KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Puszysty biały osad kryształków lodu osadzający się zimą na przewodach (w temperaturze −5°C) nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Szadź" to puszysty, biały osad kryształków lodu powstający na wychłodzonych powierzchniach (np. na przewodach) w warunkach ujemnej temperatury i dużej wilgotności/mgły. "Lód", "osad" i "opad" są określeniami zbyt ogólnymi i nie nazywają tego konkretnego zjawiska.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "szadź" odnosi się do charakterystycznego, białego i zwykle puszystego osadu lodowego, który narasta na przedmiotach wystawionych na działanie zimnego, wilgotnego powietrza (np. podczas mgły lub przy wysokiej wilgotności). W energetyce zjawisko to ma znaczenie praktyczne, ponieważ może pojawiać się na przewodach linii napowietrznych oraz elementach osprzętu, zwiększając obciążenie mechaniczne i ryzyko awarii.

Odpowiedź "szadzią" jest poprawna, bo dokładnie nazywa opisany w pytaniu puszysty biały osad kryształków lodu osadzający się na przewodach zimą.

Pozostałe odpowiedzi są nieprecyzyjne:

  • "lodem" – "lód" to nazwa ogólna dla stałej fazy wody. Może występować w wielu postaciach (zamarznięta woda, warstwa lodu, bryły), ale nie wskazuje konkretnego typu osadu atmosferycznego.
  • "osadem" – "osad" to bardzo szerokie pojęcie (może dotyczyć pyłów, nalotów, produktów korozji, a także osadów atmosferycznych). Bez doprecyzowania nie jest nazwą zjawiska meteorologicznego.
  • "opadem" – "opad" dotyczy zjawisk spadających z atmosfery (deszcz, śnieg, grad). W pytaniu chodzi o osadzanie kryształków lodu na powierzchni przewodów, czyli proces inny niż opad.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się cechy "biały", "puszysty" i "osadzający się na przedmiotach", najczęściej testowana jest terminologia osadów lodowych (szadź/szron/gołoledź). Warto kojarzyć te pojęcia z wyglądem i mechanizmem powstawania, bo w praktyce eksploatacyjnej precyzyjna nazwa ułatwia ocenę zagrożeń dla sieci.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szadź to biały osad lodowy o często puszystej strukturze, który narasta na powierzchniach (np. przewodach) w zimnych i wilgotnych warunkach. W energetyce jest ważna, bo zwiększa masę przewodów i obciążenia mechaniczne konstrukcji.
Najczęściej rozróżnia się je po wyglądzie i warunkach: szadź bywa bardziej "pierzasta" i narasta przy wilgotnym powietrzu/mgle, a szron kojarzy się z drobnymi kryształkami na wychłodzonych powierzchniach przy wykraplaniu i zamarzaniu pary wodnej.
"Lód" oznacza tylko stan skupienia wody, a nie konkretny typ osadu atmosferycznego. W pytaniach egzaminacyjnych sprawdzana jest zwykle terminologia meteorologiczna, więc potrzebna jest nazwa zjawiska (np. szadź), a nie ogólne określenie materiału.
Nie w sensie definicyjnym "opadu" (deszcz, śnieg, grad). Szadź jest osadem, czyli powstaje przez odkładanie się i zamarzanie wilgoci na powierzchniach. Na egzaminie warto zwracać uwagę na czasownik "osadza się", bo sugeruje osad, a nie opad.
Najgroźniejsza jest wtedy, gdy narasta intensywnie na długich odcinkach linii, bo powoduje wzrost masy i powierzchni na wiatr. Skutkiem mogą być nadmierne zwisy, uszkodzenia izolatorów, zerwania przewodów lub przeciążenia słupów.
Oszronienie/szadź/oblodzenie zwiększają obciążenia mechaniczne i mogą prowadzić do awarii. Dodatkowo zmieniają warunki elektryczne na izolatorach (zanieczyszczenie, wilgoć) i mogą pogarszać niezawodność. W eksploatacji istotna jest szybka identyfikacja zjawiska.
Najczęściej wybiera się odpowiedzi zbyt ogólne ("lód", "osad") albo myli się osady lodowe między sobą. Pomaga zapamiętać, że szadź jest opisywana jako biały, puszysty nalot z kryształków, który "narasta" na przedmiotach.
Nie należy tego traktować jako jedynego kryterium. W praktyce liczą się także wilgotność, mgła, wiatr i charakter narastania osadu. Na egzaminie temperatura jest zwykle wskazówką, ale nazwa wynika przede wszystkim z opisu wyglądu i mechanizmu powstawania.
Warto uczyć się krótkich definicji i cech rozpoznawczych: szadź, szron, gołoledź, oblodzenie. Dobrą metodą jest porównywanie: co spada (opad), a co narasta na przewodach (osad). Pomagają też zdjęcia z instrukcji eksploatacyjnych.
Najczęściej na liniach napowietrznych w rejonach o częstej mgle i dużej wilgotności zimą oraz na odcinkach narażonych na wiatr. Problem dotyczy przewodów, odgromowych, izolatorów i osprzętu, bo wszędzie tam osad może narastać.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Szadź" to puszysty, biały osad kryształków lodu powstający na wychłodzonych powierzchniach (np. na przewodach) w warunkach ujemnej temperatury i dużej wilgotności/mgły."

Źródła:

  • IMGW-PIB – Słownik terminów meteorologicznych, hasło "Szadź" (glossary IMGW) – https://meteo.imgw.pl/ (należy przejść do słownika/hasła) – dostęp 2026-02-27
  • WMO – Meteorological Glossary / terminologia osadów lodowych (hoarfrost/rime) – https://wmo.int/ (sekcja publikacji/terminologii) – dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN – hasło "szadź" (definicja zjawiska) – https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukaj "szadź") – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie meteorologiczne (hasła: szadź, szron, gołoledź)
  • Materiały IMGW dotyczące osadów atmosferycznych i oblodzenia
  • Podręczniki do eksploatacji sieci napowietrznych (rozdziały o wpływie warunków atmosferycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego