KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 34.
Przyrząd pomiarowy przedstawiony na rysunku służy w urządzeniu mechatronicznym do pomiaru
Ilustracja przedstawia manometr, który jest przyrządem pomiarowym używanym do pomiaru ciśnienia, w tym przypadku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Manowakuometr (manometr próżniowo-ciśnieniowy) ma skalę obejmującą wartości ujemne i dodatnie względem ciśnienia atmosferycznego, więc pozwala kontrolować zarówno podciśnienie, jak i nadciśnienie. Odpowiedzi "tylko…" są zbyt wąskie, a "ciśnienie bezwzględne" dotyczy innego rodzaju pomiaru (od zera absolutnego).

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce mechatronicznej spotyka się różne przyrządy do pomiaru ciśnienia. Jeśli przyrząd z rysunku ma skalę przechodzącą przez 0 i obejmuje zarówno zakres ujemny, jak i dodatni (np. poniżej i powyżej 0 bar), oznacza to, że mierzy on ciśnienie względne (manometryczne) w dwóch kierunkach.

Taki przyrząd to manowakuometr (manometr próżniowo-ciśnieniowy). Umożliwia on pomiar:

  • podciśnienia (gdy ciśnienie w układzie jest niższe od atmosferycznego; wskazania "na minusie"),
  • nadciśnienia (gdy ciśnienie w układzie jest wyższe od atmosferycznego; wskazania dodatnie).

Dlatego poprawna jest odpowiedź: podciśnienia i nadciśnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "tylko nadciśnienia" – błąd polega na utożsamieniu każdego wskaźnika ciśnienia z klasycznym manometrem dodatnim. Jeśli skala obejmuje również wartości poniżej zera, przyrząd nie jest ograniczony do nadciśnienia.
  • "tylko podciśnienia" – analogicznie: wakuometr (próżniomierz) mierzyłby wyłącznie zakres poniżej atmosfery. Skala dodatnia wskazuje, że można mierzyć też nadciśnienie.
  • "bezwzględnej wartości ciśnienia" – ciśnienie bezwzględne odnosi się do zera absolutnego (próżni doskonałej) i zwykle wymaga innego typu czujnika lub innego sposobu wyskalowania/odniesienia. Typowy manowakuometr wskazuje ciśnienie względem atmosfery, a nie bezwzględne.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "z rysunku" zwracaj uwagę na zakres skali. Skala z częścią ujemną i dodatnią najczęściej oznacza pomiar zarówno podciśnienia, jak i nadciśnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manowakuometr to przyrząd wskazówkowy do pomiaru ciśnienia względem atmosfery w dwóch zakresach: poniżej zera (podciśnienie) i powyżej zera (nadciśnienie). Stosuje się go m.in. w układach pneumatycznych i próżniowych w maszynach mechatronicznych.
Najprościej po zakresie skali: manometr zwykle ma tylko wartości dodatnie, wakuometr tylko ujemne, a manowakuometr ma obie części. Jeśli widzisz "minus" i "plus" względem 0, to przyrząd mierzy podciśnienie i nadciśnienie.
Wskazanie 0 oznacza zwykle ciśnienie atmosferyczne (ciśnienie względne równe zero), a nie próżnię absolutną. Brak ciśnienia w sensie fizycznym to próżnia doskonała, czyli 0 Pa bezwzględnie, której typowy manowakuometr nie pokazuje.
Podciśnienie to stan, gdy ciśnienie w przewodzie lub komorze jest niższe od atmosferycznego. W praktyce wykorzystuje się je np. w chwytakach próżniowych do przenoszenia elementów, a także do testów szczelności i diagnostyki nieszczelności.
Nadciśnienie oznacza, że ciśnienie w instalacji jest wyższe od atmosferycznego. To typowy stan pracy układów pneumatycznych zasilanych sprężonym powietrzem. Pomiar nadciśnienia pomaga w regulacji reduktorów, kontroli pracy sprężarki i wykrywaniu spadków ciśnienia.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie ciśnienia bezwzględnego z manometrycznym, ignorowanie znaku "-" na skali oraz automatyczne kojarzenie każdego wskaźnika z "tylko nadciśnieniem". Warto zawsze sprawdzić, czy skala ma część ujemną i dodatnią.
Nie w typowym zastosowaniu. Manowakuometr wskazuje ciśnienie względne (względem atmosfery), dlatego ma 0 przy ciśnieniu atmosferycznym. Pomiar bezwzględny wymaga odniesienia do próżni doskonałej i jest realizowany innymi czujnikami lub inną kalibracją.
Podciśnienie spotkasz m.in. w systemach chwytaków próżniowych, eżektorach i układach testów szczelności. Nadciśnienie jest typowe dla pneumatyki zasilającej siłowniki, zawory i narzędzia. Manowakuometr bywa użyteczny tam, gdzie układ pracuje w obu trybach.
Typowe objawy to: brak powrotu wskazówki do zera, "pływanie" wskazań, duże opóźnienie reakcji lub nielogiczne wskazania przy stałych warunkach. W praktyce sprawdza się szczelność przewodu pomiarowego, drożność króćca oraz stan mechanizmu wskaźnika.
Ucz się po cechach rozpoznawczych: zakres skali (minus/plus), jednostki, obecność dwóch zakresów, króciec przyłączeniowy i typ obudowy. Pomaga przegląd kart katalogowych oraz ćwiczenia z identyfikacji elementów pneumatyki i aparatury kontrolno-pomiarowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że manowakuometr (manometr próżniowo-ciśnieniowy) ma skalę obejmującą wartości ujemne i dodatnie względem ciśnienia atmosferycznego, więc pozwala kontrolować zarówno podciśnienie, jak i nadciśnienie.

Źródła:

  • WIKA Polska – informacje o przyrządach do pomiaru ciśnienia (manometry) – https://www.wika.pl/produkty_pl_pl.WIKA (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – "Manometr" (opis pomiaru ciśnienia względnego i zastosowań) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN) – "Vacuum gauge" (rozróżnienie pomiaru podciśnienia i typów przyrządów) – https://en.wikipedia.org/wiki/Vacuum_gauge (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki do pneumatyki i próżni technicznej dla mechatroników (rozdziały o pomiarze ciśnienia)
  • Karty katalogowe producentów manometrów/manowakuometrów (opisy skali i zakresów)
  • Instrukcje serwisowe układów pneumatycznych w maszynach (sekcja: diagnostyka ciśnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego