W pracach terenowych w leśnictwie spotyka się różne przyrządy pomiarowe: jedne służą do pomiaru cech drzew (np. wysokości czy przyrostu), inne do oceny warunków terenu (np. nachylenia), a jeszcze inne do prostych czynności geometrii terenowej, takich jak wyznaczanie prostopadłości. W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie funkcji przyrządu przedstawionego na zdjęciu.
Odpowiedź "kąta prostego" jest właściwa, ponieważ taki przyrząd wykorzystuje się do wyznaczania lub sprawdzania kąta 90°, a więc do ustawiania dwóch kierunków wzajemnie prostopadłych. To przydaje się m.in. wtedy, gdy w terenie trzeba szybko "złapać" prostopadłą względem wyznaczonej linii odniesienia (np. linii pomocniczej wytyczonej tyczkami lub taśmą) i zachować podstawową poprawność geometryczną układu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "wysokości" – pomiar wysokości drzewa wykonuje się przyrządami do tego przeznaczonymi (np. wysokościomierzami/optycznymi przyrządami pomiarowymi) albo metodami opartymi o odległość i kąt. Narzędzie do wyznaczania kąta prostego nie daje bezpośrednio informacji o wysokości.
- "przyrostu drzewa" – przyrost (np. grubości) określa się na podstawie pomiarów średnicy w czasie lub metodami oceny przyrostu rocznego; stosuje się inne narzędzia (np. przyrządy do pomiaru średnic, świdry do poboru próbek). Przyrząd do kąta 90° nie służy do oceny tempa wzrostu.
- "nachylenia terenu" – nachylenie mierzy się narzędziami typu klinometr/inclinometr lub metodami niwelacji. Wyznaczanie kąta prostego dotyczy prostopadłości kierunków, a nie spadku stoku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie brzmi "przyrząd przedstawiony na zdjęciu służy do…", najpierw nazwij w myślach narzędzie i jego typowe zastosowanie, a dopiero potem dopasuj odpowiedź. To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z ogólnego skojarzenia "pomiar w lesie = wysokość/przyrost".
