Najmniejszą dokładność ma narzędzie, które nie pozwala na pomiar bezpośredni z odczytem wartości na własnej skali, tylko wymaga pomiaru pośredniego.
Macki zewnętrzne (cyrkiel kabłąkowy) służą głównie do przenoszenia wymiaru: ustawiasz rozstaw ramion na detalu, a następnie porównujesz/odczytujesz ten rozstaw na innym przyrządzie (np. na przymiarze liniowym). To oznacza, że wynik zależy od kilku etapów, a każdy etap wnosi własny błąd.
- Błąd przeniesienia wymiaru: zależy od wyczucia operatora, stabilności ustawienia ramion, docisku do mierzonej powierzchni oraz możliwości minimalnego "rozjechania" nastawy.
- Błąd odczytu: pojawia się dopiero w drugim kroku, gdy mierzony rozstaw odczytujesz na przyrządzie z podziałką.
W metrologii praktycznej przyjmuje się, że gdy proces ma kilka etapów, to błędy się kumulują, dlatego pomiar pośredni zwykle jest mniej dokładny niż bezpośredni.
Pozostałe narzędzia z zestawu są z natury dokładniejsze:
- Przymiar liniowy (linijka) daje odczyt bezpośredni z podziałki, więc odpada błąd przeniesienia, a pozostaje głównie błąd odczytu i przyłożenia.
- Suwmiarka ma podziałkę główną i noniusz, co zwiększa możliwości dokładnego odczytu w porównaniu z linijką.
- Sprawdzian tłoczkowy jest narzędziem kontrolnym do oceny zgodności (przechodzi/nie przechodzi) i typowo służy do bardzo precyzyjnej kontroli wymiaru w ramach tolerancji.
Wniosek: narzędzie bez skali, wymagające przeniesienia wymiaru, będzie w tym zestawie najmniej dokładne.
