KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 27.
Pyłem węglowym są ziarna węgla kamiennego przechodzące przez sito, o wymiarach oczek wynoszących
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przeróbce mechanicznej kopalin frakcje ziarnowe definiuje się m.in. przez przesiewanie. "Pył węglowy" w tym ujęciu to ziarna przechodzące przez sito o określonym wymiarze oczek, czyli o uziarnieniu mniejszym od tej granicy. Dla tej definicji granicą jest 1,0 × 1,0 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zakładach przeróbki mechanicznej kopalin wielkość ziaren opisuje się przez uziarnienie, a rozdział materiału na frakcje wykonuje się często metodą klasyfikacji sitowej. Sito ma oczka o zadanym wymiarze (np. 1,0 × 1,0 mm). Jeśli ziarna przechodzą przez sito, oznacza to, że ich rozmiar jest na tyle mały, iż mieszczą się w oczkach — w uproszczeniu: są mniejsze od granicznego wymiaru oczek.

W pytaniu sprawdzana jest znajomość definicji "pyłu węglowego" przyjętej w materiałach egzaminacyjnych: pyłem są ziarna węgla kamiennego, które przechodzą przez sito o oczkach 1,0 × 1,0 mm. Jest to zatem granica, poniżej której materiał uznaje się za frakcję pyłową w tym ujęciu. Taka wiedza jest istotna praktycznie, bo frakcja pyłowa wpływa na:

  • zapylenie i konieczność odpylania (odciągi, filtry, zraszanie),
  • straty materiału w transporcie i przesypach,
  • parametry procesu przesiewania i dobór oczek sit,
  • bezpieczeństwo pracy (zapylenie, widoczność, ryzyko wybuchowe pyłów).

Pozostałe odpowiedzi (0,5 × 0,5 mm, 1,5 × 1,5 mm, 2,0 × 2,0 mm) są innymi możliwymi progami klasyfikacji, ale w tej definicji nie stanowią granicy "pyłu węglowego". Typowy błąd na egzaminie polega na wybieraniu najmniejszej wartości (bo "pył = najmniejsze ziarna") albo największej (bo "im większe oczka, tym więcej przejdzie"), zamiast odwołać się do zapamiętanej granicy z klasyfikacji.

Aby dobrze rozwiązywać podobne zadania, warto ćwiczyć odczyt polecenia: "przechodzące przez sito" oznacza frakcję poniżej danego wymiaru oczek, a nie frakcję zatrzymaną na sicie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To frakcja bardzo drobnych ziaren węgla określana przez to, że materiał przechodzi przez sito o zadanym wymiarze oczek. W praktyce oznacza to uziarnienie mniejsze od przyjętej granicy sitowej, używanej do rozdziału frakcji w procesie przesiewania.
To wymiary pojedynczego oczka sita (dwie prostopadłe krawędzie). Jeśli ziarno przechodzi przez takie oczko, to jego rozmiar jest mniejszy od tej granicy. W zadaniach egzaminacyjnych jest to kryterium zaliczenia materiału do danej frakcji.
Przesiewanie pozwala rozdzielić urobek na frakcje o różnym uziarnieniu, co ułatwia dalsze operacje (np. kruszenie, wzbogacanie, odwadnianie). Daje też kontrolę jakości produktu i umożliwia ograniczanie ilości nadmiaru frakcji drobnej.
Pył zwiększa zapylenie stanowisk, pogarsza widoczność i może powodować podrażnienia dróg oddechowych. W praktyce wymaga odpylania i porządku technicznego. Dodatkowo pył bywa przyczyną strat materiału w przesypach i problemów z czystością urządzeń.
Nie. "Przechodzące przez sito" oznacza frakcję podsitową, czyli tę, która spada pod sito, bo mieści się w oczkach. Frakcja zatrzymana na sicie to materiał nadsitowy. Ta różnica w sformułowaniach jest częstą pułapką egzaminacyjną.
Najczęstsze są: wybór najmniejszej liczby "bo pył jest najmniejszy", mylenie nadsitu z podsitowym oraz ignorowanie słowa "przechodzące". Pomaga nawyk: najpierw ustal, czy pytanie dotyczy materiału pod sitem czy na sicie, dopiero potem porównuj wartości.
Stosuje się m.in. osłony przesiewaczy, odciągi i instalacje odpylające, uszczelnienia przesypów oraz organizację pracy ograniczającą rozsypy. W zależności od technologii używa się też zraszania lub nawilżania, aby zmniejszyć unoszenie się drobnej frakcji.
Gdy trzeba ocenić jakość urobku, dobrać parametry przesiewania albo zidentyfikować przyczynę problemów (np. nadmierne pylenie, straty na taśmach, zapychanie elementów). Granice frakcji pomagają też w komunikacji z kontrolą jakości i utrzymaniem ruchu.
To różne możliwe progi podziału uziarnienia, spotykane w zadaniach i opracowaniach. Egzamin sprawdza, czy znasz konkretną granicę przyjętą dla danej definicji, a nie czy umiesz "zgadnąć" ją z intuicji. Dlatego warto uczyć się definicji wraz z liczbą.
Utrwal pojęcia: frakcja, uziarnienie, nadsit, podsit oraz typowe granice sitowe używane w materiałach. Rób krótkie fiszki z definicjami i liczbami, a podczas rozwiązywania testów zawsze zaznacz w treści, czy chodzi o przejście przez sito czy o pozostanie na sicie.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W przeróbce mechanicznej kopalin frakcje ziarnowe definiuje się m.in. przez przesiewanie."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z przeróbki mechanicznej kopalin (działy: rozdrabnianie, przesiewanie, klasyfikacja)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące klasyfikacji sortymentów węgla i kontroli uziarnienia
  • Materiały BHP dotyczące zagrożeń pyłowych oraz zasad ograniczania zapylenia na stanowiskach przeróbki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego