KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

Zasada ergonomicznej organizacji stanowiska pracy opiera się m.in. na dopasowaniu rozmieszczenia przedmiotów do częstotliwości ich użycia. Im częściej pracownik sięga po dane narzędzie lub przyrząd, tym bliżej powinno ono leżeć – najlepiej w tzw. strefie normalnego zasięgu ręki. Ogranicza to liczbę zbędnych ruchów tułowia i kończyn, skraca czas cyklu czynności, a także zmniejsza ryzyko przeciążeń (np. barków i kręgosłupa) wynikających z powtarzalnych sięgnięć.

• "zasięgu ręki." – to właściwe kryterium ergonomiczne dla narzędzi używanych wielokrotnie w ciągu godziny. Oznacza szybki i naturalny dostęp bez konieczności chodzenia, schylania się, skręcania tułowia czy wykonywania dalekich sięgnięć.
• "zasięgu wzroku." – widoczność pomaga w kontroli i orientacji, ale nie gwarantuje łatwego chwytu. Przedmiot może być widoczny, a jednocześnie wymagać wstania, podejścia lub nieergonomicznego sięgnięcia. To kryterium jest więc niewystarczające, gdy istotny jest szybki, powtarzalny dostęp ręką.
• "magazynie zakładu pracy." – magazyn jest właściwy dla zapasów, rzadko używanych części lub narzędzi specjalnych, ale nie dla wyposażenia potrzebnego co kilkanaście minut. Przechowywanie często używanych narzędzi w magazynie zwiększa straty czasu oraz liczbę zbędnych przejść.
• "pomieszczeniu, w którym jest stanowisko pracy." – to odpowiedź zbyt ogólna: narzędzie może być w tym samym pomieszczeniu, lecz nadal daleko (np. na regale, w szafie w drugim końcu). W ergonomii liczy się konkretna strefa dostępności, a nie sam fakt przebywania "w tym samym pokoju".

W praktyce (np. w montażu i serwisie mechatronicznym) warto grupować narzędzia: najczęściej używane na blacie lub w organizerze w zasięgu ręki, rzadziej używane w szufladach/wózku, a narzędzia specjalne i zapasowe – w szafie lub magazynie. Takie podejście poprawia wydajność i zmniejsza obciążenie pracownika.