wrzeciono i kowadełko oraz bęben z podziałką; mierzy bezpośrednio wymiar. Jeśli narzędzie wygląda jak "zegarek" na statywie, to zwykle czujnik.
Bo najczęściej nie mierzy "od zera" długości elementu, tylko pokazuje różnicę względem ustawionego punktu odniesienia. Najpierw ustawiasz bazę (np. na wzorcu), zerujesz wskazanie, a potem sprawdzasz odchyłkę na badanym elemencie.
W praktyce może służyć do kontroli ustawienia elementów w przyrządach, sprawdzania odchyłek przy montażu, kontroli bicia wałków/osi w prostych stanowiskach oraz do oceny ugięć. To przydatne przy regulacjach i pasowaniu, gdy liczą się małe różnice.
Szczelinomierz to zestaw blaszek o znanej grubości. Stosuje się go do sprawdzania luzów i szczelin, np. w połączeniach mechanicznych lub ustawieniach, gdzie ważny jest prześwit. Nie ma tarczy wskazówkowej; wynik wynika z dobranej grubości listka.
Nie. Grubościomierz służy do bezpośredniego pomiaru grubości materiału/elementu (zależnie od typu), zwykle z odczytem na wyświetlaczu. Czujnik zegarowy mierzy małe przemieszczenia i odchyłki porównawczo, często w układzie z bazą i zerowaniem.
Najpierw ustaw trzpień na powierzchni odniesienia i wyzeruj tarczę (lub zapamiętaj wartość). Następnie przesuwaj element/sondę i obserwuj zmianę wskazań. Odczyt to różnica względem bazy, a nie "wymiar absolutny" jak w typowych pomiarach długości.
Najczęstsze to mylenie czujnika z mikrometrem (bo oba mają podziałki), nieuwzględnianie sposobu pracy (porównawczo vs bezpośrednio) oraz sugerowanie się samą nazwą "zegarowy" bez patrzenia na trzpień. Pomaga analiza: tarcza + trzpień = czujnik.
Kluczowe elementy to tarcza ze wskazówką (czasem dodatkową małą wskazówką obrotów) oraz trzpień pomiarowy, który przesuwa się w osi. Przyrząd jest zwykle mocowany w uchwycie/statywie, aby stabilnie mierzyć odchyłki na badanej powierzchni.
Ucz się na zdjęciach i porównaniach: czujnik zegarowy, suwmiarka, mikrometr, kątownik, szczelinomierz. Dla każdego narzędzia zapamiętaj: jak wygląda i co mierzy. Na egzaminie najpierw określ funkcję, dopiero potem dopasuj nazwę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Czujnik zegarowy służy do pomiaru bardzo małych przemieszczeń i odchyłek metodą porównawczą; ma tarczę ze wskazówką i trzpień pomiarowy."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_zegarowy - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczelinomierz - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z metrologii warsztatowej (przyrządy: czujnik zegarowy, mikrometr, szczelinomierz)
  • Instrukcje producentów czujników zegarowych (opis budowy i zastosowań)
  • Zestawy zdjęć i kart pracy do rozpoznawania przyrządów pomiarowych w warsztacie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego