W papiernictwie wilgotność jest jedną z podstawowych wielkości kontrolowanych w laboratorium i w kontroli międzyoperacyjnej, ponieważ wpływa na wymiary, falowanie, podatność na uszkodzenia, własności wytrzymałościowe oraz zachowanie papieru w druku i przetwórstwie. Dlatego przyrządy przeznaczone do pomiaru wilgotności papieru służą do określenia, ile wody (w sensie zawartości wilgoci) znajduje się w próbce.
Odpowiedź "wilgotności papieru" jest właściwa, bo dotyczy pomiaru parametru materiałowego opisującego stan uwodnienia wyrobu. W praktyce zakładowej wynik wilgotności bywa używany m.in. do porównywania partii produkcyjnych, oceny warunków magazynowania oraz do zapewnienia porównywalności innych badań wykonywanych na próbkach (często wymaga się ich kondycjonowania w ustalonych warunkach).
- "stopnia zaklejenia papieru" odnosi się do właściwości związanej z ograniczaniem wnikania cieczy (np. wody/atramentu) w strukturę papieru. Do tego celu stosuje się inne metody i inną aparaturę niż typowa dla pomiaru wilgotności, a wynik opisuje barierowość/chłonność, nie zawartość wody w próbce.
- "odporności papieru na przebicie" dotyczy wytrzymałości mechanicznej na działanie siły powodującej przebicie arkusza. To badanie ma inny charakter (mechaniczny), zwykle z obciążaniem próbki do zniszczenia, więc nie jest tożsamy z pomiarem wilgotności.
- "gramatury papieru" to masa przypadająca na jednostkę powierzchni. Wyznacza się ją przez ważenie próbki o znanej powierzchni (lub z użyciem wykrojników i wagi). Jest to parametr masowo-powierzchniowy, a nie związany bezpośrednio z zawartością wilgoci.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne rodzaje właściwości (wilgotność – stan uwodnienia, gramatura – masa/plocha, zaklejenie – barierowość, przebicie – wytrzymałość), warto najpierw przyporządkować je do odpowiednich grup badań (fizyczne, mechaniczne, powierzchniowe) i dopiero wtedy wybierać opcję pasującą do rozpoznanego przyrządu.
