Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 3



PYTANIE NR 40.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne typy elektrowni odnawialnych i ich typowe sprawności:
Typ elektrowni Typowa sprawność
Elektrownia wiatrowa 35-45%
Elektrownia słoneczna (fotowoltaiczna) 15-20%
Elektrownia wodna 85-90%
Elektrownia geotermalna 10-20%
Która z poniższych elektrowni ma najwyższą typową sprawność?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli podano zakresy "typowej sprawności" dla czterech typów elektrowni OZE. Najwyższy przedział ma elektrownia wodna (85–90%), więc to ona ma najwyższą typową sprawność. Pozostałe technologie mają wyraźnie niższe zakresy (wiatrowa 35–45%, PV 15–20%, geotermalna 10–20%).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga jedynie odczytania danych z tabeli i wskazania technologii z najwyższą typową sprawnością. Porównujemy więc podane przedziały procentowe dla wszystkich opcji.

Wartości w tabeli to:

  • elektrownia wiatrowa: 35–45%
  • elektrownia słoneczna (fotowoltaiczna): 15–20%
  • elektrownia wodna: 85–90%
  • elektrownia geotermalna: 10–20%

Najwyższy przedział (zarówno dolna, jak i górna granica) ma elektrownia wodna: 85–90%. Dlatego odpowiedź "Elektrownia wodna" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Elektrownia wiatrowa" ma w tabeli 35–45%, czyli znacząco mniej niż 85–90%. Częsty błąd to sugerowanie się popularnością wiatraków zamiast porównaniem liczb.
  • "Elektrownia słoneczna (fotowoltaiczna)" ma 15–20%. Uczniowie czasem mylą sprawność z innymi wskaźnikami (np. uzyskiem rocznym lub mocą zainstalowaną), ale tu liczy się wyłącznie procent z tabeli.
  • "Elektrownia geotermalna" ma 10–20%, czyli jest najsłabsza lub jedna z najsłabszych w zestawieniu. Błąd wynika nieraz z intuicji, że "stałe źródło" oznacza wysoką sprawność, co nie musi być prawdą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach są przedziały, porównuj je wprost. Jeśli pytanie brzmi "najwyższa typowa sprawność", wybierasz technologię z największym przedziałem, a nie tę, która "wydaje się" najlepsza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest sprawność elektrowni i jak ją rozumieć na egzaminie?
Sprawność to stosunek energii (lub mocy) użytecznej na wyjściu do energii doprowadzonej na wejściu, wyrażony w procentach. W zadaniach tabelarycznych najczęściej chodzi o proste porównanie podanych wartości, a nie o analizę warunków pogodowych czy rocznych uzysków.
Jak porównać sprawności, gdy w tabeli są podane przedziały procentowe?
Porównuj przedziały wprost: szukaj technologii z najwyższą wartością (zwykle także najwyższą górną granicą). Jeśli jeden przedział jest całkowicie wyżej niż inne, wybór jest jednoznaczny. Gdyby przedziały się nakładały, trzeba byłoby doprecyzować kryterium (np. minimalna lub maksymalna).
Dlaczego w takich zestawieniach elektrownia wodna ma zwykle wysoką sprawność?
W układach wodnych straty konwersji energii mechanicznej na elektryczną mogą być relatywnie niskie, a turbina i generator pracują w stabilnych warunkach. Dlatego w wielu opracowaniach spotyka się wysokie wartości sprawności dla hydroenergetyki, często wyższe niż w innych OZE.
Co jest najczęstszą pomyłką przy pytaniach o sprawność OZE?
Typowy błąd to mylenie sprawności z uzyskiem energii w roku, współczynnikiem wykorzystania mocy lub "opłacalnością". Egzaminowe pytanie o sprawność zwykle dotyczy tylko procentów w tabeli lub z danych zadania, a nie tego, ile energii instalacja wyprodukuje w praktyce.
Jakie są różnice między sprawnością a współczynnikiem wykorzystania mocy?
Sprawność mówi, jaka część energii doprowadzonej zamienia się na energię elektryczną. Współczynnik wykorzystania mocy (capacity factor) opisuje, jak intensywnie źródło pracuje w czasie w stosunku do mocy znamionowej. Można mieć wysoką sprawność, ale niski współczynnik (np. przy zmiennych warunkach).
Czy elektrownia wiatrowa może mieć większą sprawność niż podana w tabeli?
Wartości "typowe" zależą od definicji sprawności (układ, turbina, generator), warunków pracy i przyjętej metody liczenia. W zadaniu egzaminacyjnym liczą się jednak liczby podane w tabeli, więc odpowiedź wybiera się na podstawie tych danych, nawet jeśli w praktyce spotyka się różne ujęcia.
Kiedy sprawność fotowoltaiki podaje się dla modułu, a kiedy dla całej instalacji?
Sprawność modułu PV dotyczy zamiany promieniowania na energię elektryczną na poziomie panelu. Dla całej instalacji (systemu) uwzględnia się dodatkowo straty w falowniku, okablowaniu, temperaturze, zabrudzeniu i zacienieniu. Na egzaminie trzeba zwrócić uwagę, co dokładnie opisuje tabela lub treść zadania.
Dlaczego elektrownia geotermalna bywa opisywana jako mniej sprawna w przeliczeniu na energię elektryczną?
Często pracuje na relatywnie niskich temperaturach źródła ciepła, co ogranicza możliwości konwersji ciepła na pracę użyteczną w obiegu termodynamicznym. To nie oznacza, że geotermia jest "zła", tylko że w określonych warunkach uzyskanie energii elektrycznej może wiązać się z większymi ograniczeniami.
Jak szybko rozwiązać pytanie, gdy tabela jest w treści zadania?
Najpierw odczytaj wszystkie wartości i zaznacz najwyższy przedział/liczbę. Następnie dopasuj ją do nazwy technologii. Nie analizuj "intuicyjnie", co jest lepsze, tylko pracuj na danych. To skraca czas i zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z przyzwyczajeń.
Czy pytania o sprawność mogą wymagać obliczeń na egzaminie technika energetyka?
Tak, często pojawiają się zadania, gdzie trzeba policzyć sprawność ze wzoru (np. moc wyjściowa / moc wejściowa) lub uwzględnić straty. W tym konkretnym typie pytania obliczenia nie są potrzebne, bo wartości są podane w tabeli i wystarczy porównanie procentów.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "W tabeli podano zakresy "typowej sprawności" dla czterech typów elektrowni OZE."

Źródła:

  • U.S. Department of Energy – Water Power Technologies Office: "Hydropower Basics" (informacje o wysokiej sprawności układów hydro), https://www.energy.gov/eere/water/hydropower-basics - dostęp 2026-03-04
  • U.S. Department of Energy – Office of Energy Efficiency & Renewable Energy: "Solar Photovoltaic Technology Basics" (informacje o typowych sprawnościach modułów PV), https://www.energy.gov/eere/solar/solar-photovoltaic-technology-basics - dostęp 2026-03-04
  • Encyclopaedia Britannica: "Wind turbine" (opis konwersji energii wiatru i ograniczeń/efektywności), https://www.britannica.com/technology/wind-turbine - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podstawy energetyki odnawialnej (materiały szkolne/podręcznikowe) – rozdział o sprawności i stratach
  • Materiały edukacyjne producentów turbin wodnych/wiatrowych i modułów PV (definicje sprawności urządzeń)
  • Notatki z fizyki/elektrotechniki: bilans energii, straty, sprawność
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego